1ddRavagedigitaal 4 juni 2008dPrint deze pagina

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

Opnieuw is Amsterdam opgeschrikt door een enorme kostenstijging van de Noord-Zuidlijn. De lijn is bovendien niet in 2012 klaar, maar pas in 2015. Het prestigeproject is daarmee een drama van zo grote omvang geworden dat niemand het nog lijkt te kunnen bevatten.

door Tjerk Dalhuisen

Mensen halen hun schouders op en schudden hun hoofd bij zoveel onkunde. Elk jaar stijgen de kosten van de Noord-Zuid metrolijn en duurt het project langer. Nu gaat het om een recordstijging, geld waar zo veel nuttige dingen mee gedaan hadden kunnen worden.

Toen de Amsterdammers in 1997 hun stem uitbrachten in een referendum zou het project de gemeente 40 miljoen kosten. Het Rijk zou de rest betalen, was de belofte. Inmiddels zijn de kosten voor de stad opgelopen tot een miljard!

Een reconstructie

In 1996 stelden de tegenstanders van de Noord-Zuidlijn een alternatief voor. Afmaken van het ontbrekende stuk ringlijn van Sloterdijk naar het Centraal Station en vanaf de ringlijn een netwerk van snelle lightrail-verbindingen met de grote gemeentes in de regio. Op die manier zou daadwerkelijk iets gedaan worden aan de files op de toevoerwegen naar Amsterdam. Bovendien zou je dan van het centrum snel in Noord, Osdorp, Geuzenveld of Slotervaart zijn.

Het plan kon veel sneller uitgevoerd worden dan de Noord-Zuidlijn, tegen veel lagere kosten en met veel meer resultaat. De gemeenteraad was bang het 'cadeautje uit Den Haag' te verliezen, want het Rijk had toen al toegezegd dat ze omgerekend 700 miljoen euro wilde betalen. Dus kozen ze voor een peperdure en technisch bijzonder complexe tunnel onder de binnenstad.

De berekende voordelen bleken sterk tegen te vallen. Omdat de lijn niet buiten de stadsgrenzen kwam zou de lijn nauwelijks mensen uit de auto halen, zo bleek uit berekeningen in opdracht van gemeente en ministerie. Helaas ontbrak het politieke lef om op dat moment de koers om te gooien. In oktober 1996 koos de gemeente voor de Noord-Zuidlijn.

Referendum

Het referendum dat op 25 juni 1997 volgde leverde ondanks een felle promotiecampagne van de gemeente winst op voor de tegenstanders. Tweederde van de kiezers stemde tegen de metrolijn. De opkomst was echter lager dan de drempel die de gemeente had opgeworpen en de uitslag werd genegeerd. De voorbereidingen gingen gewoon door.

De meeste politici bleven blind, ook toen in 1999 bleek dat het Rijk een maximumbedrag ging betalen. De risico's werden door het Rijk afgekocht. Amsterdam protesteerde, maar ging vervolgens akkoord met de deal.

Toen in 2002 de biedingen van de aannemers binnen kwamen zag het er somber uit voor het project. De bouwkosten bleken veel hoger dan geraamd. De gemeente zette een tweede ronde biedingen op en kwam op miraculeuze wijze met een Duitse aannemer die ver onder de prijs van de anderen zat. "Zie je wel, prijsafspraken", riepen de voorstanders. "Nee", zeiden de critici, deze slimme aannemer laat een heleboel kosten buiten beschouwing, die later wel opduiken als meerkosten.

Misleiding

In oktober 2002 stond de gemeenteraad voor een moeilijke keuze. Stoppen met de voorbereidingen of doorgaan, ondanks de sombere prognoses? Vanuit de bevolking kwam veel protest en de tegenstanders gaven in goed onderbouwde stukken de grote risico's aan. De geschrokken PvdA verlangde garanties van VVD-wethouder Dales dat de kosten niet verder zouden oplopen en dat het project verzekerd zou zijn.

Het college zat in een lastig parket, maar Dales blufte zich er uit. Hij gaf de garantie dat alles nu heel zorgvuldig berekend was. Alleen bij extreme pech zouden er nog kosten bijkomen. De meerderheid van de raad liet zich in slaap sussen en gaf groen licht met 29 stemmen voor en 14 tegen. De PvdA durfde het niet aan het uit de hand gelopen project af te blazen. Ook VVD, CDA en D66 gaven hun steun. Wél geluisterd naar de argumenten en de oproepen van de vele Amsterdammers hebben Amsterdam Anders, GroenLinks en de SP.

Vervolgens bleek dat het gemeentebestuur de raad en de bevolking ernstig heeft misleid over de kosten voor het project: Bij zijn vertrek in maart 2004 riep wethouder Dales dat de kosten tóch zouden oplopen. Terwijl hij tot dat moment steeds het tegendeel bezwoer.

De eveneens vertrekkende fractievoorzitter Tjalling Halbertsma van de PvdA erkende voor de camera van AT5 dat bij het raadsbesluit in 2002 een opzetje is gemaakt. Toen al wisten ze dat de begroting niet reëel was, maar op verzoek van de VVD kwam een zogenaamd sluitende begroting op tafel. Coalitiegenoot PvdA stemde daar mee in.

Debâcle

Dankzij deze misleiding beleeft Amsterdam nu een financieel debâcle van ongekende omvang. Anno 2008 worden de gevolgen duidelijker dan ooit. Het is de burger die opdraait voor de grootheidswaan en het is bijzonder spijtig dat politici niet persoonlijk aansprakelijk gesteld kunnen worden voor de gevolgen van hun besluiten.

De huidige wethouder van Verkeer, Tjeerd Herrema, is in elk geval een stuk realistischer. Niet langer krijgen we optimistische begrotingen voorgeschoteld. De harde werkelijkheid leert dat er nog heel wat geld bij zal moeten. Dat is de afgelopen jaren gebleken, dat bleek ook onlangs. De nieuwste prognose voorziet in een stijging van de bouwkosten met 86 miljoen, indexeringskosten van 125 miljoen en extra risico's van 114 miljoen. Totaal 325 miljoen.

Het is de vraag of we er daarmee zijn. Het moeilijkste deel van het werk, het boren van de tunnel, moet nog beginnen. Eén ding is duidelijk: het project is nu al, zeven jaar voor de geplande oplevering, verworden tot een drama dat erger is dan de grootste pessimisten destijds durfden te beweren.


Tjerk Dalhuisen is woordvoerder van de Vereniging de Bovengrondse die zich sinds 1997 verzet tegen de aanleg van de Noord-Zuidlijn.



- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht