1ddRavagedigitaal 08-04-08dPrint deze pagina

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

Religieus fanatisme of diepe armoede zijn niet de echte oorzaken van het wereldwijd escalerende terrorisme. Het is het grote aantal jongemannen, zonder behoorlijke opleiding en zonder zicht op werk, dat de oorzaak is voor onrust, terrorisme en oorlog.

door Wouter Hiemstra

Gunnar Heinsohn is een vooraanstaand genocide-expert die zich voornamelijk bezig gehouden heeft met het onderzoeken en documenteren van de vele massaslachtingen die de geschiedenis rijk is. Zijn docenten konden hem echter nooit antwoord geven op de vraag waarom mensen elkaar uitmoorden, en ook als professor moest Heinsohn zijn studenten het antwoord op deze vraag schuldig blijven.

Met het onlangs in Nederlandse vertaling verschenen boek Zonen grijpen de wereldmacht komt Heinsohn met het antwoord. De kern van zijn betoog is dat een zogenaamde youth bulge, een bevolkingsexplosie die leidt tot een onevenredig grote hoeveelheid jonge mensen onder de bevolking, de oorzaak is van de problemen. Er is sprake van een youth bulge als minstens dertig procent van de bevolking in de leeftijdsgroep 15- tot 29-jarigen valt.

Het probleem is dat een samenleving een dergelijke groep geen ontwikkelingsmogelijkheden kan bieden, geen carriŤre. De jongeren uit de youth bulge kunnen weliswaar geschoold zijn en genoeg te eten krijgen, als zij geen werk vinden gaat het mis. Heinsohn richt zich hierbij uitsluitend op de zonen; in uiteenlopende conflicten vormen vrouwen altijd een minderheid als het gaat om geweld.

Zonen overschot

De tweede en derde zonen hebben meerdere uitwegen uit hun overtollige bestaan, van emigratie tot staatsgreep, van burgeroorlog tot volkerenmoord. Zo ontstaat al snel het beeld van jonge mannen zonder toekomst, als aanjager van allerhande ellende.

Natuurlijk is er een heel scala aan factoren dat een rol speelt bij dergelijke conflicten. Heinsohn stelt echter dat als de demografische component niet in het geheel wordt betrokken, er geen afdoende verklaring kan worden gegeven. Sterker nog, de bevolkingsexplosie is vaak de enige variabele; zij is de enige factor die verandert.

Een overschot aan zonen is geen alles verklarende factor, maar zij is in sterke mate de oorzaak van escalatie op grote schaal. Met name de combinatie van een youth bulge met een slechte economische situatie is desastreus. Conflicten kunnen dus ook pas ophouden als het geboortecijfer normaliseert; tot die tijd is ingrijpen zinloos. Voor wie dit af wil doen als onzin, laat Heinsohn zien dat in de afgelopen vijftig jaar, 60 van de 67 landen met een extreme bevolkingsgroei te lijden hebben gehad onder volkerenmoord of burgeroorlog.

Wat de theorie van Heinsohn interessant maakt, is dat er een aspect in wordt belicht dat tot nu toe helemaal niet in verband werd gebracht met de conflicten die we kennen. Zo schetst hij het beeld van een jongerenleger dat door bevolkingsexplosies in Irak en Afganistan klaar staat om de strijd aan te binden met de westerse troepen. De aanwezigheid van een leger van Amerikaanse en Europese enige-zonen kan niet op tegen de Taliban of het Iraakse verzet dat veel grotere reserves heeft om op terug te vallen. Reserves die bovendien geen toekomst hebben en zich daardoor sneller in het conflict mengen.

Verbanden

Ook met betrekking tot de kolonialisatie van een groot gedeelte van de wereld door het huidige West-Europa legt Heinsohn een interessante en overtuigende relatie. Hoe konden immers enkele Europese landen met relatief weinig inwoners, maar met een enorme bevolkingsexplosie, na 1492 een koloniaal rijk opbouwen? Natuurlijk waren zij technisch sterk en meedogenloos, maar het waren vooral de hordes jonge mannen die thuis geen toekomst hadden. Zij zaten te springen om een kans om elders een toekomst op te bouwen en roem te verwerven.

Heinsohn is zo overtuigd van de doorslaggevende rol van de youth bulges, dat hij overal verbanden gaat leggen die voorheen in de gangbare geschiedschrijving ontbraken. Hierdoor boet zijn betoog aan overtuigingskracht in. Zo schildert hij de grootschalige heksenvervolging in de middeleeuwen af als een bewust ingezette campagne om tot bevolkingsgroei, en daarmee (militair) overwicht, te komen. Het zou hierbij gaan om een strijd van de kerk tegen vroedvrouwen met kennis van anticonceptie.

Zo plaatst hij de Eerste Wereldoorlog en de Russische revolutie in de context van de toen aanwezige youth bulges en koppelt hij de opkomst van Hitler aan het toenmalige zonenoverschot in Duitsland. Na de Tweede Wereldoorlog zouden er geen grootschalige conflicten in Europa hebben plaatsgevonden, omdat er geen extra zonen meer beschikbaar waren.

Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog was er echter al geen sprake meer van een dergelijk zonenoverschot, terwijl dit wel een van de meest gewelddadige en genocidale conflicten uit de recente geschiedenis is. Het lijkt hier veel aannemelijker dat nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie miljoenen jonge mannen, steeds vaker enig zoon, de dood in konden jagen door hun misdadige en autoritaire karakter.

Ontwikkelingshulp

Na meerdere, interessante maar afleidende, zijpaden in zijn boek te hebben bewandeld, komt Heinsohn uiteindelijk bij de huidige internationale politiek aan. Volgens Heinsohn helpt eigenlijk niets tegen een youth bulge en daarmee tegen de conflicten die daaruit voortvloeien. Hij is dan ook een tegenstander van militaire interventie en ontwikkelingshulp.

In het geval van ontwikkelingshulp stelt hij onomwonden dat mensen die honger hebben, anderen niet lastig vallen. Honger leidt niet tot militaire dreiging. Zodra mensen genoeg te eten hebben, maar geen baan, dan beginnen de echte problemen pas. Het enige wat gedaan kan worden is wachten op een normalisering van het geboortecijfer en zorgen dat conflicten nationaal blijven.

Een dergelijke boodschap heeft Heinsohn veel kritiek opgeleverd, zoals onlangs ook bleek tijdens een debat in Nijmegen. De daar aanwezige algemeen directeur van Oxfam Novib, Farah Karimi, stelde dat ontwikkelingshulp wel degelijk een verschil kan maken. Zo gaat scholing en (economische) ontwikkeling vaak vooraf aan economische groei en urbanisatie en dat leidt op zijn beurt weer tot lagere geboortecijfers. En kan het niet zo zijn dat scholing en ontwikkeling in het algemeen een rem op conflicten zijn?

Karimi staat niet alleen. Zo legt ook de toonaangevende econoom Jeffrey Sachs een duidelijk verband tussen armoedebestrijding, economische ontwikkeling en het afnemen van het geboortecijfer. Het gaat hier niet zozeer om de vraag ůf ontwikkelingshulp werkt, maar meer om de vraag op welke manier zij het beste werkt; aan de zijlijn afwachten is voor beide geen optie.

Ondanks deze en andere kritiek biedt Zonen grijpen de wereldmacht een verfrissende kijk op de stand van de zaken in onze wereld en de conflicten waar we in toenemende mate mee te maken (zullen) krijgen. Juist dat maakt het een interessant en lezenswaardig boek.††


Zonen grijpen de wereldmacht, Gunnar Heinsohn. Uitgeverij Nieuw Amsterdam. Paperback Ä 17,95, 192 blz. Oorspronkelijke titel SŲhne und Weltmacht. ISBN 978 90 468 0370 7.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht