De première van Winterland op het Nederlands
Filmfestival zorgde voor enthousiasme en discussie, evenals Nothing
Personal van de Pools-Nederlandse
regisseuse Urszula Antoniak.
De voorpagina van de NFF-dagkrant bevatte dagelijks een grote foto van
een moment op de rode loper, waarmee ons mini-Hollywood, onze sterren
en bekende Nederlanders in het zonnetje werden gezet. Ergens op het Nederlands
Filmfestival (NFF) speelde zich kennelijk een andere realiteit vol glitter
en glamour af, waar het publiek geen deelgenot van was.
Na
de verdeling van een karrenvracht Gouden Kalveren op het NFF stapt de
filmwereld van de roze wolk weer in de dagelijkse realiteit. Met 151.000
bezoekers werd een record geboekt, gevoegd bij de 1.9 miljoen bezoekers
van de website van het NFF en het online filmfestival, zijn dat indrukwekkende
cijfers.
De
Storm
Dat betekent nog niet dat het goed gaat met de Nederlandse film. Het succes
en de immense media-aandacht voor het NFF geven een vertekend beeld van
de realiteit. Ondanks het grote aanbod in de diverse genres worden er
veel zwakke films gemaakt en is de kwaliteit over de hele linie matig.
De
producenten van De Storm, het epos over de watersnoodramp
in Zeeland in 1953, zullen zeer tevreden zijn met de maar liefst 135.000
bezoekers die de film al in de eerste week trok. Ondanks de enorme impact
van het historische onderwerp is het een magere en teleurstellende film
geworden over een jonge, ongehuwde vrouw die haar baby kwijtraakt. Een
gemiste kans.
De
interessante films komen toch uit de artistieke hoek. Eigenzinnige filmmakers
als Alex van Warmerdam (De laatste dagen van Emma Blank),
Esther Rots (Kan door huid heen), Urszula Antoniak (Nothing
Personal) en Dick Tuinder (Winterland) hebben
zeer bijzondere films gemaakt. Van Warmerdam kennen we al als uniek talent
en buitenbeentje van de Nederlandse cinema. Dick Tuinder en Urszula Antoniak
maakten veel indruk met hun debuutfilms.
De
laatste dagen van Emma Blank
Kan
door huid heen
Winterland is een fascinerend debuut, een fantasierijke combinatie
van live action, animatie, film-in-een-film, een duizelingwekkende opeenhoping
van meerdere lagen realiteit en fantasie. Beginnend met een Jules Verne-achtig
verhaal over een stel excentrieke personages die een ruimtereis maken,
zien we acteurs die verdwalen in een mysterieus bos, en beelden van de
filmploeg tijdens de bewogen opnametijd.
De
première van Winterland op het festival zorgde voor
enthousiasme en discussie. Want waar gaat deze film in hemelsnaam over?
Een film over een film in een film, een prikkelend spel tussen realiteit
en fantasie. Of Winterland daadwerkelijk publiek gaat trekken, is de grote
vraag. Soms trekken dit soort artistieke producties 2.000 tot 3.000 bezoekers,
dat is echt veel te weinig.
Daar
gingen nogal wat debatten over onder de professionals: hoe kunnen we de
artistieke film beter verkopen? En wanneer kunnen we als Nederlandse cinema
weer eens een rol spelen op de grote buitenlandse filmfestivals? Daarvoor
werd het label Dutch Angle in het leven geroepen, om veelbelovende jonge
regisseurs en hun werk te promoten.
Het
woord urgentie viel wel vaker. Nederlandse speelfilms missen urgentie,
we zijn te gezapig. Werkelijk bevredigende oplossingen hoe de betere film
verkocht kan worden, kwamen tijdens de debatten ook niet boven water.
Ieder jaar valt er wel een dergelijk verhaal te noteren, hetgeen een moedeloos
gevoel oplevert.
Nothing
Personal
Filmmakers
die werkelijk gedreven zijn, doen hun ding wel en zeuren niet over filmfondsen
en omroepen die hun plannen zouden dwarsbomen. Zo had beeldend kunstenaar
Dick Tuinder een plan voor een speelfilm waar hij jaren aan heeft gewerkt.
Het resultaat is er wel naar.
Het
slotakkoord van het NFF was verrassend en hoopvol. Nothing
Personal van de Pools-Nederlandse regisseuse Urszula Antoniak won
vier Gouden Kalveren, waaronder die voor beste regie en beste lange speelfilm.
Dat is opmerkelijk voor een kleine persoonlijk getinte film.
Nothing
Personal is een fraaie debuutfilm gedraaid in een wonderschoon Ierland,
en handelt over een merkwaardige liefdesrelatie tussen een jonge Nederlandse
vrouw en een oudere Ier. Deze film won een maand geleden trouwens al een
pak prijzen op het filmfestival van Locarno.
Hoofdrolspeelster
Lotte Verbeek won helaas geen Gouden Kalf voor haar aangrijpende vertolking.
Die prijs ging naar Rifka Lodeizen voor haar evenzeer indrukwekkende hoofdrol
in Kan door huid heen. Het is een bloody shame
dat deze prachtige film pas op 17 december in première gaat. Dat heeft
te maken met het doekentekort van de Nederlandse filmtheaters.