#16, 15 december 2000

De alchemie van magische planten

Smartshops verkopen naast hallucinerende paddestoelen ook kruidenmengsels en voedingssupplementen. Bij het innemen van deze smartdrugs zouden zowel de geest als het lichaam baat hebben. Een van de makers van de producten die in de Nederlandse smartshops te koop zijn, is het Duitse bedrijfje Sensatonics. HťlŤne Vollaard bracht ze een bezoek.

Sensatonics is een klein bedrijf in voormalig Oost-Berlijn dat kruiden-elixers, tincturen en drankjes produceert, gemaakt van magische planten die afkomstig zijn uit alle windstreken. De medewerkers van Sensatonics willen door middel van hun kruidenmixen en elixers de mensen in West-Europa de mogelijkheid geven de werking van deze planten te ervaren. Ze verkopen en distribueren een twintigtal producten gebaseerd op recepten uit verschillende culturen en op een toepassing vanuit alchemistische principes. Hierin wordt gesteld dat de chemische reactie van planten in de stofwisseling van de mens een geestelijke transformatie in de mens tot gevolg heeft.

Een enkel product wordt kant en klaar in direct consumeerbare vorm geÔmporteerd. De meeste worden echter geproduceerd door Bernd Lauer, oprichter van Sensatonics. Hij is levensmiddelentechnoloog en verdiept zich sinds zijn studie in de relatie tussen mensen en planten. In zijn visie mist de mens het contact met planten en krijgt daardoor allerlei klachten. Mede-eigenaar en producent Ralf Guethe werkt tevens bij Elixier, een winkel in psycho-actieve planten en kruiden in de wijk Prenzlauerberg in Berlijn.

Het kantoor van Sensatonics bevindt zich op de tweede etage van een groot complex waarin allerlei kleine bedrijven gehuisvest zijn, meest alternatieve kleine bedrijfjes met een ideologische achtergrond. Het bankstel is de belangrijkste plek van het bedrijf: hier worden 's avonds onder het genot van een glaasje van 't een of ander nieuwe middelen besproken, reizen geŽvalueerd, de politiek van Duitsland bekritiseerd en afspraken gemaakt voor alternatieve rave-parties.

Mensen en planten

Bernd is al lange tijd erg geÔnteresseerd in wat voedsel doet bij mensen. Hij vindt dat mensen moeten eten wat op grond van hun biogenetische gereedschap bij hen hoort, en niet omdat dat product nu eenmaal wordt aangeboden. Om zich heen ziet hij mensen die depressief zijn. Hij heeft hier zo zijn eigen ideeŽn over. Volgens hem kunnen wij ons niet verwezenlijken in deze maatschappij. De communicatie met woorden is bij ons sterk ontwikkeld en er wordt met name aan materiŽle behoeften tegemoet gekomen. Bepaalde aspecten van ons mens-zijn worden niet aangeboord, onderdrukt of niet ontwikkeld. We lijden dus een gereduceerd bestaan.

Volgens Bernd hebben deze negatieve gevoelens veel te maken met onze intensieve voedselproductie en onze manier van consumeren. Planten worden vaak verbouwd op grond die fosfaat bevat. Die grond lijkt wel vruchtbaar, maar is het niet. De plant bouwt hierdoor andere structuren op dan normaal voor hem is. De mens krijgt deze binnen en het lichaam herkent de stoffen niet. De spijsvertering en de stofwisseling raken in de war waardoor de plant niet of verkeerd verwerkt wordt en er ontstaan klachten, zoals bijvoorbeeld nervositeit of vermoeidheid. De plant is bedrogen door hem op een niet-vruchtbare grond te laten groeien, en wij krijgen dit op een andere manier weer terug. We zouden volgens hem beter alleen producten van de biologische landbouw consumeren.

Bernd onderzocht ook wat er gedaan kan worden opdat de mens zich 'vollediger'† voelt. Uiteindelijk kwam hij terecht bij het door middel van planten veranderen van onze waarneming en het stimuleren van onze gevoelens van liefde en seksualiteit: ook deze komen in onze maatschappij nauwelijks aan bod. Sensatonics is daarom begonnen met producten met een afrodisiacische werking, genoemd naar de godin van de liefde Aphrodite. De middelen zelf bestaan al heel lang, maar zijn in onze christelijke cultuur niet meer terug te vinden. Elders in de wereld zijn echter nog bevolkingsgroepen die de middelen gebruiken om hun waarneming te veranderen.

Consumeerbare informatie

Sensatonics maakt haar producten met behulp van traditionele recepten uit verschillende culturen en samenlevingen. Producten uit andere werelden worden in kleine hoeveelheden hier naar toe gebracht en verder bewerkt. Deze plantenproducten moeten echter aangepast worden aan onze consumptiegewoonten.

