Eerdere artikelen: 23-07-11 'Dylan is gek' 09-07-11 Rietveld studenten imponeren 28-06-11 De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt 04-06-11 Geef games niet de schuld 21-05-11 Is cultureel verweer wenselijk? 04-05-11 Stenografen van de macht 17-04-11 Waar Abraham de mosterd haalt 01-04-11 Rust en frust langs de kust 04-03-11 ‘Evacuatie’ Nederlander in Libië verkiezingsstunt? 23-02-11 Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld 22-02-11 Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010) 01-02-11 Afghanistan in gerommeld! 30-01-11 Beelden van bezetting 18-01-11 Goededag meneer Cohen 13-01-11 Britse agent was zes jaar activist 02-01-11 De oorsprong van de geitenneuker 28-12-10 Twitteren op de vulkaan 21-12-10 De wereld na WikiLeaks' Cablegate 08-12-10 Lennon komt weer tot leven 04-12-10 Elektroshock voor verwarde politici 30-11-10 Media dienen Wikileaks te wikken en wegen 23-11-10 Werkt Google voor jou of werk jij voor Google? 09-11-10 Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht 28-10-10 Slagveld Uruzgan 21-10-10 Zoektocht naar échte hulp 05-10-10 Zwarte Blok slaat de plank mis 27-09-10 Een goed georganiseerde leugen 14-09-10 Geachte heer Hirsch Ballin, 02-09-10 Oorlog als er vrede dreigt 30-08-10 'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom' 24-08-10 Clash oude en nieuwe media 20-08-10 Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat! 12-08-10 Moratorium bepleit voor verarmd uranium 06-08-10 Censuur in Nederland 17-07-10 Het neoliberale drama 01-07-10 Kirgizië: Geschiedenis van identiteiten 15-06-10 Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar 05-06-10 De prinsbedelaar en de kindermoordenaars 29-05-10 Beste STEMGERECHTIGDE 26-05-10 Tweeverdieners die erbij willen horen 15-05-10 Raad vertilt zich aan de hulp 24-04-10 Gastvrij Nederland anno 2010 31-03-10 Repressie neemt toe in Rusland 27-03-10 Het individu versus de staat 19-03-10 'Poetin stap op!' 05-03-10 Gooise carrièrejagers veroveren De Pijp 23-02-10 Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed 18-02-10 Politieke onrust duurt voort in Oekraïne 11-02-10 De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie 30-01-10 Keizer zonder kleren 27-01-10 Hoge en lage cultuur revisited 22-01-10 WRR neemt hulp op de schop 16-01-10 De laatste utopie van het Vrije Westen 06-01-10 Zestig keer zestig is een uur 31-12-09 Verschuivende Verantwoordelijkheden 25-12-09 Credo van een geboren wereldverbeteraar 12-12-09 De puzzel van West Point 05-12-09 RedRat, terug van weggeweest 14-11-09 Oorlog op het Internet 05-11-09 Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen 27-10-09 Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief 18-10-09 Populair Gezelschapsspel 12-10-09 De Nobele Obama 11-10-09 De oorlog van 3 biljoen 01-10-09 Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis 26-09-09 Danziger Vrijhaven: Status Aparte 20-09-09 Den Haag fouilleert maar wat 15-09-09 Motief aanslag Karst T. ongewis 12-09-09 Singer legt de armen aan het financieel infuus 09-09-09 RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers 04-09-09 60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht 22-08-09 Gekmakende bureaucratie 19-08-09 Een Belgische droom 16-08-09 'Shelter skelter' 09-08-09 Schiphol brandt door 07-08-09 Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering 20-07-09 Het keurige protest van de participatie-elite 15-07-09 Spirituele politiek 12-07-09 Simon op weg naar weg (on his way to away) 07-07-09 Prins heeft bij de bank een goddelijke taak 03-07-09 Weerbare moslims 30-06-09 Nederland verkwanselt openbaarheid 27-06-09 Veel vrouwen bij protesten in Iran 16-06-09 Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof 11-06-09 Op weg naar een gezonde economie 05-06-09 Nieuwe strijd om het IJmeer 29-05-09 Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen 22-05-09 Vreemdelingenbeleid Italië verontrust 19-05-09 Kleine Geschiedenis van de Moraal 09-05-09 Bananenrepubliek Leiden 03-05-09 De Culturele Evolutie 30-04-09 Nationalist mag geen dierenvriend zijn 26-04-09 'Voer actie tegen ontwikkelingshulp' 23-04-09 Red de havenloodsen 18-04-09 RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla 13-04-09 De keizer en de astroloog 10-04-09 Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber 04-04-09 'Wereld van Obama niet kernwapenvrij' 31-03-09 'Dierenactivist is geen terrorist' 27-03-09 Het Europees mandaat van Els de Groen 24-03-09 Verheerlijking van de oorlog 20-03-09 Slimme energiemeter schendt privacy 17-03-09 Leven achter tralies 12-03-09 Het HCZ-gebouw zit al vol 08-03-09 Hond Vla luidde drama Vrankrijk in 05-03-09 Afscheid van een stadssjamaan 03-03-09 Stop gratis 'meidenprik' 02-03-09 Het spel om de knikkers 27-02-09 Krakers met groen-zwarte vingers 24-02-09 Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam 21-02-09 Bedrijven in dienst van de Israëlische bezetter 17-02-09 Pessimist tegen wil en dank 10-02-09 Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod 07-02-09 Sublieme Digitale Sensatie 30-01-09 We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op 27-01-09 Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting 24-01-09 België voedt militaire industrie Israël 20-01-09 Richtingenstrijd onder Obama voortgezet 18-01-09 Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit 10-01-09 De Achterhuisdoctrine 05-01-09 Russisch gasconflict draait om meer dan dollars 04-01-09 Europa de straat op voor Palestijnse zaak Archief 2008 Archief 2007 Archief augustus - december 2006 Archief januari - juli 2006

