HOME       OPROEPEN      ARCHIEF       CONTACT      LINKS               

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  The end of the Euro as we know it
 

31 juli 2012

Duitsland en de rest van de financieel mogelijk nog te redden landen hopen op de komst van een nieuwe super-euro, waarmee rentepercentages op staatsobligaties en internationale monetaire afhankelijkheden snel tot het verleden behoren.


door
Philip de Wolf


Griekenland was financieel gezien al een tijd niet meer te redden (6,9 procent krimp in 2011, 6,7 procent in 2012). Spanje ook niet (rente op staatspapier boven 7,5 procent een week na 100 miljard hulp). Italië eigenlijk ook niet (schuld is 120 procent van BNP). En als dat eenmaal achter de rug is, dan gaat Frankrijk voor de bijl. Waar Duitsland, Nederland en de rest van het rijke clubje dan blijven? Waarschijnlijk in een flinke recessie, en met de wens voor een nieuwe 'rijke-eurolanden' munt.

Het is een bekende 'regel' onder economen dat nationale schulden boven de 120 procent van het BNP op lange termijn eigenlijk niet meer terug te betalen zijn. Simpelweg omdat een fractie van de overheidsinkomsten dat gaat naar de schuldaflossing daarmee te hoog wordt, en de schuld exponentieel groeit. Griekenland had nog een beetje gered kunnen worden als we praktisch hun hele schuld hadden kwijtgescholden.

Gewone buurt

Wat dat betreft lijkt Europa op een gewone buurt met huishoudens. De ene staat er beter voor dan de ander, maar ze zijn allemaal van elkaar afhankelijk. De rijke heeft het schuldpapier van de arme, maar de arme gebruikt dezelfde munt en koopt ook spullen uit de fabriek van de rijke. De buitenlandse financieel-specialist overziet het geheel, en constateert met name dat er een te grote schuld is opgebouwd. Als de armere gezinnen er niet snel bovenop worden geholpen, zal het faillisement zich snel verplaatsen naar de overige gezinnen.

Zodra een huishouden financieel sterk afhankelijk is van een failliete buur en er zelf al slecht voor staat (Spanje, Italië, Frankrijk), levert dat al gauw genadeklappen op voor het financiële vertrouwen in het huishoudboekje. De familie die er al slecht voorstond omdat veel mensen geen werk hadden, kunnen dan één van hun debiteurs afschrijven. Als er weinig tot geen nieuwe inkomstenbronnen te vinden zijn, kom je dat niet makkelijk te boven. Hulp van derden is welkom, de Troika staat dan klaar met hun geld en versoberingsmaatregelen.

Wat beleid betreft heet de Troika in Griekenland een bloedbad aangericht. Het bekende recept van het IMF voor een land dat praktisch failliet is: munt devalueren, privatiseren, saneren in de publieke uitgaven. Dit, bij het IMF heilige recept, heeft in enkele landen enig effect gesorteerd. Meestal is een land de volgende tien jaar dan nog steeds armer dan ervoor, maar dat is bijna onoverkomelijk.

Vaak is er dan binnen enkele jaren weer sprake van groei, meestal dankzij grotere buitenlandse investeringen (of hedendaags kapitalistisch imperialisme, naar u wenst). Groei dat in dit failliete systeem nodig is om mens en maatschappij 'draaiende' te houden. Een huishouden dat boven zijn stand heeft geleefd zal op de blaren moeten zitten.

Griekenland failliet

In het geval van Griekenland heeft men geprivatiseerd en versoberd, maar de munt die men zo graag wilde devalueren was de euro. Die munt is niet van Griekenland, maar van de grootste economie ter wereld. De munt glijdt dan ook wel wat weg, maar slechts met 10 tot 20 procent. Niet de klappers van 50, 100 of meer procenten, hetgeen een land lekker goedkoop maakt als vakantiebestemming en voor buitenlandse investeerders die profiteren van de verarming.

Het effect in Griekenland is een nog diepere recessie in plaats van groei. Eentje die de hoop van de Grieken tot een dieptepunt doet zakken, en de overheidsschuld alleen maar verder laat exploderen. Faillisement is in feite de enige oplossing, zo gaat dat ook bij gezinnen. Je kunt er wel wat meer geld instoppen, in de hoop dat het met wat lapwerk wel goed komt, maar op termijn haalt het niks uit. In feite maak je daarmee de lijdensweg voor een land en zijn bevolking alleen maar langer.

Spanje, Italië en Frankrijk krijgen op kortere of langere termijn met hetzelfde probleem te maken. Maar hun situatie is anders, want too big too fail. Zoals bij het 'redden' van de banken in 2008 gebeurde, verplaatste hun schuld zich simpelweg naar Vadertje Staat (lender of last resort).

Het zou een mooi gebaar zijn als de banken in deze fase, op basis van principes van wederkerigheid, de overheden zouden redden. Maar dat is een grote illusie: banken staan er net zo, zo niet slechter voor, en de financiële sector staat sowieso niet erg bekend om empathie met de maatschappij als geheel. Rijk Duitsland zou de landen (lees: euro) wel willen redden, maar kan het simpelweg niet. Het willen tegenhouden van een zinkende mammoettanker is een sympathieke maar zinloze hobby.

Saneringen en privatiseringen zullen het voor deze landen ook niet gaan doen. In elk geval niet zolang ze in de euro zitten, anders krijgen we Griekenland in het kwadraat. Veel vergaande maatregelen zal de bevolking ook niet accepteren. Men zit al een tijd op zwart zaad en politici en banken zijn de boosdoeners, waarom moet de burger dan inleveren?

Nieuw geld

Wat dat betreft zal het simpelweg neerkomen op de al zo vaak bewandelde route: geld printen, of zoals centraal bankiers zeggen: Quantative Easing (QE) (zodat het klinkt als een verstandig besluit en driekwart van de bevolking in het begin nog niet snapt waar het over gaat). Duitsland is hier nog mordicus tegen, om de volkomen terechte reden dat dit zorgt voor inflatie, mogelijk deflatie en mogelijk superinflatie. Recept voor uiteindelijke ineenstorting van de munt.

De dollar en pond zitten al langer op dit pad. Het is de maatregel van uitstel van pijn, 'doorrijden in dezelfde versnelling en blind hopen dat dankzij een miraculeus feit de economie er wel weer bovenop komt'. Dat zal niet gebeuren, dit recept is voor de terminale patiënt. Voor een maatschappij bestuurd door mensen die niet buiten het bekende hokje willen denken.

Duitsland en de rest van de financieel mogelijk nog te redden landen hopen dan ook op de komst van een nieuwe super-euro, waarmee rentepercentages op staatsobligaties en internationale monetaire afhankelijkheden snel tot het verleden behoren. Het Europese samenwerkingsproject is daarmee tot een einde gekomen. Aan de intentie heeft het niet gelegen, wel aan de financiële realiteit en de gang van ons geldsysteem: een doodlopende weg waar met crisis op crisis het einde van in zicht komt.



Meer achtergrond 2012

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:



Home


 

.

.