1ddRavagedigitaal 15 mei 2008dPrint deze pagina

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

Annexeer ons maar. Dat was in 1986 de boodschap van Sari Nusseibeh aan IsraŽl. In Once Upon A Country kijkt Nusseibeh terug. Zijn autobiografie biedt een frisse blik op het conflict in het Midden-Oosten.


Sari Nusseibeh

door Dirk Kloosterboer

Tijdens de eerste intifada schreef Sari Nusseibeh in het geheim de pamfletten die min of meer de ideologie van de opstand zouden gaan vormen. Later werd hij door Palestijnen in elkaar geslagen omdat hij met politici van de rechtse IsraŽlische Likudpartij had gesproken. Door de IsraŽlische autoriteiten werd hij drie maanden in de gevangenis gegooid.

Nusseibeh zou je kunnen beschrijven als de Geert Mak van de Palestijnen: een enigszins excentrieke, goedmoedige intellectueel in een tweedjasje, die betrokken is geraakt bij de politiek zonder daarin een hoofdrol te (willen) spelen.

Nusseibeh komt uit een aristocratische familie met eeuwenoude wortels in Jeruzalem. Na een opleiding in Engeland en Amerika keerde hij in 1978 als een soort langharige hippie terug naar Jeruzalem. Tegenwoordig is hij voorzitter van de Al-Quds Universiteit.

Frisse blik

In Once Upon A Country kijkt Nusseibeh terug. Net als Mak krijgt ook Nusseibeh kritiek dat de historische feiten bij hem niet altijd kloppen. Daar staat tegenover dat hij een meeslepend boek heeft geschreven dat een frisse blik biedt op het conflict in het Midden-Oosten.


omslag boek

Het boek wordt overigens pas interessant op pagina 185, als zijn toenmalige collega's van de Birzeit Universiteit bij hem aankloppen. Eťn van hen is Hanan Ashrawi, die later nog een tijd minister zou zijn bij de Palestijnse Autoriteit, maar opstapte toen ze genoeg kreeg van de corruptie (onlangs sprak zij in de Rode Hoed).

Tot dat moment had Nusseibeh zich niet met de politiek bemoeid, maar nu kon hij zich niet langer afzijdig houden, zo vonden zijn collega's. Het personeel van de universiteit werd uitgebuit en er moest een onafhankelijke vakbond komen om het voor ze op te nemen. De vakbond groeide uit tot een sociale beweging waar ook studenten bij betrokken raakten.

Al snel ging het niet meer over de salarissen. In 1980 plaatste IsraŽl de universiteiten min of meer onder curatele en werd bepaald dat een groot deel van de professoren een loyaliteitsverklaring moest ondertekenen. Ze moesten onder meer verklaren dat ze geen verzet zouden plegen tegen de militaire autoriteiten en dat ze zich niet in zouden laten met organisaties als de PLO.

Namens de vakbond onderhield Nusseibeh contact met de PLO in Amman. Opvallend genoeg vond die dat de vakbond maar toe moest geven, om van het gedoe af te zijn. Nonsens, vond Nusseibeh: als je hieraan toegeeft, kan je net zo goed de universiteiten sluiten. Bovendien was hij in het bezit van honderden handtekeningen van plaatselijke vakbonds- en studentenleiders die het verzet steunden. Ze zetten door en uiteindelijk besloot IsraŽl het nieuwe beleid niet uit te voeren.

Annexatie

In 1986 kreeg Nusseibeh een ingeving. 'Wat zou er gebeuren, zo vroeg ik me af, als de Palestijnen hun politieke aspiraties binnenste buiten zouden keren? Waarom zouden we, in plaats van onafhankelijkheid na te streven in een nieuwe staat, niet gelijke rechten eisen binnen IsraŽl? [...] Waarom zouden we niet gewoon eisen dat we geannexeerd worden? Eisen om IsraŽliŽrs te worden?'

