1Ravagedigitaal 19 november 2009ddPrint deze pagina  
 

Eerdere filmrecensies:

16-08-11 World Cinema Amsterdam 2011

10-08-11
Gianni e le Donne
03-08-11
The Conspirator
27-07-11
Horrible Bosses
20-07-11
Le gamin au vélo
13-07-11
Deep End
06-07-11
Bridesmaids
26-06-11
Festival Filmacademie bevat een juweeltje
22-06-11
Les Femmes du 6ème étage
08-06-11
Rabat
01-06-11
Cinéma Arabe II
27-05-11
Cinéma Arabe
20-05-11
22 Mei
14-05-11
Latin American Film Festival 2011
29-04-11
Attenberg
21-04-11
Imagine 2011
28-03-11
Visie en lef tijdens filmfestival Breda
24-03-11
Pieds nus
17-03-11
Blue Valentine
11-03-11
Simon Werner a disparu
07-03-11
Animal Kingdom
27-02-11
Silent Souls
19-02-11
La Pivelinna
11-02-11
Incendies
06-02-11
IFFR 2011 deel 3
01-02-11
IFFR 2011 deel 2
25-01-11
Filmfestival Rotterdam 2011
14-01-11
Les Petits Mouchoirs
07-01-11
Armadillo
27-12-10
Beste films 2010
16-12-10
Loft
10-12-10
De eenzaamheid van de priemgetallen
01-12-10
Waiting for Superman
28-11-10
Alledaags racisme op Curaçao
25-11-10
Het milieu is danig in de war
23-11-10
Re-integreren in Zutphen
22-11-10
IDFA 2010: Nieuwe Sluizer teleurstelling
17-11-10
Des hommes et des dieux
12-11-10
Another Year
04-11-10
Holland Animation Film Festival
04-11-10
Die Fremde
30-10-10
The Social Network
24-10-10
Cinekid 2010
22-10-10
The Killer Inside Me
01-10-10
NL Filmfestival Slot
25-09-10
Nederlands Film Festival 2010
11-09-10
Film by the Sea
26-08-10
Io sono l'amore
13-08-10
Festival World Cinema
25-07-10
Inception
07-07-10
Greenberg
29-06-10
Filmacademie Lichting 2010
24-06-10
Je l'aimais
17-06-10
Johan Primero
09-06-10
Ondine
02-06-10
Mr. Nobody
29-05-10
Life During Wartime
21-05-10
The Ghost Writer
13-05-10
Robin Hood
12-05-10
Argentijnse cinema floreert
07-05-10
Latin American Film Festival 2010
29-04-10
Fantastic Mr.Fox
22-04-10
Samson and Delilah
15-04-10
Imagine: 26e Amsterdam Fantastic Film Festival
03-04-10
Inferno
30-03-10
Internationaal Film Festival Breda
24-03-10
The Road & The Book of Eli
10-03-10
Great Kills Road
24-02-10
J'ai tué ma mère
19-02-10
Shutter Island
10-09-10
My Queen Karo
09-02-10
International Film Festival Rotterdam deel 5, slot
04-02-10
International Film Festival Rotterdam - Deel 4
01-02-10
IFFR 2010 deel 3
30-01-10
IFFR 2010 deel 2
27-01-10
Rotterdams Filmfestival 2010
20-01-10
Villa Amalia
14-01-10
Up in the Air
08-01-10
Sherlock Holmes

2009
28-12-09
Beste films 2009
23-12-09
Amerrika
09-12-09
Nothing Personal
02-12-09
The Cove
29-11-09
IDFA 2009 Deel 4 (slot)
25-11-09
IDA 2009 Deel III:
The Shock Doctrine, Eyes Wide Open en The Edge of Dreaming
22-11-09
IDFA 2009 Deel II:

