1ddRavagedigitaal 5 maart 2009dPrint deze pagina

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

Men kan van alles beweren over zijn visioenen, zijn exhibitionisme, zijn niet altijd aimabele karakter, maar als er iemand is die een leven lang creatieve daden om het plezier en genot van 'het moment zelf' gepleegd en nagelaten heeft om zijn kunnen te gelden te maken, dan is het wel Robert Jasper Grootveld.


door
Tjebbe van Tijen

Wind & weder dienende zal een herdenkingsbanier voor Robert Jasper Grootveld aanstaande zaterdag om 11 uur 's ochtends langzaam met touw en blok ten hemel gehesen worden, op het Spui bij het door hem gemarkeerde centrum van 'Magisch Amsterdam'. Ook worden dan geluidsfragmenten van zijn optredens uit de jaren '60 ten gehore gebracht.

Dat het Amsterdamse stadsbestuur geen rooie eurocent over had om een markant stadgenoot met ere ten grave te varen, mag tekenend geacht worden voor het cultuurbesef van de hoofdstad van de lage landen. Ook culturele instellingen in Amsterdam hebben zich niet spontaan weten te manifesteren om eer te bewijzen aan een markant en creatief burger.

De culturele instellingen hebben zich te lang blindgestaard op de kunst avant garde van ver buiten de grenzen om nog zicht te hebben wat zich onder de eigen ogen afspeelt. (een overzichtstentoonstelling van de Nederlandse actiekunst van de jaren '60 en '70 heeft nooit in Amsterdam plaats gevonden, enkel Boymans van Beuningen in Rotterdam wijdde er in de jaren '80 een tentoonstelling aan)

Magisch Amsterdam

De nieuwe idee van 'Magisch Amsterdam' is door katalysator Robert Jasper Grootveld en aanverwante kringen gemaakt en heeft over decennia honderdduizenden extra toeristen naar de stad gelokt. De Amsterdamse stadscanon wijdt één van haar vijftig benauwde venstertjes aan 'het lieverdje' en portretteert Robert Jasper Grootveld op deze semi-gemeentelijke webpagina , maar burgermeester en wethouders van de stad besloten deze week om niet betrokken te zijn bij het afscheid van hun beroemde stadgenoot.

Men kan van alles beweren over zijn visioenen, zijn exhibitionisme, zijn niet altijd aimabele karakter, maar als er iemand is die een leven lang creatieve daden om het plezier en genot van 'het moment zelf' gepleegd en nagelaten heeft om zijn kunnen te gelden te maken, dan is het wel Robert Jasper Grootveld.


klik voor vergroting

Robert Jasper is in mijn ogen een stadssjamaan die verbindingen wist te leggen tussen het absurde, het artistieke en het politieke, alsook een maker van 'spoorloze kunst'; hij heeft de idee van de vrije ongebonden straathappening beter begrepen dan velen wier namen gehecht zijn aan verhandelbare en gesacraliseerde kunstvoorwerpen en die binnen de hekwerken van de gerenommeerde kunstinstellingen bleven.

Een van de staties van zijn de uitvaart zal de Doopsgezinde schuilkerk aan het Singel zijn. Een plek die dusdanig verscholen ligt dat deze ook buiten zijn zichtveld gebleven is. Ook bij zijn hermaking van de - tijdens het protestantse bewind van Amsterdam verboden - katholieke 'stille omgang' van Leidseplein en ‚Äďstraat, via de Heiligeweg naar het Lieverdje op het Spui. Het historische 'hostie mirakel' van de katholieken bracht Grootveld in verband met zijn praktijken als anti-rookmagi√ęr en het uitdrijven van de 'verslaafde consument van morgen'.

Doopsgezinden

Het waren doopsgezinden die in het begin van de 16e eeuw in opstand kwamen tegen de geloofsdwang van deze zelfde katholieken, die het toetreden tot een geloofsgemeenschap enkel wilden baseren op zelf verworven inzichten, die binnen hun gemeenschap principes van gelijkheid probeerden toe te passen.

