Ravagedigitaal 11 februari 2010ddPrint deze pagina  
 

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
‘Evacuatie’ Nederlander in Libiė verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar échte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
Kirgiziė: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carričrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in Oekraļne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid Italiė verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de Israėlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
Belgiė voedt militaire industrie Israėl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

 

 

Oplossingen voor de hedendaagse economische crisis zullen zich aandienen wanneer we ons realiseren dat de staat en de markt tegenwoordig een danse macabre aan het uitvoeren zijn die op zeer korte termijn de toekomst van miljoenen individuen, zo niet de gehele mensheid op losse schroeven zet.


door
Christophe Andrades


Zowel het begin als het zwaartepunt van de zwaarste economische crisis sinds 1929 liggen ondertussen achter de rug. Intellectuele en politieke debatten zijn verschoven naar de analyse van de genomen maatregelen door diverse regeringen, de geldigheid van economische paradigma's en de strijd tussen conflicterende ideologische stromingen.

Kort samengevat centreren deze debatten zich rondom de binaire tegenstelling tussen de vrije markteconomie en de planeconomie. Bij het eerste model worden vrijheid en rechtvaardigheid gegenereerd door zoveel mogelijk vrije markt, bij het tweede model is het de staat die moet instaan voor de realisatie van de principes van de Franse Revolutie.

Met andere woorden: Friedrich Hayek versus John Maynard Keynes. Of om het te houden bij leidende contemporaine economische zwaargewichten Niall Ferguson en Jagdish Baghwati versus Paul Krugman en Joseph Stiglitz.

Boeiende tijden

Als cultuurwetenschapper die geĆÆnteresseerd is in de analyse van ideologische visies zijn het bijgevolg boeiende tijden. Het is treffend om te zien hoe moeilijk het inderdaad blijkt om bij hedendaagse debatten los te komen van oude, reeds bestaande denkkaders.

Ofschoon reeds velen hebben gewezen op de moeilijkheid om grote economen uit het verleden los te laten op de globaliserende post-industriƫle kenniseconomie aan het begin van de 21ste eeuw, raken we onderhand ondergesneeuwd onder een lawine van Keynsiaanse en Hayekiaanse oplossingen voor de bestaande economische malaise. Polarisatie en conflict vieren hoogtij.

Naarmate de klok verder tikt, lijken we echter geen stap dichter te komen bij concrete, toepasbare oplossingen. Wel integendeel. Enerzijds merken we dat de verdedigers van de vrije markt steeds feller op hun strepen gaan staan. Zij zien de staatsschuld en de bijhorende rentesneeuwbal steeds meer als een tikkende tijdsbom die wordt gelegd onder de toekomst van de volgende generaties.

Anderzijds steken ook steeds meer stemmen de kop op die pleiten voor een terugkeer naar regelrecht collectivisme. Getuige hiervan het recente boek van de controversiƫle en polemische Sloveense filosoof Slavoj Zizek en de conclusies van de historicus David Priestland in zijn fenomenale globale geschiedenis van het Marxisme sinds de industriƫle revolutie tot op vandaag verschenen aan het einde van het vorige jaar.

Econoom Ivan De Cloot wees in dit verband enkele maanden geleden terecht met een beschuldigende vinger naar geĆÆnstitutionaliseerde universitaire wetenschappers die zichzelf vastklampen aan voorbijgestreefde denkkaders los van hedendaagse ontwikkelingen binnen de maatschappij.

Dit is gedeeltelijk correct. Maar het is niet alleen de spreekwoordelijke wetenschapper in de ivoren toren die kan worden aangewezen om de heropleving van zowel de Keyniaanse staatsoplossing als het neoliberale ideaal van Hayek te verklaren. Er is sprake van een discursieve en ideologische verwarring die te wijten is aan diepgewortelde opvattingen over de relatie tussen staat en vrije markt.

Uitersten

De reden waarom we anno 2010 opnieuw zijn vastgelopen in steriele ideologische tegenstellingen die, hoe belangrijk ze de afgelopen eeuw dan ook geweest mogen zijn, tegenwoordig hopeloos achterhaald zijn, is een complexe verschuiving in de tripolaire relatie tussen het individu, de staat en de markt.

De politieke en economische debatten van de afgelopen eeuw werden vormgegeven door de Koude Oorlog. Het was in de woorden van de historicus Eric Hobsbawm 'de eeuw van extremiteiten' waarin de totalitaire staatseconomie van de Russen oog in oog stond met de vrije markt economie van het westen. Binnen het westerse politieke en intellectuele denken had de Koude Oorlog grote gevolgen voor het denken over de tripolaire relatie tussen het individu, de staat en de vrije markt.

Zoals dat gaat bij debatten ontwikkelden zich twee uitersten. Neoliberalen beweerden dat het de staat was die in de weg stond van individuele vrijheid. Sociaal democraten en andere linkse denkers wezen steeds meer naar de markt als de grootste bedreiging voor individuele vrijheid. Deze polarisering werd met name acuut tijdens de jaren tachtig, de hoogtijdagen van Reagan en Tatcher.