Taqwacore: The Birth of Punk Islam, New Muslim Cool, Food Inc en Videocracy
19-11-09
IDFA 2009 Deel I:
Wiseman's niet aflatende speurende camera
12-11-09
Whatever Works
05-11-09
Holland Animation Filmfestival 2009
04-11-09
Le Hérisson
28-10-09
Antichrist
21-10-09
Fish Tank
14-10-09
Cinekid
08-10-09
London River
04-10-09
Artisticiteit blijft bovendrijven
op NFF
23-09-09
Nederlands Film Festival 2009
11-09-09
Film by the Sea
09-09-09
Africa in the Picture
02-09-09
Funny People
26-08-09
Inglourious Basterds
19-08-09
Pranzo di Ferragosto
12-08-09
Away We Go
05-08-09
Wendy and Lucy
29-07-09
Welcome
16-07-09
35 Rhums
08-07-09
Megane
02-07-09
Everlasting Moments
26-06-09
Filmacademie: Lichting 2009
20-06-09
State of Play
10-06-09
The Hangover
02-06-09
Departures
17-05-09
Towelhead
11-05-09
Argentijnse ontdekkingen op het LAFF
07-05-09
Latin American Film Festival
06-05-09
De laatste dagen van Emma Blank
17-04-09
Amsterdam Fantastic Film 2009
09-04-09
Movies that Matter
03-04-09
Films die ertoe doen
25-03-09
International Film Festival Breda
18-03-09
La Vie Moderne
12-03-09
Tokyo Sonata
05-03-09
Stella
26-02-09
Il Divo
21-02-09
O'Horten
13-02-09
Slumdog  Millionaire
06-02-09
Frozen River
02-02-09
Het zit erop (5)
30-01-09
Nog enkele hoogtepunten (4)
27-01-09
Vertederende bruutheid (3)
24-01-09
Mirakels bij IFFR (2)
22-01-09
International Film Festival Rotterdam (1)
16-01-09
Frost/Nixon
08-01-09
Bloody Mondays & Strawberry Pies

2008
30-12-08
Beste Films 2008
30-12-08
Anonyma
11-12-08
Un Conte de Noël
02-12-08
IDFA nabeschouwd
26-11-08
IDFA: Schrijnende tegenstellingen tussen arm en rijk
20-11-08
Der Baader Meinhof Komplex
19-11-08
Openingsfilm maakt indruk op IDFA
06-11-08
Holland Animation Film Festival
05-11-08
Ciné Premières
29-10-08
Nieuwe Maleisische Cinema
24-10-08
Ver van Familie
14-10-08
Cinekid 2008
10-10-08
The Last Days of Shishmaref
03-10-08
Nederlandse film wordt steeds platter
24-09-08
Nederlands Filmfestival
12-09-08
Calimucho & Het Zusje van Katia
03-09-08
Africa in the Picture
27-08-08
Caos Calmo
22-08-08
Midnight Meat Train
15-08-08
Savage Grace
25-07-08
The Dark Knight
17-07-08
Stop-Loss
08-07-08
TechnoCalyps schept huiveringwekkend toekomstbeeld
03-07-08
Dialogue avec Mon Jardinier
26-06-08
Eindexamenfilms beroeren het hart
15-06-08
The Happening
12-06-08
Reclaim Your Brain
07-06-08
Il ya a longtemps que je t'aime
01-06-08
Funny Games
16-05-08
Happy-Go-Lucky
15-05-08
Jury LAFF slaat de plank mis
09-05-08
Speed Racer
07-05-08
Latin American Film Festival
25-04-08
La Maison
16-04-08
'Pak een camera en maak film'
10-04-08
Amsterdam Fantastic Film Festival
03-04-08
Before the Devil Knows You're Dead
19-03-08
4 maanden, 3 weken & 2 dagen
13-03-08
I'm Not There
05-03-08
You, The Living
29-02-08
The Darjeeling Limited
28-02-08
There Will Be Blood
15-02-08
No Country for Old Men
03-02-08
IFFR: Dat was het dan
30-01-08
IFFR: Jong talent
27-01-08
IFFR: De Aftrap
23-01-08
Film Festival Rotterdam
18-01-08
Gone Baby Gone

- Filmblik 2007

- Filmblik 2006 - 2005

 



 


Vlak voor zijn tachtigste verjaardag wordt de Amerikaanse regisseur Frederik Wiseman geëerd op het IDFA documentairefestival in Amsterdam met een retrospectief van negen films, en zijn nieuwste documentaire La Danse.


door
Ulrik van Tongeren


Een documentaire van Frederick Wiseman is iedere keer weer een rijke ervaring. Zijn werk is met niets anders te vergelijken. Dat komt door de wijze waarop hij werkt, waarbij hij zelf nooit in beeld komt, of te horen is. Het is een observerende manier van filmen, vrijwel zonder close-ups, op enige afstand opgenomen, zodat de relatie tussen mensen onderling en hun omgeving rijk geschakeerd weergegeven kan worden.

Zijn films zijn altijd zonder muziek en commentaar. Essentie van zijn stijl is dat de kijker meegenomen wordt op een ontdekkingstocht. Zo'n reis kan lang duren, het zijn epische verkenningen geworden handelend over groepen mensen in instituties.

Protocollen

Near Death bijvoorbeeld duurt maar liefst zes uur. Hij heeft die tijd nodig om een volledig en veelomvattend beeld te schetsen van een door hem uitgekozen groep mensen. Het gaat dan om personen die tegen heug en meug moeten samenleven. De instituties zijn ervoor om alles in goede banen leiden. Instituties kunnen onmenselijk hard zijn. Er moeten immers protocollen gevolgd worden, en hiërarchische verhoudingen in acht genomen worden.


Titticut Follies

Wiseman's eerste film, de geruchtmakende Titticut Follies uit 1967, gesitueerd in een inrichting voor gestoorde criminelen, geeft al meteen aan waar het in zijn werk om draait. De documentaire is nog steeds een shockerend portret van de wijze waarop psychiatrische patiënten behandeld werden. De scène waarin een sterk vermagerde patiënt hardhandig met een slang gevoed wordt, waarbij een sigaret in de mond van de dokter bungelt, hakt erin door de nonchalante wreedheid.

Films van Wiseman bevatten soms brute scènes die moeilijk te ondergaan zijn. Juist omdat sentimentaliteit niet in zijn werk zit, wordt hem soms overdreven nuchterheid aangewreven. Zijn doelstelling is om de nare kanten van het leven niet te verhullen, die horen bij het leven. Mensen gedragen zich nou eenmaal soms onmenselijk. Meestal beseffen ze zich dat niet.

Beruchte documentaire in zijn oeuvre is Primate (1974, wordt niet vertoond op het IDFA) die handelt over experimenten op apen en mensapen. Bizar zijn de experimenten, daar er geen wetenschapper begaan lijkt te zijn met het lijden van de dieren. Aangrijpend is het lot van een schattig klein aapje die levend aan mootjes gehakt wordt. De restanten worden achteloos in potjes gestopt.

Ballet

Zijn nieuwste documentaire La Danse – Le Ballet de l'Opera de Paris handelt over een balletgezelschap in Parijs. Het is een tedere ode aan de dansende mens. De film laat ook zien wat er aan hard werk nodig is om zo'n balletgezelschap gaande te houden. Hiërarchie speelt hier evenzeer een rol als in de andere documentaires van Wiseman. De directrice van het gezelschap doet dat niet met bruutheid, maar wel met een tomeloze overtuiging.

Gedetailleerd wordt in ruim twee en half uur getoond hoe een ballet tot stand komt, en hoe alle radertjes van een dergelijke onderneming samen werken om tot het sublieme eindproduct van de voorstelling te komen. De accumulatie van details is soms adembenemend; van de krochten in het theatergebouw tot op het dak waar een bijenhouder voor zijn insecten zorgt.



La Danse

Tussen Titticut Follies en La Danse maakte Wiseman circa 36 producties in meer dan veertig jaar. Hij filmde meerdere  middelbare scholen, een rechtbank, in ziekenhuizen, bij de eerste hulp en intensive care, bij een sociale dienst. Hij bezocht ook meerdere militaire basissen.

Maar hij verfilmde ook een dierentuin, een ski-oord, een warenhuis, de wereld van een fotomodel, een klooster, en hij portretteerde een stadje (Belfast, Maine). Deze brede waaier van onderwerpen bevatten films waaruit een sociale aanklacht tegen misstanden te distilleren valt, maar ook luchtiger onderwerpen bevatten scherpe observaties van de sociale werkelijkheid.

Er is altijd de compassie van Wiseman en zijn speurende camera. Hij schiet gemiddeld honderd uur materiaal en is dan vaak een jaar bezig met de montage. In die tijd componeert hij zijn film. Daar legt hij de accenten, bouwt aan de dramatische structuur, en gebruikt de details om zijn betoog kracht bij te zetten. Want een betoog is het altijd; hij is de eerste om toe te geven dat het maken van documentaires het manipuleren van de werkelijkheid is.

Het Wiseman retrospectief op het IDFA bevat de volgende films: Titicut Follies (1974), High School (1968), Hospital (1969), Basic Training (1971), Welfare (1975), Model (1980), Missile (1987), Near Death (1989), Belfast, Maine (1999) en in de sectie 'Reflecting Images' La Danse (2009). Voor gedetailleerde informatie, alsmede over enkele publieke optredens van Wiseman, raadpleeg de website.


Dossier IDFA 2009:
- IDFA 2009 Deel I: Wiseman's speurende camera
- IDFA 2009 Deel II: Taqwacore: The Birth of Punk Islam, New Moslim Cool, Food Inc en Videocracy
- IDFA 2009 Deel III: The Shock Doctrine, Eyes Wide Open en The Edge of Dreaming
- IDFA 2009 Deel IV: Colony, Food Inc, Crude, The End of The Line, The Cove, Monica and David, The Audition, Pianomania, Last Train Home, Iron Crows, The Invention of Dr. Nakamats, We Live in Public en Winnebago Man


- - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

Naam:

Bericht:  

Add bold text  Add italic text  Insert link. Replace the sample link address with your own 

.


 

Naar boven

Naar homepage