1ddRavagedigitaal 6 juli 2008dPrint deze pagina

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006


Na meer dan 150 jaar van toenemende beschikbaarheid van energie en een explosieve groei van de wereldbevolking gaan we nu het tijdperk in van een daling. Hiervoor zijn nieuwe economische uitgangspunten nodig om de welvaart te handhaven. Onderdeel daarvan is een bankhervorming, die volksvertegenwoordigers eventueel kunnen afdwingen
.

door Rudo de Ruijter

De olieprijzen stijgen explosief. Dit keer gaat het niet om een actie van de OPEC, een oorlogsdreiging in het Midden-Oosten of een strenge winter. Nee, de huidige prijsstijgingen zijn het gevolg van een keerpunt in de olievoorziening. De vraag blijft groeien, de oliewinning heeft zijn top bereikt en op de exportmarkten wordt steeds minder olie aangeboden, omdat de olie exporterende landen zelf steeds meer olie verbruiken.

Wie op vervangende energiebronnen rekent, heeft het mis. Gas, kolen, kern-, hydro-, wind- en zonne-energie kunnen het tekort aan olie niet opvullen. De wereldbevolking zal het moeten doen met minder energie. De huidige mix van energieverbruik bestaat uit 36 procent olie, 24 procent gas, 28 procent kolen, 6 procent nucleair, 6 procent waterkracht en 1 procent duurzaam, zoals wind- en zonne-energie.

Peak-oil

De Canadese onderzoeker Paul Chefurka heeft van elke energiebron een analyse en prognose gemaakt. De meeste grote olievelden op de wereld zijn nu "leeg" of op hun retour. (Peak-oil) Voor de winning uit de resterende kleine olievelden zijn veel meer investeringen nodig en de opbrengst is veel lager. De dalende capaciteit kan slechts ten dele gecompenseerd worden door andere energiebronnen.

De piek in de gaswinning wordt binnen afzienbare tijd verwacht. De energierijkste steenkool (anthraciet) is grotendeels verbruikt. De resterende steenkool is armer en vereist hogere winningskosten. Steenkool heeft een hoge CO≤-uitstoot. De oplossing van dat probleem staat nog in het experimentele stadium. De capaciteit van bestaande en geplande nucleaire centrales is veel te gering om de terugval op te vangen. Een snelle inhaalslag valt met nucleaire centrales niet te verwachten.

Voor waterkrachtcentrales zijn de interessantste locaties al in gebruik. Ook hier valt geen vermenigvuldiging van de capaciteit te verwachten. Duurzame energie, zoals wind- en zonne-energie stelt in het wereld-totaalverbruik nog nauwelijks iets voor. Dit aandeel zal ondanks hoopvolle ontwikkelingen nog lang marginaal blijven. [1]

De explosieve groei van de wereldbevolking is mogelijk geweest dank zij het eenmalige verbruik van fossiele brandstoffen. We hebben nu de topcapaciteit van de energiewinning bereikt. Het winnen van de resterende energie vereist veel meer kosten en inspanningen bij een lagere opbrengst. De daling in de beschikbaarheid van energie zal logischerwijs leiden tot een krimpende wereldbevolking.

Grote verschillen per land

De wereldbevolking verbruikt gemiddeld 1,8 Toe (Ton Olie Equivalent) per persoon per jaar. Het energieverbruik op de wereld loopt sterk uiteen. De 2,7 miljard inwoners van China, India, Pakistan en Bangladesh verbruiken 0,8 Toe per persoon per jaar. In de VS is dat 8 Toe per persoon per jaar. Kijken we naar de afhankelijkheid van energie-import, dan zien we dat - gerekend per inwoner - met name veel West-Europese landen, Japan en de VS meer dan 2 Toe per jaar invoeren (cijfers 2005).

