Wat is dat toch met taal. Woorden, zinnen, concepten, metaforen. Retoriek, speeches... Metaforen, taalkundige grapjes, nuances. En vooral het gebruik ervan in de politiek en media en reclame. Ons neuronennetwerk zit zo in elkaar dat elk woord een gevoel opwekt. Elk woord roept andere subsetjes van associaties op in je brein. Vurende synapsen, zodat bij het lezen van een woorden als 'website', 'netwerk' en 'MSN' ook de neuronen voor de woorden 'internet' en 'digitaal' worden getriggerd.

En ook het gevoel bij deze woorden en concepten. Tien jaar geleden waren dit woorden met een nieuwe betekenis, en zorgden ze voor prikkelingen en nieuwe gedachtes. De woorden brachten een aura van vooruitgang teweeg. Ontdekkingen in een nieuwe virtuele wereld, instant communicatie via een scherm en ideeën van gelijkgezinden uit de hele wereld op jouw commando op je PC. Langzamerhand zijn de woorden wat versleten. Vaak gebruikt, in vele contexten. Platgereden sporen, weinig spannends meer aan.

Er is een man, die bij elk woord een smaakje proeft. Tony Blair smaakt naar gedroogde kokosnoten. Franse woorden smaken voor hem naar ei en zijn partner Jeanette smaakt, gelukkig voor hem, naar milde bacon. Een hoge uitzondering is hij, maar ik heb het idee dat het gevoel dat ervaren wordt bij woorden steeds vaker bewust wordt gebruikt en misbruikt.

Je ziet het vooral bij reclames en politiek (voor mij geen lekkere woorden), en in taal in subculturen, vooral bij jonge mensen en creatievellingen. De naam van een product is oh zo belangrijk. Coca Cola. De reclame gaat al lang niet meer over het drankje, maar om het feestje, en being popular. De setting waar het drankje deel van uitmaakt, nestelt je rond je Coca Cola neuronen.

Mijn probleem is dat ik op de een of andere manier een beetje moe van de standaard Nederlandse taal ben geworden. Vooral die van de politiek en reclame, die mij een naar gevoel geven en waar onuitgesproken belangen, halve waarheden en leugens in zitten verstopt. Zelfs al zou Bos, Balkenende of de hoofdrolspeler van de langverwachte en qua kijkcijfers absoluut succesvolle DSB-soap een keer volkomen eerlijk zijn, krijg ik toch een wantrouwig gevoel. Niet alleen op basis van de persoon, maar hun woordgebruik en stem is al voldoende.

Taal biedt het raamwerk voor de rijkheid van onze ervaring. Met leugens en verdraaiingen doorspekte taal raakt verziekt. De woorden raken vervuild, de zinsnedes kunnen in de prullenbak. Want ze verzieken onze geest en onze ervaring.

Reclame is veel geestdodender en verkankerend dan we denken. Als 'koop dit product' zuiver de boodschap van reclame is, als dát het effect op onze cultuur had, was het nog niet zo erg. Maar het verdraait en verpest onze cultuur, want valsheid en oppervlakkigheid is wat er gaat kleven aan de concepten in ons hoofd, vaak onbewust. Mocht het leven je oppervlakkig overkomen, draai je neus weg van reclames en kijk en luister naar woorden die uit oprechtheid voortkomen. Of creëer nieuwe woorden, en laat niemand ze ooit afpakken!

Philip de Wolf

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

VaQm - March 05, 2010 - 12:49 pm
Ik ben blij om te lezen dat ik niet de enige ben die dit ervaart. De taal van de Nederlandse politiek en van het Nederlandse bedrijfsleven is zo lelijk. Zoals alles dat ze aanraken lelijk wordt. De reclame taal slaat alles met vaak volkomen ondoordachte slogans waarbij het lijkt dat zelf de reclame makers niet precies realiseren wat ze zeggen. Een voorbeeld dat mij voor ogen komt is een engelse slogan door een Nederlands bedrijf maar het illustreerd aardig wat ik bedoel:
Een groot billboard in de metro van Amsterdam met daarop een vrouw in (vermoedelijk) zwemkleding voor een witte achtergrond, met tussen haar voeten de tekst: Let's get wet. > Laten we nat worden. Wat betekend dat vraag ik mij af? Nodigd zij mij uit om mee naar een zwembad te gaan? Dat is dan een behoorlijk omslachtige methode. Nee, vermoedelijk nodigd zij andere vrouwen uit om eenzelfde zwempak te kopen als dat zij aan heeft, en is het: "Laten we nat worden" tussen de benen van de vrouw aan hen gericht. Is dit echt wat de makers bedoeld hebben? Dan is dat tamelijk onsmakelijk. De tekst moet duidelijk een dubbele betekenis hebben waarvan er één aan seks revereerd. Maar aangezien de makers de andere betekenis van de tekst volslagen onduidelijk gelaten hebben is dus de ene, seksuele betekenis de enige die overblijft. En dan wordt het wel heel plat. "Let's get erect" zou dan tussen de benen van een man kunnen staan op een volgende poster waarom zwemkleding aangeprezen wordt. ...sorry, dit wilde ik even van mij afschrijven.

Maarten - November 06, 2009 - 08:55 am
De taal Nederlands is een fantastische beeldende taal en heeft z'n sporen nagelaten over de gehele wereld. De doorgaande ontwikkeling van het Nederlands is het bewijs dat de taal leeft. Net als elke andere taal is het niet immuun voor misbruik, maar iedereen moet zelf zich maar de competentie aanleren, wat het aanhoren waard is.

Piet - November 02, 2009 - 02:01 am
Goed stukje! Ik vind het moeilijk om er iets aan toe te voegen

9 - November 01, 2009 - 06:20 pm
9

.

Naar boven

hghg