Om de gapende kloof tussen de burger en de politiek smaller te maken, werd op 1 mei 2006 het burgerinitiatief ingevoerd. Door diverse drempels is er tot nu toe slechts één behandeld. Daarbij bleken de meeste fracties niet in staat een vernieuwingsslag te maken.

door Alex van Veen

Om de verkoop van biologische producten te stimuleren, moet de BTW-heffing gedurende twee jaar worden afgeschaft. Dat verlangt Jan Dijkgraaf, die hiervoor het burgerinitiatief 'Bio BTW Vrij' is gestart. Zijn idee sloeg, gelet op de circa 1000 handtekeningen die dagelijks digitaal binnenstroomden. Momenteel staat de teller op ruim 80.000, het dubbele van het vereiste aantal 40.000 handtekeningen dat een behandeling van een burgerinitiatief in de Tweede Kamer mogelijk maakt.

De ondertekenaars werden grotendeels bereikt via kettingbriefjes op het internet. "Iemand adviseerde mij om een Hyves-pagina te maken. Dat leverde weer 600 leden op, die allen de petitie weer doorstuurden naar vrienden en bekenden. Dat is toch fantastisch!", zegt Dijkgraaf, biocateraar van beroep. Hij wil dat het onderwerp in de Tweede Kamer tot discussie leidt. "Diverse mensen zeggen mij dat ik daarvoor in Brussel moet zijn. Kan wel wezen, maar ik weet dat soort dingen niet. Ben een burger die van de BTW op bio af wil."

Jaap Duppen heeft voor zijn burgerinitiatief 'AOW Omhoog!' , niet te verwarren met de AOW-leeftijdsverhoging, reeds 38.000 handtekeningen verzameld. De hoogte van de AOW is ten opzichte van de inkomens de afgelopen jaren fors achtergebleven. Men streeft met het burgerinitiatief een verhoging van minstens 15 procent na.

Het comité AOW Omhoog verzamelt handtekeningen

De achterban van Duppen is merendeels bejaard en niet zo thuis op het internet. Het inzamelen van handtekeningen verloopt moeizamer dan bij Bio BTW Vrij. "Juni 2008 zijn we gestart. We wisten dat het een enorme klus zou worden om die 40.000 handtekeningen te verzamelen. Hiervoor gaan we de markten in Amsterdam af, waar we per keer zo'n 500 handtekeningen ophalen! De mensen zijn het volop met ons eens", zegt Duppen.

Hoge drempel

Tientallen burgers zijn momenteel handtekeningen aan het verzamelen voor even zovele burgerinitiatieven. De website petities.nl biedt hiervan een aardig overzicht, al is het verre van volledig. De voor burgers belangrijke onderwerpen die politici bewust of onbewust over het hoofd zien, kunnen op deze manier in de Tweede Kamer behandeld worden. De burger kan als het ware even voor politicus spelen en een voorstel indienen waarover wordt gestemd.

Maar werkt het drie jaar geleden ingevoerde middel wél? De ervaringen tot nu toe stemmen mistroostig. Zo dacht men aanvankelijk dat er jaarlijks gemiddeld dertig burgerinitiatieven zouden worden behandeld, maar tot nu toe is het slechts bij één gebleven: de campagne 'Fout Vlees' van Milieudefensie.

Niesco Dubbelboer (PvdA), die destijds het voorstel voor het burgerinitiatief indiende, vindt dat aantal "ronduit belachelijk." De drempel van 40.000 handtekeningen is veel te hoog. "Vanaf 1.500 handtekeningen zou een onderwerp al aandacht moeten krijgen in de Kamer", vindt Dubbelboer.

De hoge drempel leidt er volgens Dubbelboer tevens toe dat onervaren burgers nauwelijks kans maken. "Je ziet nu dat een organisatie als Milieudefensie in staat is met hun achterban een burgerinitiatief in te dienen, terwijl individuele burgers met eveneens originele ideeën maar zonder achterban, expertise en geld daar niet in slagen. Dat is toch zonde."