Enkelen van hen hadden ook visioenen van het einde der tijden en zo stormden zij in 1535 vanuit het gebied rondom de Spuistraat naar buiten, 'naakt als de waarheid', en poogden het stadsbestuur over te nemen. Deze onderneming mislukte jammerlijk en de opstandelingen werden op gruwelijke wijze terechtgesteld.

Zij liepen vooruit op de 'alteratie' (1578) die ook de omkeer van de macht in de stad Amsterdam inhield waarbij de katholieken officieel uit het bestuur werden gezet en zij hun geloof 'stiekem' buiten het directe zicht van de straat mochten voortzetten in wat wij nu schuilkerken noemen, een systeem van ge√Įnstitutionaliseerde hypocrisie.

Ook de wederdopers moesten om hun al te radicale houding buiten het directe zicht van de straat blijven. Zo ook de Doopsgezinde Singelkerk, pal in het zicht van het 'altaar' van Robert Jasper Grootveld, het pleintje rondom het standbeeld 'Het Lieverdje' op het Spui.

Provo-archief

Het was ook op het Singel dat in 1969 de overeenkomst getekend werd van de overdracht van het Provo-archief aan de Universiteits Bibliotheek van Amsterdam door de toenmalige bibliothecaris Sape van der Woude (1911-2001). Van der Woude was van oorsprong een Lutherse dominee, die echter sterke belangstelling voor de meer dwarse idee√ęn van de doopsgezinden had.

De aankoop van het archief van de Provobeweging waar onder ook veel materiaal van en over Grootveld was destijds zeer omstreden. Er werden in de Tweede Kamer afkeurende vragen aan de minister van Onderwijs over gesteld. Ikzelf ben vier jaar later archivaris van dit en vele andere archieven van dwarse en lastige mensen geworden en voel mij hiermee staan in een lange traditie van zelfstandig denken en handelen.


klik voor vergroting

Alhoewel deze archieven nu overgebracht zijn naar het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in het Oostelijk Havengebied van Amsterdam, ontstond daarmee een nieuwe band met Grootveld die aan dezelfde kade als het IISG vele jaren zijn vlottenbouwwerf bedreef.

Het bijeenkomen komende zaterdag in deze uiterst sobere Doopsgezinde kerkruimte die met haar indeling en vormgeving de idee van gelijkgerechtigheid uitstraalt, is een monument voor Robert Jasper Grootveld. Wie er wat zal gaan zeggen is even ongewis als de overledene zelf.

Vlotje

Het vervolg op deze uitvaartdienst is een vaartocht op één van zijn eigen piepschuimvlotten door de grachten waar hij als jongen spelend op een zelfgebouwd vlotje de aantrekkingskracht van de publieke belangstelling ontdekte. Dit varen brengt hem in de geul van de Amstel waardoor al eerder een nautische 'pompe' voer van de door een ongeluk tijdens het bouwen van een vlot op de Amstel omgekomen kunstenaar Viktor IV. (later werd deze begrafenisvorm nog nageaapt voor de laatste gang van een lid van de Amsterdamse penoze)

Op Zorgvlied wacht Grootveld dan een gedeeld graf, iets wat met enige overdrijving door enkele vrienden van Robert Jasper in het nieuws van deze week een 'massagraf' genoemd werd. Maar alhoewel ik niet bijbels ben en denk dat de geest zich gedacht wordt door het lichaam en met het verscheiden daarvan het voortbestaan enkel in de lichaam/geest combinatie van de 'nabestaanden' gestalte kan krijgen, ken ik toch het gezegde dat mij premortaal en voor-bijbels lijkt te zijn: stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren.

En het is mijn inziens dan ook een troost dat Robert Jasper zich nu eindelijk 'bij de massa's zal voegen', zij het in het graf.


Voor het programma van de uitvaart op zaterdag 7 maart in Amsterdam, zie hier.


Tjebbe van Tijen is onder meer betrokken bij het
virtuele Imaginary Museum , alwaar een overzicht van het werk van Robert Jasper Grootveld te zien is.

 


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

 

Naar boven

 

 

 

 

hghg