 |
Ravagedigitaal
24 augustus 2010dd Print
deze pagina  |
||
|
Aanleiding is een bericht op de sociale netwerksite Twitter van ene Mohamed Ghabri. Deze uitte een dreigement aan PVV-leider Geert Wilders. Brussen maakte een screenshot (fotokopie) van deze tweet en plaatste die vervolgens op zijn eigen website Bert Brussen, Reviaans ironisch met enkel de begeleidende tekst 'Wilders bedreigen met de dood doe je zo'. Hierop deed Wilders aangifte tegen 'boodschapper' Brussen. ScreenshotIn de geschreven journalistiek is het gebruikelijk dat een nieuwsfeit door twee onafhankelijke bronnen dient te worden bevestigd, dat een citaat tussen aanhalingstekens wordt geplaatst en er een inleiding dient te worden opgesteld bij een fragment zodat in het onderhavende geval het voor de argeloze lezer onmiddellijk duidelijk wordt door wie het dreigement wordt geuit. De internetjournalistiek past dat principe in haar digitale omgeving op een andere manier toe. Zo is er een verschil tussen een retweet en screenshot. Brussen zelf beweert dat "een retweet een exacte herhaling is van een tweet op Twitter en per definitie contextloos. Een herpublicatie [d.w.z. het screenshot] op een weblog heeft al een context, namelijk het weblog."
Want de context waarin de screenshot is geplaatst, creëert de gewenste ironie, en dit gegeven zal een rol spelen in het eventueel juridisch weerleggen van de beschuldiging van het Openbaar Ministerie (OM). Hoe dan ook, het OM lijkt deze ironie niet te begrijpen waarna de journalist, overigens vrijwillig, door het Team Bedreigde Politici werd gehoord over de kwestie. OM wereldvreemd?Hoewel deze vorm van digitale journalistieke ironie of satire al een tijd gangbaar is, lijkt die nog niet tot het OM te zijn doorgedrongen. De manier waarop het OM heeft gereageerd, doet vermoeden dat we van dit deftige instituut kunnen aannemen dat de medewerkers zich nog voornamelijk van nieuws laten voorzien vanuit de papieren media. Als er maar met inkt gedrukte letters op een paar knisperende katernen staan, die men niet alleen voor zich op tafel kan zien liggen, maar ook in de handen kan voelen. Schrijver Joost Zwagerman schrijft op zijn Facebookpage dat hij zich verbaast over 'de hardnekkige stupiditeit van de afdeling 'bedreigingen' bij het OM. Eerst al de schertsvertoningen rondom de cartoonist Nekschot, en nu dus dit oekelig njet tegen Bert Brussen.' Als verzachtende omstandigheid zou men kunnen aanvoeren dat het OM wat betreft haatzaaien tegen politici door de moord op Fortyun geen risico wil nemen. Toch hebben de VVD en D66 in de Tweede Kamer weer vragen gesteld aan minister Hirsch Ballin van Justitie. Brussen-gate toont enigszins gelijkenis met de satirische column die webzine Ravage in 2009 plaatste. Daarin wordt René D. opgevoerd, een verwijzing naar de actievoerder René Danen van Nederland Bekent Kleur, die in een dagboek noteert dat hij hoopt dat er iemand zal opstaan om Wilders zijn kop af te hakken. De column leidde tot verhoor van de schrijver Alex van Veen en webmaster Roeben Swart. De laatste werd zelfs twintig uur vast gehouden op het politiebureau. De zaak werd tenslotte geseponeerd. Naar aanleiding hiervan stelde het Kamerlid Boris van der Ham (D66) vragen aan Hirsch Balin. Deze excuseerde zich in de Tweede Kamer voor de aanhouding van het tweetal: "Achteraf bezien kan gesteld worden dat bij de beslissing omtrent aanhouding en inverzekeringstelling de gehele column had moeten worden beoordeeld, zodat de satirische aard al op dat moment duidelijk was geworden." Oude mediaDe 'oude media', die volgens eigen zeggen op de website voor journalisten Villamedia als gevolg van de internetjournalistiek in een ernstige crisis verkeren, spelen op de zaak in. Uit een hoofdcommentaar van de NRC: "Tegen haat zaaien treedt het OM op, ook als het op internet gebeurt. […] Een blogger die doodsbedreigingen aan politici herplaatst en daar 'Wilders met de dood bedreigen doe je zo' aan toevoegt, moet terecht vragen van de politie beantwoorden."
Het journalistieke televisieprogramma EenVandaag twijfelt op haar beurt aan het journalistieke vakmanschap van Brussen. Anchorman Pieter Jan Hagens vroeg aan de voorzitter van de Raad voor de Journalistiek of het plaatsen van een retweet met een summiere titel niet gewoon slechte journalistiek is. Want Brussen had, zoals gebruikelijk is bij de papieren media, met een duidelijke beschrijving moeten aangeven dat het hier om een citaat ging. Karikatuur versus nuance Er zijn kanttekeningen te plaatsen bij deze vorm van internetjournalistiek. Hoe men ironie of satire in de internetjournalistiek ook wilt zien, om de lachers op hand te krijgen moet men gebruik maken van het karikatuur. Bij de nieuwsvoorziening van het populaire GeenStijl bijvoorbeeld, waar Brussen ook voor schrijft, is het gebruik van het karikatuur al jaren gemeengoed. Het is zijn handelsmerk, het snel uit de losse pols schetsen van voorvallen waardoor een nieuwsfeit nog wel eens wil vertekenen. In het Van Dale jaarboek 2007 is zelfs een hoofdstuk aan het geheel eigen taalgebruik van GeenStijl gewijd. Wanneer de website nieuwsfeiten uitgebreid zonder karikaturen zou gaan schrijven, gaat dit ten koste gaan van de humor – dat weer zal veroorzaken dat de lezers (reaguurders) weglopen. GeenStijl zit als het ware opgesloten in het karikatuur van de lachspiegeljournalistiek - waar de website zich ook in thuis voelt. Veelzeggend is wel de metafoor die Brussen zelf gebruikt in zijn repliek die hij in de NRC mocht geven: "Door onbekende redenen belandt u plotseling bij een voorstelling […] u had immers nooit van cabaret gehoord en begreep dus de context niet. De cabaretier bedoelde niet dat er iemand dood moest, maar wilde op een ironische manier een punt maken." Het verweer van Brussen ten spijt, maar cabaret is geen journalistiek.
-
- - - - - - - - - - -
-
- - - - - - - - - - -
sjorsje - September 10, 2010 - 08:38 am Piet - September 08, 2010 - 11:33 pm ron - September 05, 2010 - 08:38 am ron - September 01, 2010 - 01:02 pm Goethe - September 01, 2010 - 11:14 am pimpernel - August 24, 2010 - 08:48 pm .
|
|
