Ravagedigitaal 8 december 2010ddPrint deze pagina  
 

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

 



Onfeilbaar voelde John Lennon wat er in de lucht hing, in de jaren van revolte en flower power. Hij werd een popidool met politiek engagement. Veel van zijn standpunten en opmerkingen zijn in de loop der jaren maar al te waar gebleken.

door Theo de Grood


Elke vijf jaar mag John Lennon zich postuum verheugen in een hernieuwde belangstelling. Geboren op 9 oktober 1940 en overleden op 8 december 1980 zou hij dit jaar respectievelijk 70 jaar oud zijn geworden, maar is inmiddels 30 jaar dood. Mooie ronde getallen naar aanleiding waarvan bij een vorige gelegenheid het boek Lennon door de Belgische schrijver en producent Robert van Yper werd uitgebracht. Aangespoord door het nieuwe lustrum (of door tegenvallende verkoopcijfers destijds?) wordt deze maand opnieuw, en volkomen terecht, de aandacht gevestigd op dit boek.

Vraag aan een willekeurig persoon wat voor iemand John Lennon was en je krijgt uiteenlopende reacties. Meestal zal aan hem worden gerefereerd als de man van Imagine, al iets minder mensen zullen Strawberry Fields Forever noemen. Informerend naar een karakteromschrijving zul je vooral ogenschijnlijk tegenstrijdige predikaten kunnen optekenen als 'gekweld genie', 'na√Įeve wereldverbeteraar', 'betweterige praatjesmaker', 'begenadigd componist', 'revolutionair muziekvernieuwer', 'zelfingenomen provocateur' en waarschijnlijk nog wel een tiental andere.

Wil de ware John Lennon opstaan? Robert van Yper belicht in zijn boek niet één kant van deze voormalige Beatle, maar laat ze allemaal tegelijk herrijzen.


Aan biografie√ęn ontbreekt het The Beatles niet, zowel collectief als individueel. Met name John Lennon heeft niet geboft met zijn biografen. Het begon met het boosaardige boek Het leven van John Lennon van Albert Goldman uit 1988. Twintig jaar later werd hem meer respect verleend in Philip Norman's 'definitieve biografie' John Lennon: The Life, maar ook dit relaas ging weer gebukt onder ongezonde belangstelling voor sappige roddels.

Misschien is, naast de Wenner-interviews van begin jaren '70, het boek Lennon Revealed van Larry Kane nog wel het meest representatief voor de man. Ook zijn eerste vrouw Cynthia heeft enige tijd geleden een nogal persoonlijk relaas het daglicht doen laten verschijnen, maar die heeft weer dermate dicht op de hoofdpersoon geleefd dat de waarnemingen nogal subjectief zijn. Hetgeen ook geldt voor de schrijfsels van andere lieden uit de dagelijkse periferie van Lennon (Brian Epstein, George Martin, Geoff Emerick, etc.). Bovendien leer je daar weer een boel informatie die je niet wil weten.

Want het gaat uiteindelijk ook niet om allerlei persoonlijke zieleroerselen van een kunstenaar. Die vertelt zijn verhaal immers via zijn werk, of dat nu beeldend, muzikaal, literair of anderszins is. Hetgeen in geval van musici kan worden gelezen als 'niet lullen maar spelen'.

Dat is precies waar Van Yper zijn uitgangspunt van heeft gemaakt. Geheel objectief kun je zijn boek niet noemen; tussen de regels en hoofdstukken door is een grote betrokkenheid te bespeuren met de visionaire Beatle, een betrokkenheid die zich uit in een brede kennis van 's mans doen en laten, zowel in breed verband als in de meer anekdotische feiten. Zijn observaties blijven echter kritisch en hij slaat nergens door in blinde bewondering.

Als rode draad gebruikt Van Yper voornamelijk Lennons eigen woorden: tekstfragmenten uit zijn songs en in mindere mate uitspraken uit geschriften of interviews. Natuurlijk zijn de songteksten gedurende de eerste jaren van The Beatles soms van een tenenkrommende onnozelheid, echter geplaatst in de chronologische lijn van jeugd, adolescentie en bewustwording en met oog voor de tijdgeest waarbinnen die fases zich afspeelden, blijkt er wel degelijk een betrouwbaar en logisch levensverhaal uit te destilleren.

Zo komt er aan de hand van diens eigen uitspraken een boeiend beeld boven van Lennons niet al te gelukkige jeugd in Liverpool, zijn hang naar iemand waaraan hij zich kon optrekken en de constante teleurstellingen die hij daarbij kreeg te verwerken.

Het verhaal is bekend: zijn vader vertrok toen John vijf was, zijn moeder verongelukte net toen hij weer met haar in contact begon te komen en ook zijn latere vrienden, rolmodel Stuart Sutcliff en raadgever Brian Epstein kwamen vroegtijdig te overlijden. Bleef over zijn haat-liefde relatie met Paul McCartney (die door Van Yper in korte bondige zinnen erg verhelderend wordt geanalyseerd), de scheiding van zijn jeugdvriendin/echtgenote Cynthia en de foute vriendenkeuzes die hij in spiritueel (de Maharishi) en zakelijk (Allen Klein) opzicht maakte.

Totdat Yoko Ono ten tonele verschijnt. In tegenstelling tot wat de meeste Beatlefans van het eerste uur van haar vinden en wat ook door persmedia en eerdere biografen door de jaren heen is aangewakkerd, neemt Van Yper het voor haar op. Niet zozeer vanwege haar zangkwaliteiten maar vanwege haar invloed op de persoon John Lennon en diens karakterontwikkeling. Voor het eerst had Lennon iemand naast c.q. tegenover zich waarmee hij zich in creatief en intellectueel opzicht kon meten.

Geheel anders was dat bij de eerder genoemde vrienden en relaties gedurende de eerste dertig jaren van zijn leven, waar hij zich met bluf, blaaskakerij, charme en gevatheid wist te redden. Yoko is in het verleden vaak beticht van het uiteendrijven van The Beatles, terwijl dat proces jaren daarvoor al onvermijdelijk en onomkeerbaar was ingezet, zoals Van Yper aantoont.

Het Beatles-oeuvre is duidelijk op te splitsen in een Lennon- en een McCartney-aandeel (sorry George en Ringo!), maar het creatieve hoogtepunt ten tijde van hun opus magnum, het album Sgt.Peppers, maar zeker ook het daaraan voorafgaande Revolver  maakte tevens duidelijk dat het van hieruit als collectief alleen nog maar bergaf en uit elkaar kon bewegen.

Het daarop volgende album bijvoorbeeld, de 'dubbele witte' White Album is moeiteloos op te splitsen in twee solo-albums. Sinds 1967 zijn The Beatles nog maar zelden gezamenlijk in de studio verschenen (behalve dan gedurende de deprimerende Let It Be-sessies), terwijl de daadwerkelijke opheffing nog tot 1970 op zich zou laten wachten.

De grote verdienste van Van Yper is dat hij op deze manier van beschrijving John Lennon zelfs na dertig jaar opnieuw tot leven weet te wekken. Het is geen biografie waarmee je terugblikt op iemands leven en werk, maar er juist van meet af aan in wordt meegezogen door de protagonist zelf. Met als belangrijkste leidraad datgene wat de kern vormt van Lennons creatieve bestaan: de muziek en de woorden. Het boek zet aan tot het opnieuw doorwerken van de oude Beatles-catalogus, en ook veel van Lennons solowerk krijgt al terugluisterend weer een andere historische dimensie (al blijft Two Virgins daarbij netjes gewoon in de kast).

In tegenstelling tot de eerder genoemde biografen bemoeit Van Yper zich niet met het leven van Lennon, maar laat hem als het ware zijn eigen levensverhaal vertellen. Dat leest verkwikkend, temeer daar dat gebeurt in een compacte en terzake doende schrijfstijl (en gelukkig is het niet weer zo'n pil van 800 pagina's geworden). Zowel voor oude verstokte Beatlefans als degenen die dus alleen maar van Imagine afweten is het een aanbevelenswaardig en meeslepend boek.

Met terugwerkende kracht verbaas je je trouwens over het opzienbarende fenomeen. Dat in die jaren een doodgewone popster kon uitgroeien tot een staatsgevaarlijk individu, hoog op de most-wanted lijsten van CIA, FBI en diverse regeringen. De 'ge√ęngageerde' popster van nu gaat met wereldleiders samen op de foto, John Lennon daarentegen heeft wegens zijn politieke statements een standbeeld in Havana staan.

Lennon de dwarsligger heeft in zijn jaren bepaald wel meer van zich doen spreken dan alleen door dat (in meerdere opzichten) eeuwige Imagine en verdient het ook om als controversi√ęle maatschappijhooligan (een erepredikaat) te worden herinnerd. Veel van zijn standpunten en opmerkingen zijn in de loop der jaren maar al te waar gebleken.


Bij het boek wordt ook een cd meegeleverd, getiteld Imagine No John Lennon, een eclectische mix van artiesten die Lennon songs coveren. Met wisselend resultaat. Het is een interessant gedachtenexperiment om je voor te stellen hoe de muziek van vandaag zou hebben geklonken wanneer Lennon nooit bestaan had. Je moet er niet aan denken. Deze compilatie zou er in ieder geval niet geweest zijn, hoe vindingrijk de songs soms ook bewerkt zijn. Trouwens, zelfs die vindingrijkheid zou zonder het voorbeeld van de meester zelf wellicht tot heel andere resultaten hebben geleid.

Hoogtepunten worden gevormd door de instrumentale bewerking van I'm So Tired door de doodvermoeide gitaar van Jean Marie Aerts en Kloot Per W's verrassende combinatie van Rain met Michael Jacksons Man In The Mirror, waarvan de tekst achteraf ook moeiteloos van Lennon had kunnen zijn.


In het boek behandelt Van Yper Lennons leven in een uit twee gedeeltes bestaande omgekeerde chronologische volgorde. Het eerste gedeelte bestrijkt 1970 tot zijn dood in 1980 met zijn muzikale solocarrière, zijn ondernemingen met Yoko, en er is, terecht, veel aandacht voor hun politiek, cultureel en maatschappelijk activisme. Pas op eenderde van het boek wordt de klok teruggedraaid naar de jeugd van Lennon in Liverpool, zijn leven in Hamburg en de verdere geschiedenis van The Beatles.

Aanvankelijk riep deze structuur wel vragen op: waarom niet gewoon chronologisch, temeer omdat daardoor de eerste 80 pagina's handelen over de muzikaal minder relevante periode van Lennons leven. Zijn aandacht ging in die jaren uit naar andere zaken, en zijn muzikale werk staat ver in de schaduw van zijn latere Beatles oeuvre.

Beide boekdelen worden van elkaar gescheiden door een aantal pagina's met losse citaten van Lennon. Dat laatste is een minder geslaagde onderbreking. De meeste van die uitspraken worden elders in de hoofdstukken ook al behandeld en krijgen daar, binnen het verhaal, wél relevantie. In deze contextloze opsomming komen veel van die zinnen nogal scheurkalenderspreukachtig over.

De omkering van de chronologie blijkt echter op een heel consequente grondslag te berusten. De keuze om in 1970 het verhaal te laten beginnen blijkt door de Lennons zelf ge√ęntameerd. Nadat ze gezamenlijk alle zakelijke ellende, mediahaat en ruzies van eind jaren '60 hadden doorstaan, riepen ze 1970 optimistisch uit tot Year One. Zodat we nu dus naast zijn geboorte- en sterfdag nog een derde Lennonlustrum kunnen noteren: het jaar dat we nu bijna achter ons laten was Year Forty.

 

 

titel: Lennon Imagine + geen John Lennon [a tribute]

auteur: Robert van Yper

uitgeverij: EPO, 2005

uitvoering: 264 pg, ge√Įllustreerd

isbn: 9789064453977

prijs: ‚ā¨12,50

 

 

 

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

mammeloe - December 20, 2010 - 04:55 pm
Flower Power generatie van de jaren 60/70 = KUT

ik heb toch wel zo'n donderse hekel aan jullie.


mammeloe - December 20, 2010 - 04:53 pm
André van Es (ex-CPN of zoiets) is nu ook al ge-bekeerd tot de kapitalistische satan en wil werklozen aan het werk zetten.

als lennon had geleefd was hij waarschijnlijk unit manager van Microsoft geworden en had zijn gitaar in de kast staat rotten.

FUCK anarchisme; jullie zijn verraders. Al die INTELLECTUELEN mey hun INTELLECTUELE analyses zijn allemaal verraders. Zelf hebben ze 30 jaar gestudeerd op kosten van de belasting betaler en nu graaien ze de centen van de werklozen weg.

Zie ook Femke die zelf op kosten van de belastingbetaler heeft gestudeerd. Wat heeft John Lennon nu echt toe gevoegd aan de schepping behalve een paar mooie liedjes. Een STOM gezwam over peace.

Weg met anarchisme!
Weg met anarchisme!
Weg met anarchisme!
Weg met anarchisme!
Weg met anarchisme!
Weg met anarchisme!


pimpernel - December 09, 2010 - 04:31 pm
te gek een new boek love lennon ! yoko is still going strong for world peace respect !!!!


mammeloe - December 08, 2010 - 10:35 pm
hou toch op, maatschappij hooligan, inspirerende teksten. Lennon is gewoon gechanneld door hetzelfde wezen dat Aleister Crowley bij de kladden had, zie ook Jimmy Page.

ik heb nooit iets met die Lennon gehad, een praatjesmaker was het. Oh ja, zie net Hans Spekman op TV in Nieuwsuur. Ja ik heb TV. Ik ken hem uit de tijd dat hij overal tegen was en vond dat de pauzes langer moesten. Dan kon hij zijn kopje koffie rustiger opdrinken. Onze anarchist, onze hippie, onze nogwat.

En moet je hem nou eens horen: mensen die niet willen werken heb IK als wethouder... eh... een wethouder met lange pauzes??? ook in mijn portefueille gehad. Gewoon hun uitkering intrekken en een schop onder hun kont.

Zal ik jullie eens wat zeggen: anarchisten en flower power idioten zijn de grootste etterbakken die Adam en Eva hebben voort gebracht. Lennon voorop met zijn gelul over Peace.

FUCK ANARCHISME!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!


.


 

Naar boven

Naar homepage