1ddRavagedigitaal 14 juni 2008dPrint deze pagina

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

De Ieren hebben in een referendum het Verdrag van Lissabon verworpen. Het gaat hier om een verdrag met vrijwel dezelfde inhoud als die van de Europese Grondwet, die zoals bekend in 2005 ook middels een referendum in Nederland en Frankrijk naar de prullenbak werd verwezen. 'Brussel' zit nu met de handen in het haar.

door David Vervoort

De tekst van het nieuwe verdrag werd na de voor de EU rampzalig verlopen referenda in Frankrijk en Nederland niet meer gepresenteerd als een grondwet, maar als een 'hervormingsverdrag'. Dit verdrag werd in december vorig jaar getekend in Lissabon en wordt daarom ook wel het Verdrag van Lissabon genoemd. (PDF)

Het Verdrag werd vanuit de Europese Unie uiteraard van harte ondersteund, en vrijwel alle grote politieke partijen, vakbondsorganisaties en werkgeversorganisaties in Europa - ook in Ierland - stonden er vierkant achter.

Ten opzichte van de beruchte Europese Grondwet werden wat oppervlakkige wijzigingen aangebracht. Alle terminologie die verwees naar een grondwet werd geschrapt. Het eindresultaat bevatte echter geen wezenlijke veranderingen, iets wat ook werd erkend door de hoofdauteur van de oorspronkelijke grondwet, oud-politicus Giscard d'Estaing, die zelfs aangaf dat op deze manier de grondwet "makkelijker door het volk geslikt zal worden." (1)

Laatste referendum

Het was de bedoeling dat het nieuwe verdrag in de zomer van 2009 geratificeerd zou worden door de nationale parlementen. Er was echter ťťn probleempje: alle regeringsleiders van de lidstaten hadden weliswaar het groene licht gegeven voor het nieuwe verdrag, maar in Ierland was men zo 'onverstandig' om, geheel tegen de EU-traditie in, de bevolking goedkeuring voor het verdrag te vragen. Het lijkt wel op democratie!

De Nederlandse regering had hier, nadat de bevolking in 2006 'verkeerd' had gekozen, geen zin meer in en besloot wijselijk dat een referendum deze keer niet nodig was. Ook de PvdA, die eerst nog dapper had beloofd dat er een nieuw referendum zou komen, draaide met Balkenende mee en vond een nieuwe volksraadpleging overbodig.

Naar verluidt dreigde Balkenende zelfs het kabinet op te blazen als er toch een referendum over het document zou worden georganiseerd. Bij dit alles is het geestig te vermelden dat een van de hoofddoelstellingen van het nieuwe verdrag is 'de democratische legitimiteit van de Unie te versterken' (pagina 5 Verdrag van Lissabon).

Overigens bleef veel protest tegen het niet-doorgaan van een nieuw referendum in Nederland uit. Een opvallende partijcoalitie van SP, D66, PVV, PvdD en GroenLinks probeerde begin juni middels een initiatiefwet alsnog een referendum af te dwingen. Een meerderheid van de Tweede Kamer, op hand van de regering, verwierp het voorstel, waardoor een referendum in Nederland definitief van de baan is.

Een eerdere petitie en een publieksactie van het 'samenwerkingsverband ander Europa' slaagde er evenmin in een nieuw referendum af te dwingen. Het niet doorgaan van een referendum is een aanfluiting, aangezien zoals vermeld de nieuwe tekst niet wezenlijk verschilt van de oude. Sterker nog, het 'nee' van 2006 is in feite nu nog steeds geldig, want heeft betrekking op vrijwel dezelfde tekst.

Door de uitslag van het Ierse referendum lijkt nu ook het 'hervormingsverdrag' volledig van tafel, hoewel we er natuurlijk niet van op moeten kijken als er een slinkse weg gevonden wordt het verdrag alsnog in te voeren, met bijvoorbeeld een uitzonderingspositie voor Ierland.

Oude wijn, nieuwe zakken

Wat was er ook al weer zo bezwaarlijk aan die Grondwet, en dus aan het 'hervormingsverdrag'? De militaire paragraaf van de nieuwe tekst, waar in 2005 veel kritiek op kwam, is vrijwel ongewijzigd gebleven. Nog steeds verplichten ondertekenende landen zich ertoe 'hun militaire vermogens geleidelijk aan te verbeteren' en gebiedt het verdrag mee te werken aan de oprichting van een 'Europees defensie-agentschap', dat onder meer tot doel heeft 'de industriŽle en technologische basis van de defensiesector te versterken'. Kortom, wie het 'hervormingsverdrag' tekent, verplicht zich ertoe meer te investeren in wapens, wapentechnologie verder te ontwikkelen en de Europese wapenindustrie te ondersteunen.

Het hele verdrag ademt een sterk neoliberaal gedachtegoed. Op bijna elke bladzijde valt te lezen dat de economische groei moet worden opgevoerd, dat het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven moet worden versterkt, de consumptie moet worden gestimuleerd, de arbeidsproductiviteit omhoog moet en de ontwikkeling van nieuwe producten en technologieŽn moet worden ondersteund.

Het is de grijsgedraaide plaat van het neoliberalisme die we al dertig jaar van onze regeringen krijgen voorgeschoteld. Het verdrag 'verzekert dat de mededinging niet wordt verstoord', valt te lezen in protocol zes, waarmee in feite hetzelfde wordt gezegd als in de oude tekst, die vastlegde dat de mededinging 'vrij en onvervalst' moest zijn. De vrije markteconomie wordt dus verplichtend opgelegd aan alle lidstaten.

Voor de goede orde wordt hier en daar in het hervormingsverdrag de term 'duurzaam' genoemd, maar veel inhoudelijke aandacht wordt aan deze term niet besteed. Daarentegen wordt de 'strategie van Lissabon', die acht jaar geleden werd gelanceerd om van de Europese Unie 'de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld' te maken, in het verdrag uitdrukkelijk genoemd en bevestigd als de te volgen economische lijn. Uiteraard moet dit gepaard gaan met 'modernisering' (lees: afbraak) van de sociale zekerheidsstelsels, want die werken immers enkel maar beperkend op de groei van de arbeidsparticipatie en -productiviteit.

Ook andere kritiekpunten op het 'oude' verdrag zijn nog steeds volkomen valide. In het landbouwbeleid blijft milieu ondergeschikt aan de productiviteit, de Europese Commissie blijft een ondemocratisch instituut, en het Europees Parlement blijft over grote delen van het beleid geen snars te vertellen hebben. De macht van de Europese minister van Buitenlandse Zaken - die in het nieuwe verdrag 'Hoge vertegenwoordiger' heet, blijft onverantwoord groot. En de invloed van de burger blijft over het algemeen miniem, wat trouwens ook al blijkt uit het feit dat in veel lidstaten er zelfs geen poging is geweest een referendum over de Grondwet te organiseren.

Neoliberalisme

Een stem vůůr het Europees 'hervormingsverdrag' is ook een stem vůůr het neoliberalisme, want dit is en blijft de leidende ideologie van het Europese project. Europese instellingen als het Europees Hof bevestigen keer op keer de neoliberale ideologie van Europa.

Twee voorbeelden: in april van dit jaar ontzegde het Europees Hof lidstaten de mogelijkheid om een niveau voor het minimumloon te eisen voor buitenlandse werknemers. Een in Duitsland actieve Poolse onderaannemer had landgenoten voor de helft van het minimumloon laten werken. Volgens het Europees Hof is dit toegestaan, want in overeenstemming met het 'vrije verkeer van diensten'.

De deur staat daarmee wagenwijd open voor het financieel tegen elkaar uitspelen van werknemers uit verschillende lidstaten. Iets eerder dit jaar besloot het Europees Hof (in de zogenaamde Vaxholm-zaak) dat het vakbonden niet is toegestaan te staken tegen dit soort praktijken, omdat daarmee de heilige marktwerking verstoord zou worden.

Ook het internationale economische beleid van de Unie wordt door het 'hervormingsverdrag' volledig bevestigd. Dit beleid - onlangs door de Europese Commissie in een nieuw jasje gestoken in de vorm van het 'global Europe'- concept - dwingt arme landen hun markten te openen voor het Europese bedrijfsleven, waardoor kleine boeren kapotgaan of ophouden met het produceren van voedselproducten voor de lokale markt.

Met sociale rechtvaardigheid of duurzame ontwikkeling heeft dit beleid weinig te maken: het gaat erom vrijhandelsverdragen met arme landen af te dwingen, zodat Europese exportproducten zonder belemmeringen overal afgezet kunnen worden, en Europese bedrijven ter plekke de 'vrije' concurrentie aan kunnen gaan met het minder krachtige bedrijfsleven van armere landen.

Zand in de machine

Nu is neoliberalisme natuurlijk geen uitvinding van 'Brussel'. Het is niet juist de Europese Unie an sich de volledige schuld te geven van dit rechtse beleid, en een verwerping van het 'hervormingsverdrag' zal niet meteen helpen om dit beleid om te gooien. Ook is het ongetwijfeld zo dat de weerstand van de Ieren tegen het 'Verdrag van Lissabon' slechts gedeeltelijk te maken heeft met bovengenoemde bezwaren, en behoudende of nationalistische bezwaren een grote rol spelen.

Maar het is zaak om zoveel mogelijk spaken in het wiel te steken, zoveel mogelijk zand te gooien in de machine die dit neoliberale beleid ontwikkelt en tracht te rechtvaardigen. Zolang de Europese Unie een doorgeefluik is van door lidstaten ontwikkeld rechts beleid, en dit beleid enkel versterkt en verspreidt, is het zaak de werking van het Europese project zoveel mogelijk te saboteren. De verwerping van het 'hervormingsverdrag' door de Ieren is daarom een enorme opsteker.


1. Aangehaald door Willem Bos van de Stichting ander Europa in een artikel waarin hij het 'nieuwe' verdrag analyseert. Dit is te vinden op internet (PDF)


Het bovenstaande is een geactualiseerde versie van een artikel dat eerder op de website van Eurodusnie
verscheen.


- - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht