Ravagedigitaal 15 juni 2010ddPrint deze pagina  
 

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

 

 

Aan de hand van zijn eigen ervaringen schetst Karel van Kesteren in Verloren in wanorde de negatieve gevolgen van de hulpchaos. Die zijn niet erg bekend en tellen daarom in de discussies, zoals die over het onlangs verschenen WRR-rapport, ten onrechte nauwelijks mee.


door
Theo Ruyter


In de praktijk gaat een derde van het geld voor ontwikkelingshulp verloren. Dat betekent in het geval van Nederland 1,6 van de vijf miljard euro die we jaarlijks daarvoor uittrekken. Dat komt omdat veel te veel donoren zich, los van elkaar, op vaak verschillende en zeer omslachtige manieren met een land of deel daarvan bezighouden.

Aldus de Nederlandse ambassadeur in Bulgarije Karel van Kesteren aan het einde van zijn boek Verloren in wanorde, waarmee hij onlangs een eenmanskruistocht is begonnen tegen de alsmaar voortdurende chaos in de totale internationale hulpverlening. Let wel, benadrukt Van Kesteren, het gaat hier om vermijdbare verliezen, die losstaan van 'de verliezen die in zo'n moeilijke bedrijfstak als ontwikkelingssamenwerking bijna altijd optreden'. (p.198).

Veldervaring

Van Kesteren heeft een lange staat van dienst als ambtenaar en diplomaat. Na een studie internationaal recht werd hij in 1974 aangenomen op het ministerie van Buitenlandse Zaken en begon een carriŤre die hem al gauw op het spoor zette van de zogenaamde ontwikkelingslanden, en niet veel later ook 'ontwikkelingssamenwerking' (p.15). Het boek dat hij bestempelt als memoires, weerspiegelt dan ook vooral hoe de opvattingen over de hulp die hij nu huldigt zijn ontstaan en gegroeid.

Veldervaring heeft hij met name opgedaan als 'tweede man' op de ambassade in Colombia (1984-1988), als Chef de Poste ofwel 'Tijdelijk Zaakgelastigde' in Nicaragua (1992-1996) en als ambassadeur† in Tanzania (2005-2009). Tussendoor ontwikkelde hij zich als ambtenaar van groentje in de directie Verenigde Naties binnen Buitenlandse Zaken tot een doorgewinterde en gewaardeerde onderhandelaar bij internationale conferenties.

De eerste belangrijke les die hij leerde ten aanzien van de buitenlandse hulp was dat je je niet moet verkijken op de snelle actie gericht op concrete resultaten. Je moet daarbij altijd voor ogen houden dat het gaat om taaie en langdurige inspanningen, met als hoofddoel dat ontwikkelingslanden zelf hun problemen kunnen aanpakken (p.20).

Les twee betrof de grillen en het gebrek aan continuÔteit in het hulpbeleid van donorlanden vanwege de veelvuldige wisselingen van regeringen en prioriteiten en de invloed van allerhande belangengroepen. (p.29 e.v.). De derde les was de ontdekking dat je de hulp en je hulprelatie kunt inzetten om invloed uit te oefenen op de beleidsmakers van het ontvangende land. (p.83-84).

Les vier die zich - evenals de vorige - aan hem opdrong in Nicaragua was dat de gebruikelijke financiering van afzonderlijke projecten maar al te vaak uitloopt op 'het scheppen van mooie eilandjes die, na vertrek van de donor, worden verzwolgen door de omliggende oceaan van armoede en gebrek aan capaciteit'. (p.88)

Stellingen

In het bijzonder deze vier lessen liggen naar mijn indruk ten grondslag aan de twee stellingen die centraal staan in het boek. In de eerste plaats is dat de stelling dat multilaterale hulp, dat wil zeggen hulp in het kader van internationale instellingen en verdragen, in de plaats dient te komen van bilaterale interventies.

In de tweede plaats dat algemene begrotingssteun - in de zin van ongebonden financiŽle bijdragen aan de overheidsbegroting - de voorkeur verdient boven de meer traditionele vormen van steun zoals projectfinanciering en investeringen in specifieke sectoren.

In beide gevallen hanteert de auteur bij uitstek vermindering van de geldverslindende hulpbureaucratie als praktisch argument, naast meer principiŽle zoals het recht van de regering van elk min of meer stabiel ontwikkelingsland zelf een beleid uit te stippelen en daarvoor de nodige keuzes te maken.

Gezien de overtuigende, bijna dwingende, betoogtrant in de beschrijving van een hoogst interessante Werdegang door de wereld van de hulp, waarbij de auteur zeer effectief gebruik maakt van zijn schat aan persoonlijke ervaringen, kwam voor mij het slothoofdstuk met aanbevelingen als een anticlimax. Van Kesteren doet hier namelijk meteen een flinke scheut water bij de wijn en laat zien dat ook hij behept is met vooroordelen en andere zwakheden waar een gewoon mens zich niet voor hoeft te schamen.

Een goed voorbeeld van het eerste is dat hij niet volledig gaat voor een multilateralisering van de hulp - naar zijn idee immers de meest wenselijke oplossingsrichting (p.204) - maar langs de achterdeur de bilaterale hulp weer binnenhaalt. Daar knoopt hij dan 'verbetervoorstellen' aan vast zoals een drastische vermindering van de subsidies voor particuliere hulporganisaties (p.208), die de aandacht van het multilaterale niveau afleiden.

Terwijl hij slechts enkele bladzijden eerder nog† uitdrukkelijk heeft herhaald dat de Verklaring van Parijs (2005) - waarin de donorlanden zich 'verplichtten' tot meer coŲrdinatie en samenwerking - is stukgelopen op onder meer de onwil en het onbegrip van de hoofdkantoren zoals zijn eigen BZ in Den Haag.

Wereldeconomie

Wat de vooroordelen betreft valt vooral op dat de auteur zich niet wezenlijk onderscheidt van de hulpindustrie, wanneer hij de troef uitspeelt van de filantropie en gewaagt van 'een teken van beschaving dat welgestelde mensen bijdragen aan de verbetering van de levenssituatie van de minstbedeelden' (p.210). Platter kan het bijna niet, want vandaar beland je in een oogwenk bij de hulp als rechtvaardiging van de eigen welvaart. Als we zelf niet meer rijk zijn, worden we† ongelukkig en kunnen we 'de ander' ook niet meer helpen!

Dit laatste is typerend voor Van Kesterens gebrekkige visie op de huidige wereldeconomie en de rol daarin van het land dat hij als nederige dienaar vertegenwoordigt (p.136). Het neoliberalisme en zijn vermarkting van alles wat los of vastzit op aarde, de dwangmatige en destructieve aard van ons financieel-economisch systeem, de niets en niemand ontziende internationale concurrentie: dat alles lijkt in zijn boek vanzelfsprekend en onafwendbaar, niet meer dan decorstukken.

Vandaar dat hij met het grootste gemak bijvoorbeeld de Tanzanianen een 'verouderde kijk op de economie' in de schoenen schuift en hen met de Nicaraguanen over een kam scheert als 'bevattelijk voor socialistische ideeŽn' vanwege hun afwijkende instelling en denkwijze. Misschien is hij te lang achter elkaar allochtoon geweest en nu zo vervreemd van zijn thuisbasis dat hij niet aanvoelt hoe groot de verwarring en onzekerheid hier inmiddels geworden zijn.†

Het voorgaande neemt niet weg dat Van Kesteren een aanwinst is voor het koor van criticasters, dat zich op de een of andere manier druk maakt over de Nederlandse interventies in andere landen en de ontwikkelingshulp in het bijzonder. Hij weet waar hij het over heeft, kent zijn Nederlands nog, kan ingewikkelde dingen goed uitleggen aan een breed publiek en noemt zaken bij de naam, die velen - zeker op zijn niveau in de hulpsector - liever niet willen weten en anderen daardoor niet kunnen weten.

Goede timing

Zijn memoires komen juist dit jaar zeer gelegen. Niet zozeer omdat we een Multatuli-jaar beleven - al ligt de vergelijking met die andere bestuursambtenaar wel voor de hand - maar vooral omdat er al enkele maanden een rapport over de hulp ligt van de hand van de Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid. Het debat daarover wil maar niet van de grond komen en kan dus best een stevige impuls gebruiken.

Het is natuurlijk altijd mogelijk dat belanghebbenden het boek onderuit halen. De academische beroepsontwikkelaars bijvoorbeeld, die andere landen kennen van haver tot gort maar nauwelijks benul hebben van het land waar ze persoonlijk en in economische zin deel van uitmaken, zouden wel eens kunnen vallen over het feit dat Van Kesteren maling heeft gehad aan hun vereisten ten aanzien van de vermelding van bronnen en de betrouwbaarheid van persoonlijke waarnemingen.

Maar waarschijnlijk laten degenen die zich aangesproken voelen dergelijke acties wel uit hun hoofd. Al was het maar omdat ze op hun vingers kunnen natellen dat de beleidsmakers in Den Haag ook in het stuk voorkomen. Sinds de kritische uitlatingen van de ambassadeur in bijzondere dienst Pieter Marres, in een kranteninterview in mei 2001, hebben ze op de Apenrots de rust weten te bewaren. Nu laten ze zo maar, zonder boe of bah, de gedocumenteerde schreeuw om aandacht van een zittende ambassadeur passeren. Als dat geen teken aan de wand is.

 


Titel:
Verloren in wanorde. Dertig jaar ontwikkelingssamenwerking, een persoonlijk relaas.

Auteur:
Karel van Kesteren

ISBN:
978 60 2209 82


Blz:
216 pagina's

Prijs:
€19,50

Uitgever:
KIT Publishers

 

 

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

Naam:

Bericht:  

Add bold text  Add italic text  Insert link. Replace the sample link address with your own 

Spade - June 23, 2010 - 12:06 am
terug naar de natuur Harke ?


Maarten - June 18, 2010 - 12:34 pm
You can't take it with you

http://www.depers.nl/economie/488086/Gates-en-Buffett-schrijven-bedelbrief-aan-miljardairs.html


Harke - June 17, 2010 - 01:06 pm
Ontwikkelingssamenwerking moet worden afgeschaft en slechts noodhulpverlening mag blijven bestaan.
De enigen die de ontwikkelingsproblemen in hun land echt kunnen oplossen zijn de bewoners zelf.


pimpernel - June 16, 2010 - 08:28 am
meer aan de overheden overlaten!?
als het rechtschapen mensen waren wel misschien.
maar al te vaak is er just in die landen corruptie en belangen
verstrengeling tussen regering en het bedrijfsleven.
en inderdaad het neoliberale beleid en economie zijn er dus meer
voor het bedrijfsleven dan de bevolking


.


 

Naar boven

Naar homepage