Dat geld niet gelukkig maakt bewijst Savage Grace, een klam en claustrofobisch drama over een bezitterige moeder en haar homoseksuele zoon. Overspel, incest, zelfmoordpogingen en moord op een afstandelijke manier verbeeld, zorgen voor een indringende en verontrustende filmervaring. 

De vertelling lijkt een krankzinnig verzinsel, maar het is allemaal waar gebeurd. Amerikaanse regisseur Tom Kalin ontleedt met duivels genoegen het disfunctionele Baekland gezin. Barbara, een voormalig actrice, trouwde in de jaren '40 van de vorige eeuw met de erfgenaam Brooke Baekland van een plastic imperium. Schatrijk geworden door de productie van plastic, gaf deze financiële onafhankelijkheid het gezin alle ruimte om hun destructieve levensstijl bot te vieren.

Julianne Moore speelt de destructieve en psychopathische Barbara op de voor haar gebruikelijke wijze: imposant en doorleeft. Barbara heeft zich omhoog geklauterd via haar huwelijk in de lege wereld van de superrijken, en krijgt met een passieve echtgenoot alle ruimte om haar uitzinnige gedrag tentoon te spreiden. Het verhaal krijgt pas een dramatische lading wanneer ze haar zoon Tony zodanig emotioneel manipuleert en verwondt, dat hij een schizofrene patiënt wordt.

Incest tussen moeder en zoon is als het ware de kers op de taart, en wanneer de zoon op een bijna terloopse wijze zijn moeder doodt, komt dat niet als een verrassing. Er is geen actrice die een dergelijk vilein monster zo genuanceerd en geloofwaardig kan neerzetten als Moore. Ze beheerst de film dan ook totaal.

Savage Grace is gebaseerd op het gelijknamige boek van Natalie Robinson en Steven M.L. Aronson. Het is een 500 pagina's tellende orale geschiedenis, waarin aan de hand van getuigenissen de tragedie wordt gereconstrueerd. Scenarioschrijver Howard. A Rodman heeft die berg informatie terug gebracht tot een kaal, minimalistisch drama, waarin in zes aktes de essentie van het verhaal is samengebald. De filmhandeling speelt van 1946 tot 1972, de eindtitels verklaren hoe het afliep met het tragische leven van zoon Tony.

Veel gehoord argument tegen de film is, dat de kijker te weinig te weten komt over de personages, er zou te weinig het hoe en waarom uit te doeken worden gedaan. Gek genoeg geeft die karige informatie het geheel een beklemmende en verontrustende lading. Kalin is een regisseur die geraffineerd met de verwachtingen van de toeschouwer speelt. Hij weigert hapklare brokken te serveren, de kijker moet zelf de touwtjes aan elkaar knopen.

De eerste film van regisseur Kalin, Swoon uit 1992, was ook al een controversieel en eigenzinnig drama gebaseerd op ware feiten. In 1924 vermoordde het homoseksuele koppel Loeb en Leopold een 13-jarige jongen. De afstandelijke en tegendraadse wijze waarop Kalin deze misdaad van de eeuw vorm gaf, riep toen verontwaardiging op.

Evenals Savage Grace is Swoon een vreemde, ongrijpbare rolprent op een minimalistische wijze in elkaar gestoken. De regisseur houdt ervan om zo ambigue mogelijk te spelen met waar gebeurde feiten. Tezamen met zijn voorkeur voor personages die ronduit onsympathiek en pervers zijn, maken zijn werk tot ongemakkelijke en moeilijke filmervaringen. Gelukkig zijn er nog filmmakers als Kalin die niet bereid zijn om voorspelbaar en makkelijk te verteren kijkvoer te maken.

Ulrik van Tongeren


Savage Grace (A-film), nu in de bioscopen.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Wat vind jij van deze film?

Naar boven

hghg