1ddRavagedigitaal 13 november 2008 dPrint deze pagina

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

Bij fondsorganisatie XminY is men blij met de huidige financiŽle crisis. "We moeten de omslag maken naar een economie die gericht is op het zekerstellen van de basisbehoeftes voor iedereen binnen duurzame ecologische grenzen. Daarin zal uiteindelijk geen plaats zijn voor multinationals."

door Marjolein van de Water

Sinds de zomer van 2007 voltrekken zich spectaculaire economische ontwikkelingen. Aanvankelijk was dat vooral zichtbaar op de aandelenbeurzen en in de mondiale financiŽle markten. Maar de effecten zijn nu ook op de 'reŽle' economie overgeslagen en iedereen verwacht een verdere recessie.

Even spectaculair zijn de reacties op de crisis door Westerse regeringen, die ongekende hoeveelheden kapitaal uitgetrokken hebben om het financiŽle systeem op de been te houden. In dat teken staat ook de nieuwe 'BrettonWoods' conferentie die de G20-landen op 15 november beleggen. Uit linkse kringen zijn tot nu toe - zeker in Nederland Ė weinig fundamentele geluiden te horen geweest.

Oorzaken

Vrijwel iedereen is het erover eens dat de kredietcrisis een drama is en de ogen zijn wanhopig op minister Bos van Economische Zaken gericht. Het vertrouwen in hem is tot buitenproportionele hoogtes gestegen en er wordt hem door niemand een strobreed in de weg gelegd. Het enige dat op dit moment telt, is het veiligstellen van de bedrijven en de spaarcenten.

Het is ook verboden verklaard om dieper na te denken over de oorzaken van deze crisis. Het argument: 'een brandweer gaat ook niet eerst de lucifer zoeken voordat hij de brand blust'. Dat is natuurlijk waar, maar we kunnen ervan uitgaan dat de meeste brandweermannen geen pyromanen zijn. De Nederlandse regering is dat in dit opzicht echter wel en zij hoeft de lucifer dan ook niet te zoeken. Als mede aanstichter van de brand weet ze heel goed waar deze te vinden is.

Sinds het neoliberalisme hoogtij is gaan vieren met Reagan in de VS en Thatcher in Engeland, is een proces in gang gezet van steeds verdere deregulering van nationale en internationale markten en de economie in het algemeen. Overheden of andere vormen van sociale controle dienden zich terug te trekken van uiteenlopende economische terreinen en 'de markt' wordt in staat geacht allerlei problemen op te lossen, ook op sociaal en ecologisch gebied.

Het neoliberalisme werd opgevoerd als een nieuwe wereldreligie en er ontstond een ware kruistocht om dit geloof over de wereld te verspreiden, met als dogma's: deregulering, privatisering en liberalisering. Dat gaat nog steeds door. Zowel de VS als de Europese Unie werpen alles in de strijd om met zoveel mogelijk landen vrijhandelsverdragen te sluiten.

Ook in de financiŽle wereld werd deregulering het toverwoord. Overheden trokken zich steeds verder terug en lieten banken en bedrijven vrijwel zonder controle hun gang gaan. Steeds ingewikkeldere financiŽle producten werden op de markt gebracht, die zelfs degenen die zich in die wereld bewegen, niet meer konden doorzien. Met de bankrekeningen van de bankiers en managers van multinationals ging het in ieder geval goed, dus van die kant was geen reden tot klagen.

Voor de risico's van dit systeem werd al in een vroeg stadium gewaarschuwd door uiteenlopende experts en bewegingen uit het spectrum van de andersglobaliseringsnetwerken. De stemmen die waarschuwden voor de instorting van dit systeem, namen de afgelopen jaren flink toe. Niemand wilde luisteren of structurele maatregelen nemen. Nu het systeem dan echt is ingestort, doet iedereen, inclusief de Nederlandse overheid, alsof deze crisis als een grote verassing komt.

Armoedebestrijding

Hoe dan ook, de crisis is een feit en overal ter wereld springen overheden bij om banken te redden. Zelfs de grootste fans moeten nu toegeven dat het klassieke neoliberale systeem voorbij is. De crisis toont aan dat als grote banken of andersoortige bedrijven in de problemen komen, er plotseling miljarden door de overheid worden vrijgemaakt om hen te redden. De vraag waarom deze miljarden niet al veel eerder werden ingezet om de schulden van de armste ontwikkelingslanden kwijt te schelden, zodat zij hun eigen ontwikkelingspad konden kiezen, of om de miljoenen hongerigen te helpen, wordt niet gesteld.

Ondanks wanstaltige rijkdom aan de ene kant van de aardbol, leeft een groot deel van de mensen in ontwikkelingslanden nog steeds in grote armoede. Er zijn de afgelopen decennia allerlei initiatieven ondernomen om de armoede te bestrijden via de zogenaamde vrije wereldmarkt, maar desondanks is de ongelijkheid in de wereld alleen maar toegenomen.

