De afgang van Wijnand Duyvendak was ontluisterend en compleet. En tegelijk met de nieuwe Koude Oorlog rond Georgië wordt in Nederland de links-rechts tegenstelling weer opgerakeld. Toeval?

door Arjan Gout

Dankzij 'terrorist' Wijnand Duyvendak was er de laatste twee weken dan toch nog wat te beleven in de media, die zich verder beperkten tot verslagen en uitslagen van Olympische wedstrijdjes. 'Komkommertijd' bestaat niet, hoorde ik laatst een bevriend medeblogger zeggen, 'dat is een uitvinding van luie journalisten.'

Hoe dan ook, hier werd een heuse hype gecreëerd, om niet te zeggen een heksenjacht. Als apotheose na zijn aftreden als Kamerlid, kreeg Duyvendak een taart in zijn gezicht bij de presentatie van zijn boek. Afzender: Voorpost, een ruig clubje rechts-racistische kaalkopjes.

Polarisatie

Hoe toevallig! Of juist een teken des tijds? Precies in de dagen van het Georgië-conflict, waarin de Oost-West tegenstelling weer oplaait in een nieuwe, vooralsnog diplomatieke, Koude Oorlog, wordt in Nederland de links-rechts antithese weer uit de mottenballen gehaald. Alsof de zo harmonieus verlopende Olympische Spelen schreeuwen om een psychologische tegenhanger: 'Waar blijft de polarisatie?'

En dat terwijl de links-rechts controverse - zeker in Nederland, zowel in beschaafde intellectuele kringen als onder het gewone volk - al vele jaren een non-issue is. Evenals de daaraan ooit gekoppelde tweedeling 'progressief-conservatief'. Allemaal oud zeer, want door de versplintering van het electoraat loopt het inmiddels allemaal door elkaar heen.

Kiezers, politici en media bepalen tegenwoordig per onderwerp, of liever: per geval, of nog liever: per incident, hun standpunt. Waarbij het regelmatig voorkomt dat de PVV GroenLinks links inhaalt. Of andersom, rechts. Die polarisatie is een onderwerp dat je aan mensen onder de 35 echt moet uitleggen, want ze hebben er totaal niets mee. Alleen maar interessant voor historici.

Het zijn de 'rechtsmenschen' (hun zelfgekozen geuzennaam) die het conflict dat dateert uit de late jaren '60 van de vorige eeuw, weer hebben opgerakeld, naar aanleiding van de 'coming out' van Wijnand Duyvendak. Over zijn actievoeren dat niet altijd zo netjes was.

En ineens is er weer die gezellige sfeer uit de jaren '70, waarin mensen op het werk, thuis, op school en op straat volop discussieerden over de politiek en de maatschappij. Het is alsof Joop den Uyl en Hans Wiegel uit hun graven zijn opgestaan, om opnieuw hun achterbannen met straffe maar bloemrijke volzinnen aan te moedigen (inderdaad, de Wiegel die nog steeds doet alsof ie niet al lang dood is).

Wat is 'rechts'

Wie zijn dan die Rechtse Rakkers? Er zijn tientallen manieren om 'rechts' te zijn. Om het overzichtelijk te houden, beperk ik me tot een driedeling.

1. Puberaal rechts

Ook te benoemen als: naïef rechts. Veelal jongeren zonder al te veel opleiding. Weinig kansen in het leven. Brood en spelen. Zuipen, neuken (of beter: masturberen) en streetracen. Werken, maar alleen als je er niet onderuit komt. En de heule wereld als vijand. Kortom, de GeenStijl-doelgroep. Ik heb er dus van afgezien om daar de Duyvendak-discussie intensief te volgen, want bij deze Telegraafkloon geldt al tijden maar één ongenuanceerd adagium: 'Links moet deaud!'

2. Rabiaat rechts

Ook wel: historisch rechts. De echte, authentieke rechtsers. De machtswellustelingen die het in hun genen hebben zitten, of uit hun opvoeding hebben meegekregen, of allebei. Die het als een vanzelfsprekendheid zien dat zij noch voor een kwartje, noch voor een dubbeltje, maar voor een hele euro geboren zijn. En dat de rest van de mensheid als enige functie heeft, hen te dienen en te plezieren. Zoals Scrooge in A Christmas Carol van Dickens. Huidige medium: Elsevier. Ook daar heb ik de Duyvendak-discussie slechts zijdelings gevolgd, want ik weet steeds al wat er aan komt.

3. Psychisch rechts

De interessantste van de drie. Mensen die vinden dat ze rechts moeten zijn, maar die ook 'een hart' hebben en kunnen nadenken, wat dus met elkaar in tegenspraak is. Een soort 'verloren generatie'. Als puber opgegroeid in de jaren '70 en '80. Net te laat geboren om de vrolijke revolte van Provo, hippies, Kabouters en Flower Power zelf te hebben meebeleefd.

Terechtgekomen in de cynische maalstroom van de Punk, waar je een veiligheidsspeld door je neustussenschot heen moest douwen om jezelf in het generatieconflict met je ouders of je leraren geloofwaardig te maken. Niet zo vreemd dus dat deze mensen later een traumatische hekel ontwikkelden tegenover alles wat als progressief, opstandig of 'links' te boek staat. In hun verwrongen wereldbeeld kon dat ook bijna niet anders.

Obsessie

Tot deze derde categorie reken ik ook Stan de Jong, gewaardeerd collega-blogger, tevens freelance-misdaadjournalist bij Nieuwe Revu. Doordat ik zijn weblog regelmatig lees, viel het mij op dat hij - vanaf het moment van het persbericht over het 'Duyvendakboek' tot vandaag aan toe - al twee weken lang dagelijks, op een bijna obsessieve manier, bezig is met het verzamelen van steeds meer bewijsmateriaal tegen deze linkse Djenghis Kahn. Met elke dag een nieuw stukje.

Via zijn weblog heb ik de ontwikkeling van de Duyvendakzaak met belangstelling, maar ook met groeiende verbazing, gevolgd. Want waar komt die niet te stelpen behoefte vandaan om Duyvendak en zijn toenmalige actiecompanen zo agressief te 'bashen'?

Daar moet haast wel een psychologische noodzaak voor zijn, maar ik ga daar nu niet over speculeren. Bij close reading van Stans om ethiek schreeuwende postings (en de commentaren daarop) lijkt het vooral te gaan om het feit dat veel toenmalige 'linkse' actievoerders thans salonfähig geworden zijn en veel te mooie - veelal gesubsidieerde - banen hebben. Is er misschien sprake van jaloezie?

Collusie (want zo heet dit verschijnsel van elkaar de bal toespelende maatschappelijke actoren) is echter bepaald niet aan 'linkse mensen' voorbehouden. Hoogstens hebben zij zich op dit punt enigszins aangepast aan de 'rechtsmenschen' die het trucje ooit hebben uitgevonden en voor wie het al eeuwenlang de normaalste zaak van de wereld is. Ons kent ons. Tot op de dag van vandaag.

Conclusie? Om nu nog, na 25 jaar of langer, zogenaamde 'onthullingen' te doen over oud-actievoerders (ook wanneer ze al lang afstand hebben genomen van dat verleden en inmiddels functioneren als keurige burgers) met het doel om ze alsnog ten gronde te richten, lijkt me tamelijk 'over the top'. Deze armada tegen 'links' heeft iets van een olifant die met een logge poot - tegen beter weten in - maar blijft stampen op een mug die al lang morsdood is.

De auteur heeft een eigen weblog. De illustraties zijn afkomstig van GeenStijl.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht

Naar boven

hghg