Absurdistische zwarte humor

Ontegenzegelijk de mooiste film die deze maand wordt uitgebracht is Les convoyeurs attendent van de Belgische regisseur Benoit Mariage. Het is misschien overdreven om nu al te spreken van de "nieuwe Belgische film". Feit is wel dat er dit jaar enkele zeer opmerkelijke Belgische films zijn komen bovendrijven: Rosetta van de Dardenne broers [ Gouden Palm-winnaar op het Cannes filmfestival], Une Liason Pornographique van Frederic Fonteyne [prijswinnaar op het filmfestival Berlijn] en Rosie van Patrice Troye.

Voorlopig moeten we het doen met Benoit Mariage's prachtige speelfilm-debuut. De andere films zijn aangekocht door Nederlandse distributeurs. Het blijft afwachten wanneer deze pareltjes de bioscoop halen. Momenteel is het een grote puinhoop bij de distributeurs. Keer op keer worden aangekondigde films niet, of met grote vertraging uitgebracht.

Les convoyeurs attendent is gesitueerd in een grauwe buitenwijk van de industriestad Charleroi. Centraal in deze in zwart-wit gefilmde tragikomedie staat het gezin van de derderangs persfotograaf Roger [door een sublieme Benoit Poelvoorde vertolkt]. Roger is de ultieme huistiran, die wanhopig probeert zijn gezin mee te slepen in allerlei plannetjes om te ontsnappen aan de grauwe hopeloosheid. Hij is vastbesloten om in het Guinness Book of Records te komen: het record deur openen moet gebroken worden. Zoonlief wordt gedwongen om in 24 uur ruim 40.000 dezelfde deur open en dicht te doen. Ter voorbereiding wordt in de tuin een oefendeur opgezet en een coach ingehuurd om de arme jongen klaar te stomen. Ondertussen sluit Roger's achtjarige dochter vriendschap met een eenzame, naargeestige duivenmelker en zijn prijsduif Napoleon.

Dit is een absurdistische vertelling vol zwarte humor. De film roept herinneringen op aan de absurdistische films van onze Alex van Warmerdam en Jos Stelling. In tegenstelling tot deze filmmakers, die eigenlijk nogal kille, celebrale films maken, heeft Benoit Mariage zijn personages met veel warmte neergezet. De film zit vol buitennissige personages maar die toch in hun waarde worden gelaten. Roger mag dan een gevaarlijke neuroot zijn die zijn gezin bijna de afgrond in duwt, zijn hardnekkige pogingen om te ontsnappen aan een uitzichtloos bestaan wekken vertedering op.

Het is opmerkelijk hoe in deze en andere Belgische films de sociale werkelijkheid wordt verbeeld. De absurde komedie van Les convoyeurs attendent is gesitueerd tegen de achtergrond van een desolaat industrieel landschap. Rosetta van de Dardenne's speelt zich af in een vergelijkbare troosteloze omgeving vol verval. Het wekt geen verbazing dat zowel regisseur Mariage als de gebroeders Dardenne ervaren sociale documentairemakers zijn. Die ervaring werkt door in hun fictiefilms, het zijn briljante portretten geworden van dat prachtige, vreemde land België.

(UvT)