Bernd kijkt naar de manier waarop het product gebruikt wordt in de oorspronkelijke omgeving: welke functie heeft het daar en op welke emoties in de mens doet het middel een beroep? Vervolgens maakt hij een voor ons aangepast product: ,,Het is hier ongebruikelijk een wortel uit te kauwen, een uur te laten gisten en dan met alle speeksel weer op te drinken. Dat doen alleen freaks. Ik moet dus iets maken wat de gebruiker hier aanspreekt, bij z'n gewoontes past. De vraag is steeds: hoe pas ik de informatie van de plant voor de mens in onze consumptiegewoonten in? Als ik een recept uit IndonesiŽ heb en ik wil het product in Europa uitbrengen, verander ik wat in de samenstelling in verband met het verschil in de weersomstandigheden, het water en het voedsel hier. Om het traditionele recept hier dezelfde betekenis te geven die ze in oorsprong ook heeft. Dat houdt bijvoorbeeld in dat ik het zoethout-gehalte terugschroef, evenals het kurkuma-gehalte.''

Wat noem jij informatie van de plant?

Bernd: ,,Dat is moeilijk uit te leggen. Alles in het universum is met elkaar verbonden en leeft dankzij elkaar. Door communicatie met elkaar wordt de informatie uitgewisseld. Deze informatie zorgt ervoor dat de samenhang tussen alle levende wezens blijft bestaan. Het is de aard van de plant om het licht en daarmee de natuur van de zon in materie (glucose) om te zetten om het op deze manier voor de menselijke geest ervaarbaar te maken. Elke plant maakt dit naar z'n eigen aard en manier. Hierdoor brengt de verwerking van de plant door de stofwisseling de mens dichter bij een speciaal aspect van de natuur van het licht en daarmee dichter bij z'n eigen wezen. Glucose is de leverancier van energie voor alle activiteiten van de hersenen. Hij verkrijgt deze glucose uitsluitend door van plantaardige wezens omgezet licht. Elke opgenomen glucosemolecuul voedt dus de menselijke geest met een speciaal aspect van het licht. De plant maakt het mogelijk dat de mens zich een waar beeld van zichzelf in relatie tot de aarde en het universum kan maken. Zo kan dus de volledige plant de mens de basis geven die hij nodig heeft om zich geheel verbonden te voelen met het universum.

Rituelen

Wanneer ik vrijdagmiddag het laboratorium van Sensatonics binnen wandel bekijken Bernd en een collega zojuist een laboratoriumfles. In de fles bevindt zich een ondoorzichtige groenbruine drab waarin kleine takjes en blaadjes drijven. Op opgewonden toon wordt er over gepraat. Ondertussen gaat er een glazen pot rond waar met verheerlijkte gezichten uit gesmikkeld wordt. Mmm, het is inderdaad heel lekker; honing met guarana erdoor.

Ralph vertelt dat er soms dagen achtereen geproefd en gekeurd wordt. Net zolang tot de werking en de smaak goed zijn en de verhoudingen vastgesteld kunnen worden.

De magische planten die Sensatonics bewerkt, worden in het land van herkomst gebruikt voor speciale doeleinden, vergezeld van rituelen. Vinden Bernd en Ralf dat ook wij een dergelijke context of rituelen nodig hebben als we die planten gebruiken?

Bernd: ,,Daar ligt inderdaad een taak voor ons. Ik vind het niet aan te raden een plant hier te verspreiden waarbij een ritueel heel essentieel is. Dat is niet verantwoord. Het effect dat het middel op onze hersenen heeft, veroorzaakt bij westelijk geconditioneerde mensen verwarring. Traditionele recepten van oude culturen zijn niet per definitie goed voor ons.''

Ralf: ,,Rituelen uit hun sociologische of historische context halen, werkt niet. Ik denk dat het zeer belangrijk voor ons is dat wij rituelen hebben voor onze manier van gebruiken. En dat hoeft helemaal niets met een trommel te maken te hebben, zoals vaak wordt gedacht.''

Bernd: ,,Wij kunnen een ritueel in z'n oorspronkelijke cultuur bestuderen en de functie begrijpen: wat wordt er gedaan, welk saamhorigheidsgevoel ontstaat er waardoor, welke instrumenten gebruiken ze om de setting te beÔnvloeden, enzovoorts. Deze emotionele aandacht en dingen die daarbij belangrijk zijn, kan men ook in onze cultuur organiseren, met andere instrumenten. Zodat we proberen drugsinname een vorm te geven.''

Zouden we sommige rave-parties kunnen beschouwen als een ritueel voor ons...?

Ralf: ,,Een rave-party zou voor onze westerse maatschappij een goed ritueel kunnen zijn, maar het wordt voornamelijk gezien als een feest, een hedonistisch iets waarvan mensen niet verwachten dat het een ritueel kan zijn. Als tweehonderd mensen naar een party komen en iedereen denkt dat hij naar een ritueel gaat, dan is het een ritueel. Maar deze manier van denken is niet of nauwelijks aanwezig op de mainstream-feesten.''