Maar Wouter van Eck van Milieudefensie, die met het burgerinitiatief
'Stop Fout Vlees' de enige burger is geweest die als burger in de Tweede Kamer een voorstel mocht verdedigen, noemt de drempel van 40.000 handtekeningen daarentegen "reëel." "Als je voor minder handtekeningen gaat, dreigt er een vorm van inflatie."

Loopgraven

De deelname van fractiespecialisten aan het debat, en de bekende stellingen die de partijen betrekken, baart Van Eck grotere zorgen. "Bij ons burgerinitiatief bleken de meeste fracties niet in staat een vernieuwingsslag te maken. De fractiespecialisten droegen hun eerder ingenomen standpunten uit, en dat was het dan. Het had de partijen gesierd indien de fracties buiten hun specialisten om inhoudelijke standpunten hadden ingenomen."

Ook de originaliteit van het burgerinitiatief blijkt in de praktijk een hindernis te zijn. Zo werden voorstellen om het vuurwerk af te schaffen met oudjaar en een rookverbod in openbare gelegenheden op formele gronden afgewezen omdat ze in de twee jaar voor indiening van het burgerinitiatief op de een of andere manier al eerder in de Tweede Kamer aan bod waren gekomen. Dubbelboer vindt deze regel "onzin." "Schaf dat af, doe niet zo kinderachtig."

De onderwerpen die Milieudefensie met 'Stop Fout Vlees' aandroegen, waren eveneens eerder in de Tweede Kamer aan bod gekomen, maar nog niet in hun samenhang. "Dat was onze voet tussen de Kamerdeur", aldus Van Eck. De volksvertegenwoordiging werd eind 2007 gevraagd te kiezen voor een veehouderij zonder dierenleed, zonder milieuvervuiling en zonder import van veevoersoja die ten koste gaat van tropische bossen. Een kamermeerderheid heeft de plannen voor omvorming van de bio-industrie afgewezen.

Wouter van Eck van Stop Fout Vlees in de Tweede Kamer

Desondanks wil Van Eck van geen mislukking weten. "We zijn met het burgerinitiatief veel verder gekomen dan wanneer we een petitie hadden ingediend, een brief hadden geschreven of een lobby hadden gevoerd. We namen nu deel aan presentaties en commissievergaderingen, waarbij we gelijkwaardig waren aan de fractieleden van de partijen. Veel van onze vrijwilligers waren daarbij aanwezig in de vorm van publiek, terwijl we buiten het parlement op straat diverse happenings organiseerden die de aandacht van de media trokken."

De campagne heeft inmiddels in de provincies een vervolg gekregen. Onder de noemer 'Megastallen Nee' zijn Milieudefensie en lokale groepen in vijf provincies burgerinitiatieven gestart. "In Noord-Holland is dit succesvol gebleken. Daar wordt nu afgezien van de bouw van een megastal voor 1,6 miljoen slachtkuikens. Overijssel, Gelderland en Limburg hebben het burgerinitiatief afgewezen, Brabant is nog in behandeling", aldus Van Eck.

Aanpassingen

Het succes van het burgerinitiatief ligt volledig in handen van de politiek. De drempel van 40.000 handtekeningen zou gehalveerd kunnen worden, er moet niet zo moeilijk gedaan worden aangaande de originaliteit van het onderwerp maar bovenal dienen politici tijdens de behandeling van komende burgerinitiatieven hun loopgraven te verlaten en de burger serieus te nemen. Aan het enthousiasme van de participerende burgers zal een eventuele mislukking van deze nieuwe vorm van het petitierecht niet liggen.

Van Eck heeft ook nog wat tips voor toekomstige burgerinitiatiefnemers. "Biedt mensen de ruimte mee te doen aan de campagne, wees daar uitnodigend en faciliterend in. Wij hebben op die manier in drie maanden tijd 107.000 handtekeningen opgehaald, hetgeen ook mij verbaasde. We reikten ver buiten onze eigen kringen. Verder moet je de vraagstelling slim formuleren en álle partijen met open vizier tegemoet treden."

Voor Manja Verhorst komen deze adviezen te laat. Samen met haar twee collega's van de actiegroep De Kwade Zwaan zijn ze er in zeven maanden tijd niet in geslaagd om tijdig 40.000 handtekeningen in te zamelen voor het burgerinitiatief 'Houd het IJmeer open'. "We bleven steken bij de helft van het vereiste aantal", zegt Verhorst. Begin oktober heeft De Kwade Zwaan de 20.000 handtekeningen in de vorm van een petitie alsnog overhandigd aan de politiek.

Dit artikel heeft eerder gestaan in Milieudefensie Magazine.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

Politiek - June 12, 2010 - 04:05 pm
willen we niet

.

Naar boven