Het blijft een spelletje zwartepieten. Wie heeft de schuld? Het is mislukt, dus ergens moet er iemand schuld hebben. Wie-o-wie? Maar de werkelijkheid is dat het hier gedragspatronen betreft die heel wat dieper gaan dan dat. Deze emancipatie probeert iets aan de oppervlakte te veranderen, waarvan de wortels zo veel dieper reiken.

door Maarten van Dop

....Er was een tijd waarin vrouwen mannen nog niet beoordeelden op hun uiterlijk. Tenminste, dat deden ze waarschijnlijk wel, maar ze konden het zich niet veroorloven om er al te veel consequentie aan te verbinden. Deden ze dat wel, dan betekende dat in de meeste gevallen een tragisch verloop van het vervolg van hun leven. (Misschien is er wel niets veranderd.) Andere waarden konden daardoor prevaleren. De man als voorziener, de man als inspirator, de man als vriend, de hedendaagse feminist zal er wel om proesten, maar dat duidt slechts op een cynische mentaliteit, nietwaar?

De meeste feministes zullen maar weinig ophebben met een komiek als Jerry Lewis. Niet bepaald de ideale man, nu niet, en in z'n eigen tijd niet. Toch zouden feministes zich eens de moeite moeten getroosten om een paar van zijn films te bekijken. Met name in de eerste helft van de jaren zestig, toen Hollywood op het randje van het faillissement verkeerde en iemand als Lewis nog één van de weinigen was die met een beperkt budget behoorlijk commercieel wist te scoren. De meeste van zijn films zijn tegenwoordig nogal vergeten. Mensen die wel de moeite nemen er naar te gaan kijken, vinden hem ofwel geweldig ofwel afschuwelijk.

In deze periode kreeg Lewis dankzij zijn commerciële succes een grote creatieve vrijheid toebedeeld. Wat hem de ruimte gaf om zelf te bepalen waar hij het over wilde gaan hebben. En zo heeft de man een drietal komedies gemaakt (Cinderfella uit 1960, The ladies' man uit 1961 en The nutty professor uit 1963), die vrijwel geheel draaien rond man-vrouw verhoudingen. De laatste, meest bekende, is een verbastering van het Dr. Jekyll & Mr. Hyde-verhaal, namelijk een nitwit & ladykiller-verhaal. In de tweede film komt een naïeve jongeman terecht in een huis vol vrouwen. Maar vooral de eerste titel is een film, die eigenlijk al kritiek levert op het feminisme, nog voordat het feminisme goed en wel was aangekomen.

In deze film wordt het Assepoester-verhaal omgedraaid. Lewis speelt een niet bijzonder aantrekkelijke sukkel (zoals hij dat vrijwel altijd doet), die geholpen wordt door een fairy godfather om te trouwen met een beeldschone prinses. De godfather onderneemt dit, omdat hij een fout uit het verleden wil herstellen, namelijk de geschiedenis van Assepoester. Het Assepoester-verhaal heeft vrouwen een irrealistisch idee ingeprent, namelijk dat er voor elke gewone vrouw ergens een prins rondloopt. En al deze vrouwen leiden vervolgens een ongelukkig leven, omdat ze voelen dat ze genoegen hebben moeten nemen met minder. En dat maakt hun mannen op hun beurt weer ongelukkig. Dus steekt het die mannen weer een hart onder de riem als de prinses kiest voor een gewone sukkel als Cinderfella.

Maar ja, dan zelf weer genoegen moeten nemen met minder, hè. Maar dat valt dan weer na het happy end (Ze trouwen! Had u dat gedacht?), nadat de film is afgelopen. Ach, een prinses is ook niet alles. Er bestaat niets dat een man kan zeggen over een vrouw, over vrouwen, waar niet een equivalent van bestaat, en wat een vrouw op haar beurt weer net zo goed over een man, over mannen kan beweren, maar dan weer net even anders. Equivalent als in: gelijkwaardig. Gelijkwaardigheid is iets anders dan gelijkheid. Mocht iemand werkelijk geïnteresseerd zijn in de vraag waarom het feminisme zich niet meer verder ontwikkelt; Het is een doodlopende straat ingeslagen, nietwaar?

....Laat mij nou eens een paar dingen beweren over vrouwen. En dan mag u van mij voor elke statement die ik maak, een tegen-statement maken (en die bestaat, op zeker!). Maar die mag u mij dan wel of niet doen toekomen, want ik vind dat best interessant, maar het kan voor mij natuurlijk nooit zo interessant zijn, als voor u. Zoals ik vooral mijn eigen statements bijzonder interessant vind. Dat heb je nou eenmaal als man. Daar gaat ie:

1.              Mannen komen van Mars, vrouwen van Venus? Mannen zijn honden en vrouwen zijn katten. Mannen zijn zombies en vrouwen zijn vampiers. Enzovoort. En dat is geen toeval.
2.              De eerste indruk die een vrouw wekt is vaak de beste. Van daaruit wordt het alleen maar minder. Dit houdt direct verband met de rol die uiterlijk speelt. Wat is de zin van mooi zijn, als er niemand is om het te waarderen?
3.              Als mensen kuddedieren zijn, dan vrouwen vooral. Dat maakt ze makkelijk te vinden en makkelijk te ontwijken.
4.              Als een vrouw zegt: "Alle mannen zijn sukkels", dan is ze zelf waarschijnlijk een kreng. Als een vrouw zegt: "Alle mannen zijn klootzakken", dan is ze zelf waarschijnlijk een stuntelaar. (Wellicht lijkt het voor u vrouwen wel eens zo dat er slechts de keuze bestaat tussen een sukkel of een klootzak. Gelukkig is dat natuurlijk maar een ongenuanceerd zwart-wit beeld, en mogen we allemaal blij zijn met de grijze glijdende schaal).
5.              Vroeger was maagdelijkheid iets om te verdedigen. Tegenwoordig is het iets om zo snel mogelijk kwijt te raken. Waar en wanneer hebben de slettenbakkies het eigenlijk voor het zeggen gekregen?
6.              Vrouwen eerlijker dan mannen? Vrouwen geloven hun eigen leugens gewoon net iets meer.
7.              Voor mannen is seks een doel. Voor vrouwen is seks een middel: een proeve van bekwaamheid zowel als een bindmiddel.
8.              Een mysterieuze vrouw heeft iets lelijks te verbergen, niet iets moois. Een verstandige man hoeft niet meer te weten dan dat.
9.              Voor de meeste mooie mensen is de wereld een zonnige vrolijke vriendelijke plek. En ze zijn in hun levens ook nauwelijks anders gewend. Dat maakt hun perspectief op de realiteit over het algemeen behoorlijk verknipt. Wie een mooie vriend(in) wil hebben, moet pijn lijden.
10.         Uiterlijke verzorging wordt des te relevanter, als je geen eigen persoonlijkheid hebt om te compenseren. Is het u ook al eens opgevallen, dat als je op die toer gaat, schoonheid vergankelijker is dan de tijd die ervoor nodig is om het af te breken? Als man zie ik het belang er niet meer in voor mij, om naar een mooie vrouw te gaan lopen staren.

Kijk, op deze manier krijg ik natuurlijk nooit een vriendin. Zal ik mezelf dan maar compromitteren en u allen alleen nog maar vertellen wat u wilt horen? Is dat niet typisch voor onze paringsdans als geheel: de manier waarop je dus niet jezelf kunt zijn, als je bezig bent om aan andermans verwachtingen en beeldvorming te voldoen? Als ik mij laat strikken door één van u dames, accepteert u mij dan zoals ik ben, of blijkt op termijn dat ik toch weer moet voldoen aan een vooraf bepaald verwachtingspatroon? Het is mij niet langer duidelijk hoe ik mij zou kunnen laven aan de liefde, zonder mezelf daarvoor te moeten vernederen. Constructieve suggesties in deze zijn altijd welkom.

....Het is verbazingwekkend dat vrouwen tegenwoordig zichzelf en andere vrouwen nu ook al verwachtingspatronen opleggen, die voorheen gereserveerd waren voor ons mannen. Maar dat moeten jullie zelf maar weten, hoor. Het is alleen dat gezeur, waar ik als man nogal moe van word. Die "Je wilt ook niet meewerken, hè"-benadering. Joh, ga uzelf bevrijden. U wilt toch niet beweren dat u mij daarvoor nodig hebt? Wij mannen hebben dus geen campagne nodig die ons vertelt: "Mannen rijden beter."

Het blijft een spelletje zwartepieten. Wie heeft de schuld? Het is mislukt, dus ergens moet er iemand schuld hebben. Wie-o-wie? Maar de werkelijkheid is dat het hier gedragspatronen betreft die heel wat dieper gaan dan dat. Deze emancipatie probeert iets aan de oppervlakte te veranderen, waarvan de wortels zo veel dieper reiken. Om dat te begrijpen, moet er juist nagedacht worden over de dingen die mensen het liefst voor vanzelfsprekend nemen. Zoals: Waarom is porno vernederend voor vrouwen en niet voor mannen? Waarom is een man stoer als hij zoveel mogelijk vrouwen neukt en een vrouw een hoer? Waarom houden zowel mannen als vrouwen dit soort scheve verhoudingen gezamenlijk in stand?

Laat me een hint geven: veel verklaringen zijn te vinden in de biologie en de natuur. Veel misverstanden draaien rond het idee dat de realiteit zo vreselijk maakbaar is, terwijl dat wellicht maar marginaal waar is. In elk geval hoop ik niet dat minister Plasterk al te veel geld gaat vergooien aan een campagne tegen de seksualisering van onze maatschappij, want hij zal best weten dat dit een reinste staaltje symboolpolitiek betreft. Houd de moraalridders tevreden en op armslengte.

Typisch gevalletje van: het is beter om niets te doen, dan iets te doen. Blijf maar geloven dat wat je ook doet, geen averechts effect zal hebben. Laat nog maar ’s zien hoe je niets hebt geleerd van het verleden. Begrijp me goed: ook ik stel het niet op prijs dat ik op elke straathoek onder mijn ballen word gekieteld door één of ander wijf in haar ondergoed op de bushalte geplakt. Maar voor mij is het een kwestie van: ik vind zelf wel uit waar ik beter wel en beter niet naar kan kijken. En laat mij anderen niet gaan vertellen waar zij wel of niet naar mogen kijken.

Hoe het ook zij, ik raad toch al niemand aan iets aan te nemen over vrouwen van iemand die zo ver verwijderd is uit hun leefwereld als ik. Als ik zo van een afstandje kijk naar die vrouwen, die meestal in groepjes bewegen, dan kan ik eerlijk beweren dat ik blij ben dat ik een man ben. Lijkt me niks hoor, om zo te moeten gaan zitten wachten totdat iemand jou meeneemt. Als ik ergens geen begrip voor heb is het wel hoe vrouwen zich kunnen opstellen als passieve objecten, zonder eigen wil, die je moet vertellen wat ze wil. En hoe kun je iemand vertrouwen en respecteren die niet weet wat ze wil? Toch lijkt het dat hoe vrouwelijker hoe passiever. En nou wil het geval dat ik een dwaas ben voor vrouwelijkheid. Mannelijkheid bij vrouwen trekt mij niet. Dus ben ik mooi de lul.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht

Naar boven

hghg