Een vrouw die actief is in een werkgroep van inheemse volkeren vertelde dat wij in het Westen zoveel van hen afnemen, zelfs hun drugs. Wat vinden jullie daarvan?

Ralf:,,Ik vind het op zich heel goed dat magische planten en rituelen van de inheems volkeren bij heel veel andere mensen terecht komen, maar het blijft zo dat je iets wegneemt van iemand, dus je moet het op zijn minst beschouwen als een geschenk van een andere cultuur.''

Je wil dus niet dat de handel in deze middelen heel groot wordt?

Ralf: ,,Nee, exact. Wij waren de eerste grote winkel in Duitsland op dit gebied en we hebben ook nooit geadverteerd. Van paddestoelen verkopen we alleen het mycelium, dus je moet het zelf verbouwen en dat duurt een paar maanden.''

,,De laatste jaren zijn er een paar nieuwe smartshops gekomen in Berlijn, twee hele grote die niet geÔnteresseerd zijn in kruiden maar in de handel, het geld. Zij verkopen bijvoorbeeld de paddestoel-boxen van Nederland. Ze adverteren met 'Koop je eigen paddestoelenset', dat gaf mij een associatie met 'koop je eigen ayahuasca voor de kerst'. Een marketingstrategie is het voor heilige planten. Ik vind 't vreselijk dat het op zo'n manier wordt gebracht.''

Bernd: ,,Ze geven de mensen geen mogelijkheid om de plant te leren kennen. Ze geven alleen de kick, de kleine effecten, maar dat is niet de belangrijkste betekenis voor mensen.''

Wat is jullie favoriete product?

Bernd: ,,Dat hangt van mijn bui af. Als ik moe ben en ongeconcentreerd, neem ik wel eens wat Cerebrotonic. De hersenen werken daardoor sneller; niet alleen het vermogen om woorden te vinden en zinnen te maken en te zeggen wat je wil, maar het hele lichaam functioneert dan beter. En als je lichaam beter aanvoelt, is de mogelijkheid tot denken ook beter.''

Ralf: ,,Het ligt eraan om wat voor reden ik het neem. Ik hou erg van afrodisiaca, bijvoorbeeld iets met Muira Puama erin. Als ik erg gestresst ben, drink ik graag wat Kavakava. En voor rituelen of hallucinogene ervaringen prefereer ik hallucinerende paddestoelen en cactussen.''

Bernd: ,,Als ik gestresst ben, gefrustreerd en me niet lekker in m'n lijf voel, of zenuwachtig, dan drink ik twee koppen PAN-thee, en ook wel na een harddrugexces als ik een beetje fladderig ben.''

Naast enkele afrodisiaca produceert Bernd inmiddels ook producten die voor andere doeleinden aangewend kunnen worden. Is er een markt voor de Sensatonics-producten?

Ralf: ,,Ja, het groeit. In Elixier verdubbelt het aantal klanten elk jaar en er is steeds meer belangstelling voor de Sensatonics-producten. In de subcultuur is het vrij populair, op parties zijn er spacebar's waar we onze producten verkopen. Er is blijkbaar behoefte aan. Voor 'opening up' in het algemeen, maar de interesse in dit soort planten groeit ook omdat mensen zich realiseren dat ze iets missen in deze maatschappij. Dat geldt voor drugs in het algemeen...''

HťlŤne Vollaard

Een uitgebreidere versie van dit artikel verscheen in Bres, februari/maart 1999

Korte productbeschrijving

Cerebrotonic: Een Bitter met als ingrediŽnten: Ginkgo, Kolanoot, Guarana, Fo-Ti-Tien en Ginseng.

Muira Puama: In BraziliŽ voornamelijk gebruikt vanwege de afrodisiatische en opwekkende werking. De bestanddelen van Muira Puama zijn het meest werkzaam in alcohol. Goed te combineren met Damiana of Yohimbe. Let op: dit is een MAO-remmer!

KavaKava: Afkomstig van de Polynesische eilanden. Veroorzaakt spraakzaamheid, een verscherpt waarnemingsvermogen en een gelukzalig, ontspannen gevoel. Het lichaam en de zenuwen zijn ontspannen maar het denken blijft helder. Werkt twee a drie uur.

Damiana: Gebruik van Damiana is al heel lang bekend bij de meeste indianenstammen van Zuid-Amerika. Damiana is een seksuele stimulans, bevordert de bloedcirculatie en de stofwisseling. Het bevat bestanddelen die direct de zenuwen en geslachtsorganen stimuleren. Het psychoactieve effect wordt wel vergeleken met de 'high' van marihuana.

 

 

 

.Terug naar boven

Home