Up
in the Air is een film waarin vlijmscherp
de onbarmhartige tijdsgeest verbeeld wordt. Een wrange en fascinerende
komedie over een man die beroepshalve mensen ontslaat.
De Amerikaanse acteur George Clooney is een gedreven acteur met een
onmiskenbaar charisma. Zijn hoofdrol als Ryan Bingham in Up
in the Air is op papier onsympathiek. Hij is werkzaam voor een firma
die ingehuurd wordt door bedrijven om mensen te ontslaan.
Bingham
is de brenger van het slechte nieuws en verkoopt dat aan de ontslagen
werknemers als een kans op een nieuw leven. Zijn verkooppraatje is volgestouwd
met compassie en goede raad, maar gelukkig voor hem zal hij zijn slachtoffers
nooit meer tegen komen. Hij lijkt een man te zijn zonder geweten.
De
man vliegt van stad naar stad, dwars door Amerika, en is zodoende 322
dagen per jaar op reis. Overal zit hij comfortabel eerste klasse, in
de vliegtuigen en in de luxe hotels. Bingham geniet met volle teugen
van zijn eenzame en luxueuze bestaan, en is meer bezig met het vergaren
van 10 miljoen air miles, dan het leed van de ontslagen werknemers.
Het
is een briljante zet van de jonge Amerikaanse regisseur Jason Reitman
om Clooney te gebruiken als held van het verhaal. Clooney heeft de juiste
mengeling van charisma en meedogenloosheid om een dergelijk personage
geloofwaardig neer te zetten.
Clooney
speelt de sociaal vaardige beul met een overrompelende charme, terwijl
de donkere onderstromen van Bingham feilloos en haarscherp aan de oppervlakte
komen. Alweer een meesterlijke rol na schitterende bijdragen in onder
meer Syriana en Michael Clayton.
De
komedie en het drama van de vertelling komen tot vol wasdom met de introductie
van twee sterke vrouwenrollen. Alex (Vera Farmiga) is een zakenvrouw
waar Bingham een affaire mee begint, zogenaamd vrijblijvend met potentie
tot een echte relatie. Anna Kendrick speelt een jonge collega van Bingham
die de ontslag-gesprekken via computers op afstand wil voeren. Hierbij
zou Bingham's baan gevaar kunnen lopen.
Up
in the Air is onder de humorvolle en lichtvoetige oppervlakte een
donkere satire over een meedogenloze Amerikaanse samenleving. Alleen
winstcijfers tellen voor ondernemingen, iedereen kan op elk moment ontslagen
worden. Enkel de elite kan goed voor zichzelf zorgen, denkt aan eigen
gewin en heeft absoluut geen compassie met de werknemers.
Sinds
de economische crisis werden ruim 7 miljoen mensen ontslagen in Amerika,
een land zonder sociaal vangnet, waar de meeste werklozen hun uitkering
kwijtraken na een half jaar. Voor velen is het de vraag of ze ooit nog
aan het werk komen.
In
de film worden circa twintig personen in ontslag-gesprekken getoond.
Hiervoor heeft regisseur Reitman zowel acteurs als door ontslag getroffen
werknemers gebruikt. Dat geeft de film een sterke authentieke lading.
Er wordt overigens niet diep ingegaan op de sociale problematiek van
werkloosheid.
In
feite worden de meeste Hollywoodfilms bedacht en gemaakt in een sociaal
vacuüm waarbij de sociale realiteit omzichtig buiten gesloten wordt.
Het tonen van die realiteit zou wel eens slecht kunnen zijn voor de
kassa. Het is al heel wat dat in een Hollywoodkomedie als Up
in the Air dwingend sociaal onrecht aan bod komt.
Jason
Reitman was zes jaar bezig met zijn bewerking van het boek van Walter
Kirn tot een filmscenario. Hij heeft op een uitgekiende wijze de gevolgen
van de economische crisis van de afgelopen anderhalf jaar in zijn vertelling
verwerkt.
Reitman
is toch al sterk in het behandelen van het hier en nu in zijn werk.
Zo is zijn debuutfilm Thank You for Smoking (2005)
een amusante satire over de botsing tussen de tabaksfabrikanten en anti-rooklobby.
Ook hier een verrassende keuze van het hoofdpersonage, namelijk een
lobbyist voor de tabaksindustrie.
Zijn
tweede film Juno (2007) handelt over een zwangere
tiener die geschikte ouders voor haar ongeboren kind zoekt, een sterke
mengeling van serieuze thema's en tegendraadse komedie. Reitman is een
talentvol regisseur die niet bang is om sociale problematiek in toegankelijke
en zeer onderhoudende films te stoppen. Een talent om in de gaten te
houden.
Ulrik
van Tongeren
Up in the Air (Universal Pictures International), nu in de bioscopen.
-
- - - - - - - - - - -
-
- - - - - - - - - - -
Geef
je mening:
.
Naar
boven
Naar
homepage
|
Print
deze pagina 