Terwijl er honger wordt geleden, worden de vruchtbaarste gronden en de zoetwatervoorraden massaal ingezet voor de productie van luxeproducten voor het westen. Het waarborgen van de koopkracht van de rijksten wint het dus van het voorzien in de basisbehoeften van de armsten en de bescherming van natuur en milieu.

Ook in de huidige kredietcrisis zijn de grootste slachtoffers de mensen in de ontwikkelingslanden, vooral als de valutacrisis ernstige vormen aan gaat nemen. In Nederland zullen de mensen die ook al voor de crisis in armoede of op het randje daarvan leefden het zwaarst getroffen worden. Deze groep van minima zal door de crisis alleen maar groter worden. Niet verwonderlijk dus, dat veel mensen bang zijn voor de toekomst en zich angst aan laten jagen door politici die de oude orde willen herstellen.

Tot nu toe lijken maatregelen zich vooral te beperken tot de herstel van de financiŽle markten. De kredietcrisis gaat echter samen met een klimaatcrisis, een voedselcrisis, een energiecrisis en een biodiversiteitcrisis en deze zijn niet los van elkaar te zien.

Wij zijn blij

Maar ondanks alle ellende, zijn wij blij met deze crisis. Het zijn scheuren in een systeem dat alleen kan bestaan door uitbuiting van mens en natuur, en dat van de ene crisis naar de ander voert. Dat wordt nu voor iedereen zichtbaar. We zien dit moment als een unieke kans die structurele verbeteringen in de wereld teweeg kan brengen. Dat zal uiteraard niet vanzelf gaan. We moeten daarvoor gezamenlijke actie en alternatieven organiseren.

Dit is hťt moment voor fundamenteel andere keuzes zowel binnen als buiten de formele politiek. Onze gemeenschappelijke taak is om tegelijkertijd zoveel mogelijk te voorkomen - zowel in het Westen als in ontwikkelingslanden Ė dat de crisis afgewenteld wordt op de allerzwaksten zoals in de kapitalistische economie gebruikelijk is.

Wat nu nodig is, zijn fundamentele hervormingen van het economisch bestel, zowel lokaal als internationaal. Het economische beleid moet Ė zoals we op school leerden Ė erop gericht zijn dat schaarse hulpbronnen op een efficiŽnte manier worden ingezet ter voorziening van basisbehoeften. We moeten af van de dwangmatige groei en een einde maken aan het 'meten' van de stand van de economie met autistische indexen als het BNP.

We moeten de omslag maken naar een economie die gericht is op het zekerstellen van de basisbehoeftes voor iedereen binnen duurzame ecologische grenzen. Daarin zal uiteindelijk geen plaats zijn voor multinationals of excessieve verrijking door een kleine bovenlaag. De privatisering van publieke diensten zowel in Nederland, de EU als binnen bilaterale vrijhandelsverdragen, moet worden teruggedraaid.

Overheden of andere vormen van collectief beheer moeten er weer verantwoordelijkheid voor worden dat alle inwoners toegang hebben tot huisvesting, water, energie, transport, onderwijs en zorg. Dat zal ook andere vormen van democratie en bestuur vergen. Er zijn talloze groepen en organisaties die zich al jarenlang bezighouden met het formuleren en uitwerken van dit soort alternatieven. Dit is hun kans, nu is hun tijd gekomen.

Tijd voor een omslag

Deze maatregelen hoeven trouwens niet ten koste te gaan van het welzijn van de bewoners, ook niet in het rijke westen. Het leven zal er in kwaliteit op vooruit gaan zonder die oneindige consumptie, zonder de continue zoektocht naar meer, groter en nieuwer. Niemand zal zich daarbij nog langer schuldig mogen maken aan het exorbitant misbruiken van natuurlijke hulpbronnen en het uitbuiten van miljarden mensen elders in de wereld. Hoe sneller we deze omslag maken, hoe meer we bovendien voorkomen dat de schade nog groter wordt, die generaties na ons zullen moeten oplossen.

Natuurlijk zal het leven niet voor iedereen beter worden. Zij die de afgelopen jaren buitensporig geprofiteerd hebben door anderen uit te buiten en van geld verdienen hun enige levensdoel hebben gemaakt, zullen het wellicht en beetje moeilijk krijgen en een nieuwe hobby moeten zoeken. Maar dat is een redelijk onbelangrijk detail dat niet opweegt tegen het belang van de velen die door deze structurele veranderingen een menswaardig leven zouden krijgen. We blussen de brand, gooien alle lucifers weg en gaan de pyromanen laten zien dat een andere wereld mogelijk is!


Marjolein van de Water is woordvoerster van XminY Solidariteitsfonds


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht