1ddRavagedigitaal 28 september 2008 dPrint deze pagina

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006



De beelden van Abel Heijkamp duiken plotsklaps uit het niets op in het publieke domein. Steevast met een achterliggende boodschap. "Ik wil verwarring zaaien en discussie ontlokken."

door Alex van Veen

Gebruikers van de rotonde van de Aartshertogenbaan en Rompertsebaan in Den Bosch ontdekten in de vroege ochtend van 12 september tot hun stomme verbazing dat er een imposant kunstwerk was neergedaald in het centrum van het verkeersplein. Een reusachtige woedende ijsbeer, vormgegeven met een reliŽf van autobanden, wekt de suggestie dat het een olievat richting automobilisten werpt.

Het 5000 kilo wegende beeld werd die nacht door de actiegroep Acting Forward met behulp van een takelbedrijf op zijn sokkel geplaatst, zonder dat de lokale autoriteiten hiervan op de hoogte waren gesteld. Abel Heijkamp, de maker van het beeld, vraagt met het kunstwerk aandacht voor de klimaatverandering. "De ijsbeer is hier naartoe gekomen omdat zijn natuurlijke habitat aan het verdwijnen is."


De Boze IJsbeer in Den Bosch -- Klik foto voor vergroting

De ijsbeer is woedend "omdat mensen hier doorgaan met hun kortzichtige manier van leven." Met de actie wijst Acting Forward erop dat de negatieve gevolgen van autoverkeer niet nadrukkelijk genoeg zichtbaar kunnen worden gemaakt in de openbare ruimte. "Dť plek waar de vervuiling tot stand komt en auto's het broeikasgas CO uitstoten dat klimaatverandering veroorzaakt."

De Bossche wethouder Rodney Weterings van Cultuur is gecharmeerd van het beeld en de actie. "Het is een uitdrukking van het klimaatprobleem en ik deel het statement, daar sta ik achter." Desondanks kreeg Heijkamp aanvankelijk opdracht van de gemeente Den Bosch om het beeld meteen te verwijderen, maar Weterings stak daar een stokje voor. Hij vindt het niet erg als daar "een paar dagen overheen gaan."

Acting Forward plaatst vraagtekens bij bestaande situaties en formuleert daar waar mogelijk een alternatief. "Het zichtbaar maken van de realiteit in een andere context is het middel daartoe", aldus Heijkamp. De actiegroep kent tot nu toe een wisselende samenstelling, in totaal hebben zo'n twintig personen eraan deelgenomen. Men beoogt met het plaatsen van de beelden verwarring te zaaien en discussie te ontlokken.


Concrete Nigger in het centrum van Ljubljana, SloveniŽ
Klik foto voor vergroting

Zoals met het beeld 'Concrete Nigger', een extreem vermagerd figuur vervaardigd uit beton vastgeketend aan een betonnen blok. Het kunstwerk werd juli 2005 door Acting Forward geplaatst op Kongresni trg, een groot plein in het centrum van Ljubljana in SloveniŽ, waar acht voetpaden elkaar kruisen. Heijkamp studeerde in die tijd op de lokale kunstacademie van Ljubljana.

"Concrete Nigger is mijn eerste 'klassieke naakt'", zegt Heijkamp. Het was vervaardigd uit beton en staal en woog zo'n 200 kilo. "Duizenden mensen liepen erlangs, mensen keken weg, bespuugden het beeld en uiteindelijk werd het totaal gesloopt door passanten." Het provocerende beeld heeft er drie weken gestaan, waarna de autoriteiten het lieten opruimen.

Met het 'Euromonument', geplaatst op Miklosiceva trg in Ljubljana, wilde Heijkamp het gebrek aan democratische legitimiteit in SloveniŽ zichtbaar te maken in de publieke ruimte. De locatie betrof een plein midden in de stad waar veel winkelend publiek langs komt.


Het Euromonument, hier tentoon gesteld in de tuin van de Kunstacademie in Den Bosch -- Klik foto voor vergroting

"Valerie Giscard d'Estaing, voorzitter van de commissie voor de toekomst van Europa, die het Verdrag voor een Europese Grondwet op heeft gesteld, presenteert deze aan het volk en zwaait met het blauwe boekje. De sterren stellen de Europese vlag voor en konden worden gebruikt om op te zitten", aldus Heijkamp.

Het stoort hem dat in de toen net toegetreden tien nieuwe (Oost-Europese) lidstaten, waaronder SloveniŽ, er geen publieke discussie heeft plaatsgevonden over de Europese Grondwet. De parlementen hebben deze grondwet zonder enige discussie geratificeerd.

"Hieruit bleek maar weer eens dat de EU geen democratische legitimiteit heeft", aldus Heijkamp. "De bevolking van SloveniŽ werd buitenspel gezet. Parallellen met voorgaande socialistische autoritaire systemen doemen op. Dit volksbedrog wilde ik zichtbaar maken in de publieke ruimte."

Heijkamp wil de passant aan het denken zetten. "Soms door middel van over-identificatie in het geval van het Euromonument, of door dingen op een indringende wijze te verbeelden." Het kiezen van een eigen onbemiddelde context voor de beelden vindt Heijkamp belangrijk. "Een ijsbeer tegen klimaatverandering op een drukke rotonde functioneert namelijk beter als in een museum."

De vraag is het kunst is of activisme. "Als activist is er niet zoveel speelruimte meer, aan allerlei democratische vrijheden word geknaagd. Als kunstenaar ben je de parel van de democratie, kunst is een symbool voor vrijheid van meningsuiting. Mits het ongevaarlijke kunst is. Ik denk dan ook dat hier interessante speelruimte ligt voor buitenparlementaire activisten."

Twee weken na plaatsing van de Boze IJsbeer staat het beeld er nog steeds, tot genoegen van de kunstenaar. "De actie is goed opgepikt door de media, lokale blogs, Brabants Dagblad. Er is zelfs een filmpje op Omroep Brabant te zien waarin de actie wordt toegelicht en de met olievaten smijtende ijsbeer wordt gevisualiseerd door de cameraman. Het filmpje werd vervolgens door gelinkt naar De Dag MSN, De Telegraaf etc."


Meer informatie, bezoek de website van Acting Forward 'in opbouw'. Op 16 oktober is Heijkamp in het Havenkwartier in Deventer te gast: Wat zijn de kwaliteiten als kunstwerk en wat als activisme? Tevens worden videoregistraties en foto's van voorgaande acties getoond.

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht