1Ravagedigitaal 27 januari 2010ddPrint deze pagina  
 

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
‘Evacuatie’ Nederlander in Libië verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar échte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
Kirgizië: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carrièrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in Oekraïne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid Italië verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de Israëlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
België voedt militaire industrie Israël
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

 


Bijzonder hoogleraar journalistieke kritiek aan de Universiteit van Amsterdam Maarten Doorman doet deze week in de Volkskrant voorstellen om de webredacties van kwaliteitskranten te hervormen. Die zullen anders worden verdrongen door internet, is zijn idee.


door
Ron Kretzschmar


Doorman, die ook in Maastricht cultuurfilosofie doceert, maakt voor hij zijn voorstellen presenteert een analyse van onze huidige cultuur. Om de interactieve tijdgeest te beschrijven, begint hij met het voorbeeld van een gezaghebbend culinair journalist die eind jaren '60 een restaurant de grond in schreef. Nu zou dat niet meer mogelijk zijn, verzucht de journalist in zijn herinnering, want in dit interactieve tijdperk maakt men zelf wel uit wat men vindt van een maaltijd.

De culinair journalist dient niet alleen als metafoor om het tanende gezag van de kunstcritici te beschrijven, maar is ook hét voorbeeld van hoe de hoge cultuur steeds meer wordt verdrongen door de lage cultuur. Maar is cultuur niet gecompliceerder dan een maaltijd als metafoor? Het internet is mede schuldig, maar we kunnen er ook van leren, zegt Doorman.

Populisme

Het culinaire voorbeeld roept wel een associatie op met Youp van 't Hek die zo'n twintig jaar later in 1989, het historische jaar van de val van de Berlijnse Muur in een oudejaarsconference het alcoholvrije Buckler bier belachelijk maakte. Van 't Hek veroorzaakte een drastische daling van de verkoopcijfers. Dat gebeurde nog niet zo lang geleden, het heeft blijkbaar ook met de toon te maken die is veranderd.

Met de Val van de Muur verscheen nog een fenomeen die (mede)verantwoordelijk is voor de veranderde toon - waar Doorman niets over zegt. De komst van de commerciële televisie in 1989 met haar kijkcijferdwang, veranderde Nederland geleidelijk in een verbitterd pretpark met verwende burgers. Daar doemde ook de onvermijdelijke Bekende Nederlander op en het wantrouwen in de elite begon eveneens te groeien.

Het populisme dat als een griepvirus om zich heen grijpt is niet alleen een politiek fenomeen, maar gaat dieper. Dat is meer een algehele culturele afkeer van de zelfingenomenheid van de 'grachtengordel'. De arrogantie van hoge cultuur doet walgen. Doorman beperkt zich echter tot de kunstredacties van kwaliteitskranten. Die veranderden eveneens – niet alleen van toon maar ook van inhoud.

De verering van de verkoopcijfers is te zien aan de boeken die besproken worden. Doorman zegt: 'Het oprukkend marktdenken heeft (kunst)kritiek in de verlegenheid gebracht'. En: 'In de hoogtijdagen van de avantgarde was een bestseller verdacht'. Tegenwoordig mag een slecht geschreven boek dat subliem verkoopt op de aandacht van elitaire critici rekenen. Het gebrek aan literair gehalte wordt in de recensie diplomatiek omzeild met typeringen als 'eigentijdse zedenschets' en 'veelbelovend'.

Link als structuurelement

Zoals kunstcritici beweren dat ze altijd de betere literatuur zullen recenseren maar tegelijk niet om de verkoopcijfers heen kunnen, zo zegt Doorman dat de afdelingen Kunst en Cultuur van kwaliteitskranten gebruik moeten gaan maken van professionele webredacties. Hiervoor doet hij voorstellen ter verbetering. Weinig revolutionair, voegt hij toe, want die worden al toegepast. Zijn punt is echter dat die niet geïntegreerd worden in de tekst.

De voorstellen zouden niet alleen gebruikt moeten worden voor literatuur, maar ook voor films, voorstellingen en concerten. Ongetwijfeld zal hier ook combinatie van de disciplines worden bedoeld. Voorstellen om weblinks als structuurelement in een 'lopende tekst' te verwerken:

- Link naar andere recensie of artikel;
- Link naar eerdere recensies of artikel over dezelfde auteur op de site;
- Link naar eerder of recent gehouden interview met de schrijver;
- Lemma waarin de belangrijkste info over bijvoorbeeld schrijver;
- Uitsnede van stukje proza van boek, artikel of gedicht;
- Aan bespreking gekoppelde weblog dat discussie voortzet.

Wat opvalt is dat Doorman gelijk heeft als hij zegt dat linken gebruik is op internet, hij heeft ook gelijk dat die niet samenhangend worden gebruikt door de kwaliteitskranten: 'linken' als structuurelement. Maar dat geldt ook voor de journalistieke websites op internet. Vooral het vijfde voorstel - belangrijk voor 'linken als structuurelement' - wordt niet toegepast.

Een digitale tocht maakt dat duidelijk. Toegepast op de nieuws- en opiniesites waarop ook kunst wordt behandeld, kunnen grofweg drie typen worden herkend; geen van de drie maken echter gebruik van linken als structuurelement.

Typologie

Ten eerste zijn er de zogenoemde aggregators. Deze nieuwssites plaatsen langere artikelen en maken sporadisch gebruik van links, maar niet als structuurelement. Zo is er Welingelichte Kringen (WK). WK plaatst nationale en internationale artikelen en is geïnspireerd door The Huffington Post (THP) , een Amerikaanse website die serieuze artikelen plaatst van nationale en internationale kranten en tijdschriften.