Bij een tekort aan aanbod van energie op de exportmarkten komen deze landen als eerste in de problemen. Hierbij heeft de VS het voordeel dat energie nog steeds op grote schaal in dollars betaald wordt. Financieel kan ze er (door middel van inflatie en groei van de buitenlandse schuld) vrij over beschikken. [2]

De rol van de andere energie-importerende landen is dubbel. Enerzijds helpen zij met hun vraag naar dollars de dollarkoers (en daarmee het VS-imperium) overeind te houden. Anderzijds zijn deze landen meestal ook militaire bondgenoten van de VS, die meeprofiteren van de onderwerping van Irak [3] en de bezetting van Afghanistan. [4]

De huidige oliecrisis maakt pijnlijk duidelijk, dat de verschillende vormen van energie niet makkelijk uitwisselbaar zijn. Aardolie wordt verwerkt tot diesel en stookolie (70 procent), benzine (13 procent), asfalt, smeerolie, kerosine, butagas, Liquid Petrol Gas en nafta, benzeen en tolueen. Daarvan zijn nafta, benzeen en tolueen weer grondstoffen voor chemicaliŽn, plastics, synthetische vezels en rubbers.

ChemicaliŽn zitten in schoonmaakmiddelen, medicijnen, antivries, verf, insecticiden, kunstmest, zeep en explosieven. Plastics worden gebruikt in zakjes, kratten, koffers, vuilnisbakken, dashboards, buizen, goten, slangen, vloeren, flessen en piepschuim. Van synthetische vezels en rubbers worden textiel, siliconen en autobanden gemaakt. [5] Al deze producten hebben we in ons dagelijkse leven opgenomen en de meeste zijn niet simpelweg door andere te vervangen.

Transport en samenhang

Overal ter wereld heeft de overvloedige beschikbaarheid van diesel en benzine in hoge mate de organisatie en samenhang van de maatschappij bepaald. Te overbruggen afstanden, die tot nu toe als normaal beschouwd werden, zullen op korte termijn zeer duur worden, zoals in de voedselvoorziening, woon-werkverkeer, handel en industrie. Ook in het sociale leven zullen korte afstanden steeds belangrijker worden.

De moderne hoogrendement voedselproductie verslindt veel energie. In de VS vereist de productie van 1 kcal in voedsel 1,56 kcal fossiele brandstof. Wanneer we ook transport, verwerking, verpakking, distributie, opslag en bereiding meerekenen vereist 1 kcal in voedsel maar liefst 7,36 Kcal fossiele brandstof. [6]

De grootste bedreiging voor de intensieve landbouw in 2008 is de verdubbeling van de prijs van kunstmest, als gevolg van de oliecrisis. [7] Producten van hoogrendement landbouw zullen voor een groot deel van de wereldbevolking onbetaalbaar worden. De grootste energiebezuiniging valt te behalen met traditioneel geproduceerd voedsel van boeren uit de directe omgeving.

Met de huidige grootte van de wereldbevolking is het zo goed als zeker dat er de komende 75 jaar onvoldoende voedsel en energie zal zijn. Wanneer de bevolking niet drastisch afneemt en het streven naar economische groei niet opzij gezet wordt, zullen steeds meer van onze kinderen op het oorlogspad gestuurd worden om aan meer voedsel en energie te komen. (Uiteraard worden deze oorlogen gecamoufleerd als vredesoperaties, ontwikkelingshulp, democratisering en alles wat leiders van geÔndustrialiseerde landen nog meer weten te verzinnen om het volk de nare bijsmaak van moord en roof te besparen.)

Groeimodel

De alsmaar toenemende beschikbaarheid van energie heeft niet alleen een explosieve bevolkingsgroei mogelijk gemaakt, maar ook economische modellen met zich meegebracht, die functioneren volgens het principe van oneindige economische groei. Ze veronderstellen een altijd toenemende beschikbaarheid van grondstoffen, energie, arbeidskrachten en consumenten.

Deze modellen beheersen het denken van politiek en bedrijfsleven in de meeste landen van de wereld. De motor in deze modellen is het geldsysteem, dat met een permanente inflatie tot steeds meer activiteit dwingt om verarming te voorkomen. [2] Hoewel op de exportmarkten de daling in de beschikbare energie reeds ingezet is, hebben we - afgezien van oorlogen - nog geen oplossing voor onze economie. Het ontbreekt voorlopig aan besef, kennis en inzicht.

In ons leven hebben we niets anders gekend dan het groeimodel. Dat is bijna overal ter wereld gangbaar. Daarom beseffen we onvoldoende, dat het slechts een economisch model is. Het geldt slechts bij een permanente toename van energie, grondstoffen, arbeidskrachten en consumenten. Wanneer de economie moet draaien met een slinkende beschikbaarheid van energie, dan hebben we een ander economisch model nodig.

In het afslankmodel is er, door vermindering van energie, een teruglopende productie en een teruglopende consumptie. Wanneer er minder energie beschikbaar is dan voor een grote bevolking nodig is, dan moeten we logischerwijs streven naar een kleinere bevolking. Wanneer we de daling van de bevolking vroeg genoeg inzetten, dan kan - per inwoner gezien - de productie en consumptie op een hoog welvaartsniveau blijven. (Met een te grote bevolking wordt het oorlog en economische crisis.)

Bankhervorming

In het huidige systeem wordt door commerciŽle banken steeds nieuw geld aangemaakt op het moment dat leningen worden verstrekt. Voor alle commerciŽle banken samen is er geen beperking in de ongebreidelde geldcreatie. Deze kan hooguit iets gestimuleerd of afgeremd worden door middel van de rentevoet van de centrale bank. Centrale banken zelf zijn gebaat met inflatie en wisselende rentestanden, omdat zij daarmee winstgevende monetaire operaties uit kunnen voeren, die hun onafhankelijkheid waarborgt. [2]

Dit systeem van permanente inflatie zou vervangen moeten worden. De geldcreatie zou beperkt moeten worden tot de centrale bank. De huidige banken zouden tussenpersonen worden, die de leningen aan hun klanten doorgeven. Voor deze klanten verandert er in feite niets. Hun rekeningen bij de banken lopen gewoon door. Door de bevoegdheid van geldschepping weg te nemen van de commerciŽle banken en uitsluitend bij de centrale bank te leggen, kan deze laatste de inflatie onmiddellijk beŽindigen.

Vervolgens doseert de centrale bank zorgvuldig de hoeveelheid geld in omloop, zodat elke geldeenheid op z'n minst waardevast blijft. In overleg met de regering kunnen voor verschillende soorten leningen verschillende rentevoeten gehanteerd worden. Zo kunnen bijvoorbeeld duurzame lange termijn investeringen voorrang krijgen, of andersom, ongewenste investeringen ontmoedigd worden. Op deze manier kan een economisch afslankmodel bij een teruglopende bevolking zorgen voor handhaving van de welvaart.

Merk op, dat in landen waar nog wel sprake is van toenemende beschikbaarheid van energie, de hierboven geschetste bankhervorming ook een betere structuur voor duurzame welvaart biedt. Door de differentiatie in rentevoeten kunnen enerzijds lange termijn investeringen voor een duurzame toekomst gefinancierd worden en anderzijds de investeringen per sector gericht gestimuleerd of afgeremd worden. Verder kunnen de excessen in de geldcreatie teruggedrongen en in de toekomst voorkomen worden.

Volksvertegenwoordigers

Er is geen noodzaak, dat meerdere of alle landen tegelijk een dergelijke hervorming doorvoeren. Vermoedelijk hebben in veel landen de centrale banken voldoende bevoegdheden om zo'n hervorming zelfstandig door te voeren. In andere landen zullen enkele wetsartikelen aangepast moeten worden.

Sommige centrale banken hebben in de vorige eeuw als economische regulator een twijfelachtige reputatie opgebouwd. Ook spoken de neoconservatieve ideeŽn van Friedman nog in verschillende centrale banken rond. Het is daarom lang niet zeker, dat zij allen geneigd zijn tot dergelijke hervormingen.

In de meeste landen berust hun macht op slechts enkele wetsartikelen. Daarin worden hun bevoegdheden geregeld. Wanneer regeringen willen, kunnen zij deze wetsartikelen intrekken en de geldcreatie aan de staat voorbehouden. (Tegenstanders zullen zeggen, dat de staat er een potje van zal maken. Ik denk, dat met de financiŽle crisis voldoende bewezen is, dat het juist de commerciŽle banken zijn die er een potje van maken.)

Voetnoten:

1. Paul Chefurka, World Energy and Population
2. Geheimen van geld, rente en inflatie 
3. Kosten, misbruik en gevaren van de dollar
4. Pijpleidingen naar 11 september
5. Aardolie-producten 
6. Fact sheets US Food System [PDF]
7. New threat to food system: pricey fertilizer 


Dit artikel heeft eerder gestaan op de website Courtfool van onderzoeker Rudo de Ruijter


- - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht