Tijdens de Gouden Eeuw kwam de VOC in oorlog met het Aboriginal Yolngu volk in het noorden van Australië. In de afgelopen jaren heeft Nederland zich verzoend met de Tiwi en de Aurukun, maar met de Yolngu is dat nog niet gebeurd. Daar moet nu verandering in komen, stelt Cor van Keuk in een open brief aan de leden van de Eerste en Tweede Kamer.

door Cor van Keuk

Op 6 januari verzond ik een open brief aan het parlement met het verzoek om verzoening tussen Nederland en het Aboriginal Yolngu volk in het noorden van Australië. Het is mijn ideaal dat die verzoening gebeurt op basis van integriteit en vriendschap, en in ons wederzijds belang.

Daarom vind ik het verheugend dat het verzoek ter kennis is gesteld van de commissie voor Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking van de Eerste Kamer. Graag zou ik u iets meer vertellen over de historische kant voor deze broodnodige verzoening.

Nationale verzoening

In 1606, 1623 en in 1705 vonden er 'invasies' plaats van Nederlandse bemanningen van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) in de stamgebieden van drie Noord-Australische volkeren. Dat waren de van oudsher soevereine naties van de Aurukun, Yolngu en Tiwi. In de afgelopen jaren heeft Nederland zich verzoend met de Tiwi (in 2005) en de Aurukun (in 2007). Maar met de Yolngu is dat nog niet gebeurd.

Dat vind ik des te meer onbegrijpelijk, omdat twee Yolngu-vertegenwoordigers, samen met vertegenwoordigers van de andere stammen, wel deelnamen aan de herdenking in 2006 van 'Nederland-Australië: 400 jaar'. Ze werden daarbij zelfs voorgesteld aan kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima. Zoals u waarschijnlijk weet vond begin verleden jaar ook de nationale verzoening (Reconcilliation) plaats in Australië zelf.

Viering van 400 jaar bilaterale betrekkingen
Nederland-Australië, Ridderzaal 2006

Het blijft echter een historisch feit dat ons conflict met de Yolngu nooit werd bijgelegd. En ook al valt het in onze dagelijkse realiteit misschien moeilijk te begrijpen, in de Yolngu-relatie met Nederland leeft de staat van oorlog nog altijd voort. Met verzoening valt dus veel te winnen. 

Staat u me toe hier eerst nadrukkelijk op het gevaar te wijzen van de mogelijkheid van schade aan het imago van leden van de koninklijke familie. Dit vanwege de betrokkenheid van de kroonprins en prinses Máxima bij de herdenkingen in 2006. Aan de andere kant, voor de Yolngu zou het een pijnlijke ervaring zijn als de oude -negatieve- gevoelens naar boven worden gebracht. Zoiets stelt beide partijen in een slecht aanzien.

Nu de oude conflictsituaties met de Tiwi en Aurukun (in 2005 en 2007) zijn bijgelegd, is er geen andere optie dan ons ook te verzoenen met de Yolngu. Het zou ons land sieren indien de Kamerleden eveneens tot zo een besluit zouden komen. Hoe het ook zij, de Yolngu verdienen het dat Nederland hierin haar standpunt bepaalt, zodat de mensen ter plekke kunnen overleggen hoe verder te gaan.

Daartoe heb ik recentelijk mijn concept voor verzoening ook verstuurd naar de desbetreffende Yolngu-stammen en aanverwante organisaties in Australië. Want met het oog op de betrokkenheid van de koninklijke familie zou het ons aller ambitie moeten zijn dat verzoening plaats vindt nog vóór een mogelijke abdicatie van de koningin.

VOC

Voor een toenadering wordt het nu van essentieel belang dat Nederland zich realiseert wat voor fouten er gemaakt zijn die om verzoening vragen. Om het simpel te houden, alles wijst er op dat er twee - voor Aboriginals belangrijke- taboes werden gebroken. Gelukkig is het niet moeilijk om deze te begrijpen.

Het eerste voorval met de Yolngu vond aan het begin van de Gouden Eeuw plaats. In 1623 drong de bemanning van het VOC-schip de Arnhem binnen in het stammengebied van de Yolngu, wat nu Noord Oost Arnhemland heet. Aanmaningen om weg te gaan werden destijds beantwoord met Nederlandse kogels. In de ogen van de Yolngu-voorouders betekende dat oorlog; en deze oorlog is het die voortleeft in onze geschiedenis als de Slag bij Blue Mud Bay.

Anders dan in onze westelijke cultuur beleeft men dit in Australië als psychisch spirituele (voorouderlijke) werkelijkheid. En al was er aan beide zijden sprake van geweld, de Yolngu mogen we daar niet verantwoordelijk voor stellen. De fout -als ik het zo mag noemen- van destijds was de Nederlandse onwetendheid omtrent de Yolngu-beschaving en Aboriginal territoriale soevereiniteit. Dat we daar nu meer over weten maakt het des te realistischer dat we de oude conflictsituatie op gaan lossen.

Schip van de Verenigde Oostindische Compagnie

Wat daarna fout ging is van meer recente datum. In 2006 herdachten we de 400-jarige relatie met Australië. Ons land deed dat onder de noemer van 'Nederland-Australië: 400 jaar vriendschap'. Daarbij werd een tweede taboe gebroken. En misschien is dit wel het belangrijkste taboe van de Australische Aboriginal beschaving.

Bij de herdenking in 2006 schreef onze regering dat de relatie met Australië 'door de eeuwen heen een sterk vriendschappelijk karakter' heeft gehad. Laat mij u echter zeggen dat juist het tegendeel daarvan waar is. Van 400 jaar vriendschap tussen (de Aboriginals van Noord) Australië en Nederland is jammer genoeg eigenlijk nooit enige sprake geweest.

Babymoord

Het moge duidelijk zijn dat dit voorwenden van vriendschap tegen de waarheid indruist. Nederlandse vroege contacten met Australië -dus met de Wik (Aurukun) en Yolngu stammen in 1606 en 1623- worden gemarkeerd door vrouwenroof, ontvoering, bloedbaden en uiteindelijk het verdrijven van de VOC.

In 2006 onthulden de Wik-stamoudsten dat er zelfs sprake was van een dubbele babymoord. Dat was een historische onthulling, die ze deden aan de Nederlandse parlementaire delegatie die destijds een bezoek bracht. Daarover staat in het delegatierapport onder andere dit te lezen:

'Van Brisbane ging de reis […] naar de afgelegen nederzetting Aurukun […] aan de Golf van Carpenteria. Aan deze Golf bevindt zich Kaap Keerweer, een benaming die vermoedelijk reeds in 1606 aan deze kaap is gegeven, ter markering van het feit dat de lokale bevolking er in geslaagd was gewapende Nederlandse zeevaarders tot terugkeer te dwingen.'

'De nakomelingen van de oorspronkelijke bewoners vertelden prachtige verhalen over de strijd die hun voorouders met de eerste Europese [Nederlandse] bezoekers van de Kaap hadden geleverd. Met veel verdriet werd gewag gemaakt van de 'moord' op blauwogige baby's die begin 17e eeuw geboren zijn. De door Europeanen verwekte kinderen werden vaak aangezien voor geesten die een gevaar vormden voor de zwarte, oorspronkelijke bewoners.'

Daarom vrees ik dat door een niet-bestaande oude vriendschap voor te wenden onze regering een ernstig -en traditioneel gezien 'dodelijk'- taboe heeft gebroken. Met dit verschil: dat het bij deze ernstige zogeheten 'misdaad' om iets recents gaat. Dus niet over de 'voorvaders' uit de 17e eeuw, maar nadrukkelijk over onze relatie met de Yolngu van nu.

In het Nederlands praat je dan over zaken als misleiding, onbetrouwbaarheid, gemeenheid, enz. In de Aboriginal beschaving heet zoiets van oudsher een kwade of boze 'geest'. Te vergelijken met wat de parlementaire delegatie schreef aangaande 'geesten die een gevaar vormden voor de zwarte, oorspronkelijke bewoners.'

Fouten erkennen

Vandaar dat een taboe daarover nog altijd bestaat. Ik vind het in ieders belang dat we erkennen dat er van Nederlandse zijde fouten zijn gemaakt en dat een zekere vorm van spijtbetuiging op zijn plaats zou zijn. Zonder dit inzicht zal verzoening met de Yolngu misschien niet eens kunnen plaatsvinden.

Tenslotte, als u mij toestaat, iets over mijn persoonlijke inzet voor deze zaak. Die is misschien meer begrijpelijk als u weet hoe mijn betrokkenheid begon. Zeven jaar geleden werd ik door een van de Yolngu-stammen ingewijd in de Australische Aboriginal cultuur als 'custodian' (= vertegenwoordiger, broer). Die inwijding gebeurde door de mannen van de Galpu-stam. Zelf woonde ik toen al zestien jaar in Australië.

Mijn kinderen hebben zowel de Nederlandse als Australische nationaliteit en wonen er nog steeds. Daardoor voel ik me verbonden aan beide kanten: als Nederlander en als vertegenwoordiger van de (Yolngu) Galpu-stam. Daarbij ben ik ook een 'permanent resident' van Australië. Een en ander brengt natuurlijk verplichtingen met zich mee. En misschien ontleent mijn inzet voor verzoening daaraan tevens het karakter van een interculturele missie.

Geachte Kamerleden, u kent de ambtelijke wegen die zijn gevolgd om tot verzoening te komen met de Wik- en de Tiwi-volkeren beter dan ik. Maar de relatie met de Yolngu is anders. Verzoening -de gemaakte fouten weer recht zetten- zou juist voor u, als volksvertegenwoordigers, een gelegenheid zijn ons land te presenteren met moed, trots en eerlijkheid.

De Yolngu valt daarover niets te verwijten. En zullen we de hand in eigen boezem moeten steken. Maar dan heeft verzoening ook veel te bieden. Nederlanders en Australiërs mogen er fier op zijn wanneer er -net als bij de Wik en de Tiwi- achter de trieste ervaringen met de Yolngu eveneens officieel een punt kan worden gezet. Dan kan onze relatie zich gaan richten op vertrouwen, vriendschap en een respectvolle en vruchtbare samenwerking.

-- The battle of Blue Mud Bay
-- The Djalu.com website
-- Annual celebration of Yolngu culture
-- Dilthan Yolngunha

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Geef je mening:

C.van Dam - April 24, 2010 - 11:49 am
Heel Ngarlau(=Zuidland/Australia) en Ewruhruo(=Tasmanland/Tasmania) wrokt over het verleden en heeft recht op magaya/vrede door miszeterkenning.Arunta's/Yolngu en anderen schijnen 90.000 jaar eerder Afrika te hebben verlaten als overige volken.
Ngarlau(=Australia) and Ewruhrui(=Tasmania) has bad memories and has the right on magaya/peace by penitance.Arunta's/Yolngu etc. seem to have left Africa 90.000 year earlier as other people.

, - November 12, 2009 - 06:16 pm
,

greta schoneveld. - March 13, 2009 - 02:55 pm
Prima actie, succes.

Maarten - March 08, 2009 - 01:04 pm
Zo zie je maar, niet elke cultuur houdt hypocrisie hoog in het vaandel. Wellicht is meneer Van Keuk iets te lang niet meer in Nederland geweest. Ik vrees dat onze vertegenwoordigers zullen zeggen: "Ja, maar waar is het prestige?", want liever mag iemand anders dat Australische stof gaan bijten.

Jos Korthout - February 26, 2009 - 02:14 pm
Beste Cor,
Gode actie. Ik sta achter dit initiatief.
Veel succes gewenst en Vriendelijke groet,
Jos Korthout, j.a.m.korthout@planet.nl, http://joskorthout.hyves.nl
http://zinvolleven.hyves.nl
www.korthouthulp.nl

Naar boven

hghg