THP heeft sinds enige tijd een professionele redactie met enkele betaalde journalisten en is daardoor minder aggregator aan het worden. De debatsite Joop.nl heeft zich eveneens door THP laten inspireren en plaatst artikelen die veelal eerder in papieren versie zijn gepubliceerd.

Ten tweede zijn er de satirische opiniesites als GeenStijl (GS), Sargasso, Speld , Retecool, Bbrussen etc die kortere teksten plaatsen. Deze sites linken wel, maar ook niet zoals hier bedoeld.

Filmpjes zijn belangrijk. Een filmpje wordt in zijn geheel bij een tekst geplaatst, maar niet met specifieke beelden als structuurelement. GS plaatst bijvoorbeeld veel filmpjes, maar meer als televisie op internet. Filmpje op Bbrussen 'Het Binnenhof van Jair': 'De losse handjes van Pechtold'

Websites als Ravage en Het Vrije Volk (HVV) plaatsen langere teksten en komen het dichtst in de buurt bij linken als structuurelement. Ravage en HVV benaderen met linken als bewijsvoering van een argument meer het idee van structuurelement, maar maken daarbij minder gebruik van filmbeelden.

Ter afsluiting moet opgemerkt worden dat deze websites allen een weblog hebben waarop de discussie voortgezet kan worden. Verder is eerder sprake is van mengvormen dan strikte scheiding van deze typen.

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

Bert Brussen - February 05, 2010 - 12:14 am
Zeg, als jullie toch aan het linken zijn, link dan ook even naar DeJaap.nl
Ik vind linken als structuur trouwens erg risicovol. Je loopt toch het risico dat je mensen verliest doordat ze midden in een zin op een link klikken en naar de gelinkte site surfen. Bovendien kun je je afvragen of een artikel niet op zichzelf leesbaar moet zijn, zonder links. Maar dat is persoonlijke voorkeur.


ron - January 31, 2010 - 02:57 pm
@Bosman

Waar het hier volgens mij om gaat is dat in literatuurkitiek op websites van kwaliteitskranten effectiever ‘gelinkt’ zou moeten worden. Bv een bepaalde strofe uit een gedicht, en niet het hele gedicht onder een link plaatsen zoals nu gebeurt. En die strofe bespreken en in verband brengen met een strofe uit ander gedicht (intertekstualiteit) en eventueel in breder verband brengen.

Jij gebruikt het begrip rhizome (‘wortelend denken’), dat is een begrip uit de postmoderne filosofie van Gilles Deleuze (Rhizome, 1976). Deleuze bedoelde met rhizome het denken vanuit het vrije ‘nomadische’ subject; het zgn ‘rhizomatische netwerkdenken’. Daar wordt volgens mij toch weer iets anders bedoeld dan intertekstualiteit. Dat is specifieker, dacht ik.


J.J. Bosma - January 31, 2010 - 01:25 pm
Ik vind het heel jammer dat een tijdschrift als Ravage, met een zeer kritische mediaachtergrond, een tijdschrift dat ik associeer met vrije media, tactische media zelfs, een artikel over cultuur en het Internet publiceert dat geen enkele verwijzing bevat naar de geschiedenis van belangrijke en vormende kritische Internetplatforms waar ook zijzelf deel van uitmaken. In analyses van het Internet die gemaakt worden door mensen die zelf niet of nauwelijks hebben deelgenomen aan de vorming van deze structuren merk je altijd hoe weinig ze ervan weten, en vooral hoe weinig respect ze ervoor hebben. Het artikel in de Ravage gaat in feite over hoe 'goede' inhoud kan worden ontsloten en/of aangeboden door middel van technische oplossingen (het link-verhaal), geheel vanuit het perspectief van oude mediastructuren. Ik mis een vergelijking met het bestaan en ontstaan van serieuze community-based culturele platforms zoals nettime of rhizome (om maar es wat te noemen), ik mis een besef van hoe oude media en nieuwe media wezenlijk verschillen in hoe inhoud tot stand komt, en ik mis vooral een duidelijk kritische noot richting te onwetende, slecht geinformeerde critici van Internet journalistiek wat betreft het publiceren in een grotere context: men blijft maar 'torentjesdenken' in plaats van 'netwerkdenken'. Deze dingen zouden meegenomen moeten worden in een tekst in een zo kritisch blad als Ravage, dat zich toch ook zeer bewust moet zijn dat elk artikel over hoge en lage cultuur en het Internet een bouwsteen is voor de toekomst. Neem daarin altijd het werk van de vele online pioniers en bestaande 'hoge' Internetculturen gewoon altijd als serieuze context mee. Als jij het niet doet, wie dan wel?

De Dark Ages of the Internet is geen puur technisch verhaal. Hele belangrijke gebeurtenissen worden zelfs als geschiedenis weggelaten. Zo ontstaat een verkeerd beeld, en een verkeerd uitgangspunt voor verdere ontwikkeling.


Maarten Links - January 31, 2010 - 12:59 pm
Linken dan!


ron - January 31, 2010 - 12:22 pm
Maarten nu weet ik het!, je bedoelt De Sublieme Digitale Sensatie van vorig jaar januari. Was ik vergeten. Het uitvergroten van details van de schilderijen van het Prado is natuurlijk waar dit ook over gaat.

Dit artikel nav Maarten Doorman gaat over literatuurkritiek, met name poëzie, op de (kunst)websites van de kwaliteitskranten. Maar er is een grote overeenkomst in de techniek, nl de 'uitsnede'.


ron - January 31, 2010 - 11:54 am
Maarten, bedoel je De Culturele Evolutie van vorig jaar mei? Dat was een fragment uit een verhaal, dat heb ik toen herschreven tot een artikel.


Maarten - January 31, 2010 - 10:30 am
Hoe heette dat vorige artikel an jou hier over ook al weer, Ron?


.


 

Naar boven

Naar homepage