15 januari 2012

Pijnlijke en ongemakkelijke film over een moeder die misbruik maakt van haar pre-puberale dochter.

Semi-autobiografische films zijn vaak pijnlijke en problematische films om naar te kijken. Afrekeningen van kinderen met hun ouders zijn klassiek in het genre. Het zijn dikwijls therapeutische oefeningen die soms minder geschikt zijn voor openbare vertoning. En I'm Not a F**king Princess is tamelijk onbehaaglijk.

Dat komt door het onderwerp: moeder maakt suggestieve foto's van haar pre-puberale dochter. Regisseur Eva Ionesco gebruikt haar debuutfilm bovendien als afrekening met haar eigen gehate moeder die van haar dochter semi-erotische foto's maakte in de jaren '70.

In die tijd was veel meer mogelijk wat betreft kinderen en bloot. Pedofilie had nog niet de negatieve lading van nu. Moeder Irina Ionesco had succes met haar foto's van Eva; kunstliefhebbers en pedofielen waren haar doelgroep. Volgens de film moet de jeugd van Eva een hel zijn geweest. Ze begon voor haar moeder te poseren toen ze vier jaar was. Evengoed had ze als kind diva-neigingen, en toont de film de harde confrontaties tussen moeder en dochter.

Overigens had het kind wel degelijk in de gaten wanneer er scheidslijnen overschreden werden. De scheidslijn tussen suggestief poseren en erotische exploitatie is erg dun. Eva, getooid in kanten princessenjurken met een blote schouder en opgemaakt en gekapt als een volwassen vrouw, heeft toch een confronterend karakter.

Opgenomen worden in de wereld van de volwassenen moet voor het meisje verleidelijk zijn geweest. Evenzeer het feit dat de jeugd haar werd afgepakt, zal een traumatisch effect hebben gehad. Pijnlijk is het zeker om Eva zwaar opgemaakt en in hotpants naar school te zien gaan. De film confronteert de kijker keer op keer met dingen die men eigenlijk niet wil zien.

Feit is wel dat het allemaal met enige distantie gefilmd is. Dat maakt het exhibitionisme van Ionesco nog enigszins te pruimen. Dat ze als filmmaker debuteert is duidelijk te zien, haar beheersing van film-grammatica laat duidelijk te wensen over. Zomaar lukraak scènes achter elkaar plakken, zonder dramatische spanningsboog, wreekt zich vooral in het tweede deel van de film.

Geslaagde elementen van de film zijn de aankleding en kostumering, en het acteerwerk van beide actrices. Isabelle Huppert speelt moeder Hannah op haar eigen onnavolgbare wijze, zowel kil als laconiek. Ze is een lijzige ijskoningin. Dochter Eva wordt formidabel gespeeld door nieuwkomer Violetta Vartolomei die tien jaar was tijdens de opnamen van de film. Zij geeft veterane Huppert overtuigend tegenspel.

De film roept herinneringen op aan Pretty Baby (1978) van de Franse regisseur Louis Malle. Toentertijd riep deze film weerstand op omdat ook hier een Lolita te zien is. In Pretty Baby leven moeder en dochter van twaalf in een bordeel in New Orleans. Het gaat hier eveneens over het volwassen worden van een prepuberaal meisje. Het meisje, prachtig gespeeld door de toen 12-jarige Brooke Shields, is het ene moment een kind met haar pop, het andere moment is zij in groteske make-up opgemaakt als een volwassen vrouw.

Een ongemakkelijk moment is wanneer het meisje wordt geveild, de hoogste bieder mag haar ontmaagden. Door de terughoudende wijze waarop regisseur Malle dit, en de rest van verhaal in beeld heeft gebracht, vervalt Pretty Baby nergens in goedkoop exhibitionisme. En zeker niet in exploitatie van een kind. Malle was een regisseur die taboe doorbrekende onderwerpen toch op een integere wijze wist te filmen. Die kwaliteit is zeldzaam in de huidige cinema.

Ulrik van Tongeren

I'm Not a F**king Princess/My little Princess (Cinemien, 2011), nu in de bioscopen.

● Meer filmrecensies uit 2012

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

Home