Zonder in te gaan in economische en politieke complexiteiten is het evident dat de meerderheid van de politieke maatregelen die genomen zijn om ons uit de hedendaagse crisis te halen een aanfluiting zijn van de tegenstelling tussen staat en vrije markt. Zoals de Poolse socioloog Zygmunt Bauman terecht opmerkt in zijn laatste boek Living on Borrowed Time kunnen zowel de relancemaatregelen van Barack Obama als die van de Europese leiders ondergebracht worden onder de noemer 'aanpassingen in de marge'.

Deze vaststelling wordt met de dag duidelijker wanneer we om de oren geslagen worden met berichten over de heropleving van de beurzen, de herintrede van exuberante bonussen in de financiƫle sector, een stijging van het aantal ontslagen werknemers in fabrieken en de kennissector en uit hun voegen tredende staatsschulden van Griekenland tot en met Belgiƫ.

Staatskleptocratie

Wat er is gebeurd, is het volgende: de staat heeft al haar middelen gemobiliseerd om een onhoudbaar en inherent onrechtvaardig globaal neoliberaal systeem kunstmatig in leven te houden. Belastingsgeld is rijkelijk gevloeid naar de obscure machtscentra van de globale economie die aan de basis liggen voor de crisis die de afgelopen maanden zo wild om zich heen sloeg.

De tegenstelling tussen markt en staat ligt onherroepelijk aan diggelen. Anno 2010 hebben ze de handen in elkaar geslagen en kunnen we onderhand spreken van de opkomst van een 'gargantueske staatskleptocratie'. Het slachtoffer is het individu. Onbewust en misleid door oude ideologische tegenstellingen en voorbijgestreefde politieke dichotomieƫn zijn we in een val gelopen die we zelf hebben opgezet in onze manier van denken en schrijven over politiek en economie.

De uitweg uit deze impasse is een herconceptualisering van de essentie van het liberalisme. Deze houdt in dat we er naar streven dat ieder individu zoveel mogelijk zijn of haar leven leidt dat hij of zij wenst. Het spreekt vanzelf dat dit ideaal schier onmogelijk wordt wanneer torenhoge staatsschulden opgebouwd door de huidige generatie die als een molensteen rondom de nek van de volgende generaties zal bengelen.

Vanuit verschillende historische perspectieven is er veel te zeggen voor de argumenten dat zowel een te veel aan staat als een teveel aan vrije markt een bedreiging zijn voor het individu. Echte oplossingen voor de hedendaagse crisis zullen zich echter pas aandienen wanneer we ons realiseren dat de staat en de markt tegenwoordig een diabolische danse macabre aan het uitvoeren zijn die op zeer korte termijn de toekomst van miljoenen individuen, zo niet de gehele mensheid op losse schroeven zet.


De auteur is docent politieke filosofie en politieke geschiedenis aan de Universiteit van Maastricht.

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

de Kleptocraat - June 12, 2010 - 04:02 pm
die als het een beetje meezit toch op zijn minst 10 jaar gaat duren omdat het de meest safe vorm van lijfsbehoud is temeer je van de achterlijken gewoon een beetje up-fuckt want dat is nog nooit anders geweest en daar boek je nog het meeste resultaat mee en met de gevolgen veeg je gewoon je reet


Sylvia - April 06, 2010 - 05:02 pm
Wat een geneuzel, ik lees nauwelijk argumenten die echt bewijzen dat "het nog allemaal veel erger gaat worden.
Die torenhoge schuldenlast die als een "molensteen" om de nek van toekomstige generaties hangt moet je ook maar met een korreltje zout nemen. Over 1 of 2 jaar trekt de economie weer aan, en de arbeidsproductiviteit neemt nog steeds toe. Met andere woorden, straks groeien de bomen weer tot in de hemel en dan hoor je niemand meer zeuren. Bedenk wel dat als elke generatie "leent" van de volgende generatie dat er dan uiteindelijk nauwelijks een probleem is. Blijkbaar hoort zo'n opbouwende schuldenlast bij het vergroten van de welvaart. Veel meer dan een papieren schuld is het dan ook niet. En schrik dat de schuld ooit opgeeist gaat worden is ook niet nodig. Kijk naar IJsland, gewoon zeggen van ik kan het niet betalen en floeps, weg is de schuld. Over 5 jaar zijn er weer hele andere problemen.


MC - February 19, 2010 - 06:19 pm
Beste @Medemens,
Lees hier verder:
WELCOME TO YOUR BRAIN!, in STOP INFOWAR AGAINST CIVILIANS!, February 14, 2010, mindcon.wordpress.com,
http://mindcon.wordpress.com/2010/02/14/welcome-to-your-brain/
http://mindcon.wordpress.com/
Hoogachtend.


Maarten - February 12, 2010 - 10:47 am
Wat er gebeurt als de raad van commissarissen van de multinational machtiger is dan de regering van het land.

De volgende crisis wordt inderdaad groter dan de vorige, denk ik ook.


.


 

Naar boven

Naar homepage