Hij schreef er een artikel over in een Arabische krant en werd uitgenodigd door een IsraŽlische actualiteitenrubriek. De interviewer kon moeilijk geloven dat hij het meende. Zou u dan ook onze nationale symbolen zoals de vlag en het volkslied accepteren, zo wilde hij weten. "Ik zal wel moeten", antwoordde Nusseibeh. "Maar laten we niet vergeten, IsraŽl is een democratie, toch?"

Volgens Nusseibeh begon de interviewer nu een beetje nerveus te worden en vroeg hij wat hij daarmee bedoelde. "Gewoon, stel dat we als Arabieren de meerderheid zouden hebben in de Knesset, dan zouden we als we dat wilden de nationale symbolen kunnen vervangen, toch?"

Voor Nusseibeh was het een manier om IsraŽl voor het blok te zetten: geef ons nou maar een onafhankelijke staat. Zoniet dan kan je kiezen: of je geeft de Arabieren politieke rechten en dan krijgen zij het voor het zeggen, of je krijgt met een anti-apartheidsbeweging te maken waardoor je internationaal voor schut staat.

Burgerlijke ongehoorzaamheid

In de jaren zeventig voerden de Palestijnen opvallende terreuracties uit. En, zo stelt Nusseibeh, 'niemand kan ontkennen dat de wereld pas oog kreeg voor ons lot toen passagiers in de business class begonnen te vrezen dat ze in Beirut zouden landen in plaats van Tokio'.

Toch wijst hij geweld af. Niet alleen omdat het inhumaan is, maar ook omdat het volgens hem niet werkt. Hij pleit voor geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid, een strategie waar tegenover IsraŽl volgens hem machteloos staat. De bezettingspolitiek valt alleen te legitimeren als antwoord op geweld van de kant van de Palestijnen; als dat geweld uitblijft, valt ook de bezetting niet meer goed te praten. Kortom, zo redeneert hij, IsraŽlische leiders hebben het meest te vrezen van geweldloos verzet.


Ahmad Yassin

Nusseibeh onderbouwt deze stelling met voorbeelden waaruit blijkt dat IsraŽl geweldloze leiders hard aanpakt en tegelijk radicale leiders met rust laat. Het duidelijkste voorbeeld is misschien wel sjeik Ahmad Yassin, de latere Hamasleider die vanaf 1978 door Israel werd gesteund. De bedoeling was om verdeeldheid te zaaien onder de Palestijnen en de PLO een voet dwars te zetten, aldus Nusseibeh.

Hij baseert zich onder meer op uitspraken van de voormalige Amerikaanse ambassadeur Daniel Kurtzer. Volgens Kurtzer zag Israel in de jaren tachtig liever dat Palestijnen zich bezighielden met religie dan met de strijd voor een eigen staat. De toenmalige groei van de islamitische beweging kan niet helemaal los worden gezien van de latere opkomst van Hamas, aldus Kurtzer.

Het is onmogelijk om hier niet de overeenkomsten te zien met de manier waarop Amerikanen, SaudiŽrs en Pakistanen in de jaren tachtig in Afghanistan de mujahedeen in hun strijd tegen de Sovjets steunden met geld, wapens en expertise. Met deze strategie werd de basis gelegd voor Al Qaeda.

Yassin - wiens organisatie antisemitische uitspraken deed die ‘klonken alsof ze rechtstreeks afkomstig waren van de pagina’s van der StŁrmer' - kon zijn gang gaan, zo stelt Nusseibeh (hij gaat er een beetje aan voorbij dat Israel Yassin in 1982 en 1989 oppakte en hem in 2004 vermoordde).

Spionage

Nadat Saddam Hussein in 1990 Kuweit binnenviel, bracht Nusseibeh een persbericht uit waarin hij de inval veroordeelde. PLO-leider Yasser Arafat koos echter de zijde van Hussein. Niet veel later werd Nusseibeh opgepakt en beschuldigd van spionage voor Irak.

Een bizarre beschuldiging, die echter valt te begrijpen als je aanneemt dat IsraŽl er belang bij had om de Palestijnen als terroristen af te schilderen. Palestijnen die op hun dak stonden te dansen als er weer een scud-raket was geland, dat paste in dat beeld. Een Palestijn die Irak veroordeelde kwam wellicht slecht uit.

Hetzelfde scenario zou zich later herhalen, zoals in 2001, toen Nusseibeh de zelfmoordaanslagen van Hamas veroordeelde. Minister Uzi Landau beweerde domweg dat het een truc was om de IsraŽliŽrs zand in de ogen te strooien.

Nusseibeh zelf staat politiek dicht bij de PLO, waarvoor hij zelfs enige tijd optrad als officiŽle vertegenwoordiger in Jeruzalem. Toch is hij over de leiders van de PLO en de latere Palestijnse Autoriteit (PA) niet minder kritisch dan over de IsraŽlische leiders. De PLO-leiders in ballingschap verwijt hij regelmatig dat ze op afstand standpunten innamen die niet de belangen dienden van de bewoners van de bezette gebieden.

De PA bouwde een reputatie op als 'de zoveelste smerige Arabische kleptocratie'. Ramallah beleefde als zetel van de PA een bloeiperiode. Er kwamen martinibars, een Mercedesdealer en een casino. Arafat zelf leidde een sober bestaan, maar zijn positie was gebaseerd op het uitdelen van gunsten.


Graffiti op de apartheidsmuur

Als je vrede wilt dan heb je weinig aan de leiders, want die hebben er belang bij om het conflict in stand te houden, aldus Nusseibeh. Overigens verhult hij niet dat ook de bevolking niet altijd even vredelievend is. Palestijnse jongeren gingen zelfmoordterroristen als halve popsterren beschouwen.

Toch liet hij zich overtuigen door Ami Ayalon, voormalig hoofd van de IsraŽlische geheime dienst Shin Beth, dat vrede alleen bereikt kan worden als je de bevolking mobiliseert en zo de leiders dwingt om te gaan onderhandelen. Samen besloten ze om een miljoen handtekeningen te verzamelen voor een vredesplan.

In de Palestijnse gebieden was nauwelijks een infrastructuur om zo'n campagne uit te voeren. Men ging naar steden als Jenin, Nablus, Hebron en Gaza om bijeenkomsten te organiseren en huis aan huis handtekeningen op te halen, soms met gevaar voor eigen leven.

Apartheidsmuur

Uiteindelijk wist Ayalon onder IsraŽliŽrs 250.000 handtekeningen op te halen en Nusseibeh 160.000 handtekeningen onder Palestijnen. Uit opiniepeilingen bleek dat er zowel onder Palestijnen als onder IsraŽliŽrs een grote meerderheid bestond voor het plan, aldus Nusseibeh.

Ook dit vredesinitiatief viel echter in het water toen premier Ariel Sharon besloot om een 'veiligheidshek' (volgens critici 'apartheidsmuur') te bouwen, dat het gebied van de Palestijnen zou opdelen in nauwelijks levensvatbare enclaves. Om het voor Nusseibeh extra pijnlijk te maken zou de muur het voetbalveld van zijn Al-Quds universiteit doorsnijden.

Het tekent Nusseibeh dat hij meteen weer een protest organiseerde. Om te voorkomen dat de boel zou escaleren hield hij dagelijks een voetbalwedstrijd. De nerveuze IsraŽlische soldaten veranderden in fanatieke supporters. Uiteindelijk was hem toch nog een klein succesje gegund: na vierendertig dagen protesteren kreeg hij een telefoontje dat het traject van de muur werd aangepast.

Ondanks de successen die Nusseibeh wist te behalen, is de situatie in het Midden-Oosten er alleen maar uitzichtlozer op geworden. Toch is hij niet bitter. De Palestijnen moeten IsraŽl niet zien als dolk in het hart van de Arabische wereld, zo zei de peacenik onlangs nog tegen de Jerusalem Post, maar als brug naar de rest van de wereld.


Sari Nusseibeh met Anthony David, Once Upon A Country: A Palestinian Life.
Halban. 31,99 euro.

 


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht