1ddRavagedigitaal 08-01-08dPrint deze pagina

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

Het idee dat lezen gezond is, wordt in stand gehouden door zowel de mensen die er hun brood mee verdienen als door al u lezers, die zichzelf wijsmaken dat zolang een boek lezen beter is dan tv-kijken, u goed bezig bent.

door Maarten van Dop

Dit is een pleidooi van een filmfreak, dat zich richt tegen het conventionele idee dat lezen goed voor je is. Het is echter niet zo dat ik zal proberen aan te tonen dat lezen ongezond is. Ik zal slechts proberen om een aantal breed levende opvattingen te weerleggen.

Zo is er het idee dat de lezerscultuur onder constante druk staat van film en televisie. Vandaar uit worden al sinds jaar en dag leescampagnes opgezet, mede gefinancierd met overheidsgelden, om het boek aan de man te brengen.

Terwijl de realiteit is dat de literatuurmarkt nooit groter is geweest. Er is geen moment in de geschiedenis waarin zo velen hun brood konden verdienen met schrijven als nu. Mensen als Tolstoi en Shakespeare konden niet eens de illusie handhaven dat ze rond konden komen met dŠt te doen wat ze het liefste deden.

Intelligenter?

Er is ook geen historisch precedent waarin zo veel boeken verschijnen als nu. Het blijft mij verbazen dat zo veel mensen liever 20 euro uitgeven aan een boek dat nieuw is, dan dat ze voor 1 euro een klassieker van de wereldliteratuur oprapen van een tweedehands marktje.

Denkt u nu werkelijk dat u intelligenter wordt van lezen? (Ja, wellicht als u dit leest. Maar dan alleen nog, als u begrijpt wat ik bedoel). Heeft u nu werkelijk niet door dat die campagnes vooral een commercieel doeleinde dienen, namelijk om de overvloed aan uitgeverijen en hun arbeidersbestanden in stand te houden?

Maar bovenal: houdt u uzelf nou voor de gek, door uw tijd te besteden aan het lezen van boeken, opdat dat beter zou zijn dan voor de buis te hangen?

Onlangs ging in Duitsland een initiatief van de grond om op tv necrologieŽn uit te zenden. Zoals mensen betalen voor rouwadvertenties in de krant, kunnen mensen nu ook een overlijdensbericht achterlaten dat wordt uitgezonden op tv.

Tegenstanders stonden al klaar om dit te veroordelen, het aloude argument onder het stof vandaan halend, dat zoiets serieus niet zou moeten worden opgenomen in een medium dat vermaak biedt. Nou is dat hķn benadering, want ik zeg "Ö een medium dat ůůk vermaak biedt. Net als literatuur."

Superieur medium

En sterker nog: film is een superieur medium. De literatuur kan slechts gebruik maken van ťťn spoor om de boodschap te verkondigen, namelijk dat van het (geschreven) woord. Het audiovisuele medium daarentegen maakt niet alleen gebruik van het (geschreven) woord, dat te allen tijde aan de basis daarvan ligt. Het maakt ook nog 's gebruik van de sporen geluid en beeld. Als zodanig is het in staat om een veel genuanceerder boodschap over te brengen dan literatuur ooit zou kunnen.

Nou hoor je vaak mensen dingen zeggen als 'de film was toch niet zo goed als het boek.' Dit is natuurlijk een non-vergelijking. Vergelijk boeken met boeken, en films met films. Niet appels met peren. Wat mensen hier vaak toe brengt is dat de film geen verwezenlijking is van het beeld dat het boek opriep in hun fantasie.

Het zou dŪt element van beeldende fantasie zijn, waardoor zoveel mensen het conventionele idee aanhangen dat lezen beter is dan film- of tv-kijken. (Oftewel: u mag niet zeggen: 'Een boek is beter dan een film.' U mag alleen maar mij nazeggen. Zegt u mij maar na: 'Een film is beter dan een boek.')

Wat het audiovisuele medium echter vergt is misschien niet zozeer beeldende fantasie, als wel inlevingsvermogen of empathie. Je ziet mensen allerlei dingen doen en hoort ze dingen zeggen en het is aan jou als kijker om te leren begrijpen wat er in die mensen omgaat. In boeken wordt dat gedachteleven vaak juist tot in den treurnis beschreven.

Bovendien is het audiovisuele medium niet geheel verschoond van beeldende fantasie, want je kunt in principe een film maken van iemand die recht in de camera een verhaal vertelt. Sterker nog, dit is dagelijkse praktijk. En dan is het dus aan jou als kijker om dat verhaal te gaan visualiseren.

Concentratie

Met andere woorden: het audiovisuele medium heeft alles te bieden wat literatuur te bieden heeft, maar dan nog veel meer. Het probleem zit 'm echter hier in: de meeste mensen hebben eigenlijk maar een zeer beperkte concentratieboog. Als je je aan een film zet, betekent dit dat je voor de komende anderhalf ŗ twee uur (vaak nog meer) eraan vast zit.

Maar een boek kun je oppakken, een stukje lezen, en dan weer wegleggen, al naar gelang het jou het beste uitkomt. En van hoeveel respect voor de schrijver getuigt dat nou eigenlijk? Ach, zo lang je maar betaalt, zal de schrijver denken.

En dan heb ik het er nog geeneens over gehad dat voor een boek je slechts een eenzaat nodig hebt die zichzelf opsluit voor een bepaalde periode in een achterkamertje, en dan komt er vanzelf wat uitrollen. Het audiovisuele medium is zelfs in deze tijd, waarin het zo toegankelijk voor iedereen is geworden, nog steeds een medium dat geproduceerd moet worden door meerdere mensen. In je eentje kom je er niet mee weg.

Dus, om tot een slotsom te komen: het idee dat lezen gezond is, wordt in stand gehouden door zowel de mensen die er hun brood mee verdienen als door al u lezers, die zichzelf wijsmaken dat zolang een boek lezen beter is dan tv-kijken, u goed bezig bent. Maar het audiovisuele medium is niets minder dan de meest geavanceerde communicatievorm waar wij mensen gedurende onze evolutie mee op de proppen zijn gekomen.

Geavanceerd betekent in deze context: de meest verhoogde vorm van informatie-overdracht, zowel kwalitatief als kwantitatief het meest efficiŽnt. En u doet slechts uzelf tekort. Want een beeld zegt meer dan duizend woorden. En duizend films zijn meer verhalen, dan mensen in de oudheid zich ooit hadden kunnen voorstellen.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht