Ravagedigitaal 24 augustus 2010ddPrint deze pagina  
 

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

 

 


Of het nieuwsfeit dat blogger Bert Brussen van het sociale netwerk Twitter plukte en op zijn website (her)plaatste nu wel of geen citaat was, is juridisch misschien belangrijk. Minstens even opvallend is de botsing tussen de mediaculturen.


door
Ron Kretzschmar


Bert Brussen, blogger, columnist en internetjournalist, moest zich 11 augustus melden bij het Team Bedreigde Politici van politie Haaglanden als verdachte van bedreiging. Het voorval zal de journalistieke geschiedenis ingaan als Brussen-gate, en als een fase in de ontwikkeling van de internetjournalistiek.

Aanleiding is een bericht op de sociale netwerksite Twitter van ene Mohamed Ghabri. Deze uitte een dreigement aan PVV-leider Geert Wilders. Brussen maakte een screenshot (fotokopie) van deze tweet en plaatste die vervolgens op zijn eigen website Bert Brussen, Reviaans ironisch met enkel de begeleidende tekst 'Wilders bedreigen met de dood doe je zo'. Hierop deed Wilders aangifte tegen 'boodschapper' Brussen.

Screenshot

In de geschreven journalistiek is het gebruikelijk dat een nieuwsfeit door twee onafhankelijke bronnen dient te worden bevestigd, dat een citaat tussen aanhalingstekens wordt geplaatst en er een inleiding dient te worden opgesteld bij een fragment zodat in het onderhavende geval het voor de argeloze lezer onmiddellijk duidelijk wordt door wie het dreigement wordt geuit.

De internetjournalistiek past dat principe in haar digitale omgeving op een andere manier toe. Zo is er een verschil tussen een retweet en screenshot. Brussen zelf beweert dat "een retweet een exacte herhaling is van een tweet op Twitter en per definitie contextloos. Een herpublicatie [d.w.z. het screenshot] op een weblog heeft al een context, namelijk het weblog."

Want de context waarin de screenshot is geplaatst, cre√ęert de gewenste ironie, en dit gegeven zal een rol spelen in het eventueel juridisch weerleggen van de beschuldiging van het Openbaar Ministerie (OM). Hoe dan ook, het OM lijkt deze ironie niet te begrijpen waarna de journalist, overigens vrijwillig, door het Team Bedreigde Politici werd gehoord over de kwestie.

OM wereldvreemd?

Hoewel deze vorm van digitale journalistieke ironie of satire al een tijd gangbaar is, lijkt die nog niet tot het OM te zijn doorgedrongen. De manier waarop het OM heeft gereageerd, doet vermoeden dat we van dit deftige instituut kunnen aannemen dat de medewerkers zich nog voornamelijk van nieuws laten voorzien vanuit de papieren media. Als er maar met inkt gedrukte letters op een paar knisperende katernen staan, die men niet alleen voor zich op tafel kan zien liggen, maar ook in de handen kan voelen.

Schrijver Joost Zwagerman schrijft op zijn Facebookpage dat hij zich verbaast over 'de hardnekkige stupiditeit van de afdeling 'bedreigingen' bij het OM. Eerst al de schertsvertoningen rondom de cartoonist Nekschot, en nu dus dit oekelig njet tegen Bert Brussen.' Als verzachtende omstandigheid zou men kunnen aanvoeren dat het OM wat betreft haatzaaien tegen politici door de moord op Fortyun geen risico wil nemen. Toch hebben de VVD en D66 in de Tweede Kamer weer vragen gesteld aan minister Hirsch Ballin van Justitie.

Brussen-gate toont enigszins gelijkenis met de satirische column die webzine Ravage in 2009 plaatste. Daarin wordt René D. opgevoerd, een verwijzing naar de actievoerder René Danen van Nederland Bekent Kleur, die in een dagboek noteert dat hij hoopt dat er iemand zal opstaan om Wilders zijn kop af te hakken. De column leidde tot verhoor van de schrijver Alex van Veen en webmaster Roeben Swart. De laatste werd zelfs twintig uur vast gehouden op het politiebureau. De zaak werd tenslotte geseponeerd.

Naar aanleiding hiervan stelde het Kamerlid Boris van der Ham (D66) vragen aan Hirsch Balin. Deze excuseerde zich in de Tweede Kamer voor de aanhouding van het tweetal: "Achteraf bezien kan gesteld worden dat bij de beslissing omtrent aanhouding en inverzekeringstelling de gehele column had moeten worden beoordeeld, zodat de satirische aard al op dat moment duidelijk was geworden."

Oude media

De 'oude media', die volgens eigen zeggen op de website voor journalisten Villamedia als gevolg van de internetjournalistiek in een ernstige crisis verkeren, spelen op de zaak in.

Uit een hoofdcommentaar van de NRC: "Tegen haat zaaien treedt het OM op, ook als het op internet gebeurt. […] Een blogger die doodsbedreigingen aan politici herplaatst en daar 'Wilders met de dood bedreigen doe je zo' aan toevoegt, moet terecht vragen van de politie beantwoorden."

Het journalistieke televisieprogramma EenVandaag twijfelt op haar beurt aan het journalistieke vakmanschap van Brussen. Anchorman Pieter Jan Hagens vroeg aan de voorzitter van de Raad voor de Journalistiek of het plaatsen van een retweet met een summiere titel niet gewoon slechte journalistiek is. Want Brussen had, zoals gebruikelijk is bij de papieren media, met een duidelijke beschrijving moeten aangeven dat het hier om een citaat ging.

Karikatuur versus nuance

Er zijn kanttekeningen te plaatsen bij deze vorm van internetjournalistiek. Hoe men ironie of satire in de internetjournalistiek ook wilt zien, om de lachers op hand te krijgen moet men gebruik maken van het karikatuur.

Bij de nieuwsvoorziening van het populaire GeenStijl bijvoorbeeld, waar Brussen ook voor schrijft, is het gebruik van het karikatuur al jaren gemeengoed. Het is zijn handelsmerk, het snel uit de losse pols schetsen van voorvallen waardoor een nieuwsfeit nog wel eens wil vertekenen.

In het Van Dale jaarboek 2007 is zelfs een hoofdstuk aan het geheel eigen taalgebruik van GeenStijl gewijd. Wanneer de website nieuwsfeiten uitgebreid zonder karikaturen zou gaan schrijven, gaat dit ten koste gaan van de humor ‚Äď dat weer zal veroorzaken dat de lezers (reaguurders) weglopen. GeenStijl zit als het ware opgesloten in het karikatuur van de lachspiegeljournalistiek - waar de website zich ook in thuis voelt.

Veelzeggend is wel de metafoor die Brussen zelf gebruikt in zijn repliek die hij in de NRC mocht geven: "Door onbekende redenen belandt u plotseling bij een voorstelling […] u had immers nooit van cabaret gehoord en begreep dus de context niet. De cabaretier bedoelde niet dat er iemand dood moest, maar wilde op een ironische manier een punt maken." Het verweer van Brussen ten spijt, maar cabaret is geen journalistiek.

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

sjorsje - September 10, 2010 - 08:38 am
een door het OM georganiseerde hoax!


Piet - September 08, 2010 - 11:33 pm
Wilders blijkt helemaal geen aangifte te hebben gedaan! Dat was een manipulatie van het OM.


ron - September 05, 2010 - 08:38 am
Onder de link een prachtige indrukwekkende korte docu met de titel: Hoezo nieuwe media? Salim Muhammad houdt in Kolkata met touw en plakband een antieke hand aangedreven projector aan de praat. Hiermee voorziet hij in het levensonderhoud van zijn vrouw en zes kinderen.

http://www.youtube.com/watch?v=92bJd-_mpRU&feature=player_embedded#!

Wel wat anders dan het nietszeggende Twitter-gezeik van de verwende, ijdele middenklasse kindertjes in onze cultuur.


ron - September 01, 2010 - 01:02 pm
Slechte internetjournalistiek? Je kan het ook zien als een methode om de zaak te "mythologiseren", vanwege de imago-building.


Goethe - September 01, 2010 - 11:14 am
Brussen werd door het Team Bedreigde Politici "gehoord" over de kwestie. Hij is naar het team toegegaan en heeft met ze gepraat, hij is "verhoord". Dat is zooo analoog. Waarom heeft Brussen niet via schrift met die mensen van gedachten gewisseld? Hij had ze kunnen schrijven! Dat heeft voordelen. Je kan bv. de hele communicatie delen met de rest van de wereld. Nu heeft Brussen in een achterkamertje zitten kletsen met dat team zodat we ons helemaal geen beeld kunnen vormen van het gebeuren. Slechte internet journalistiek van Brussen dus!


pimpernel - August 24, 2010 - 08:48 pm
'Journalisten worden voortdurend gemanipuleerd' gebakken lucht best een eye opener denk ik


.


 

Naar boven

Naar homepage