1ddRavagedigitaal 14 december 2008 dPrint deze pagina

Eerdere artikelen:

23-07-11
'Dylan is gek'
09-07-11
Rietveld studenten imponeren
28-06-11
De Navo-oorlog in Libië: desastreus, illegaal en mislukt
04-06-11
Geef games niet de schuld
21-05-11
Is cultureel verweer wenselijk?
04-05-11
Stenografen van de macht
17-04-11
Waar Abraham de mosterd haalt
01-04-11
Rust en frust langs de kust
04-03-11
ĎEvacuatieí Nederlander in LibiŽ verkiezingsstunt?
23-02-11
Dagen van dicatator Khadafi zijn geteld
22-02-11
Captain Beefheart / Don Van Vliet (1941-2010)
01-02-11
Afghanistan in gerommeld!
30-01-11
Beelden van bezetting
18-01-11
Goededag meneer Cohen
13-01-11
Britse agent was zes jaar activist
02-01-11
De oorsprong van de geitenneuker
28-12-10
Twitteren op de vulkaan
21-12-10
De wereld na WikiLeaks' Cablegate
08-12-10
Lennon komt weer tot leven
04-12-10
Elektroshock voor verwarde politici
30-11-10
Media dienen Wikileaks te wikken en wegen
23-11-10
Werkt Google voor jou of werk jij voor Google?
09-11-10
Versoepelde Tabakswet een nog groter gedrocht
28-10-10
Slagveld Uruzgan
21-10-10
Zoektocht naar ťchte hulp
05-10-10
Zwarte Blok slaat de plank mis
27-09-10
Een goed georganiseerde leugen
14-09-10
Geachte heer Hirsch Ballin,
02-09-10
Oorlog als er vrede dreigt
30-08-10
'Media leiden aan Ninja Turtle-syndroom'
24-08-10
Clash oude en nieuwe media
20-08-10
Wij zijn de (kwaliteits)media spuugzat!
12-08-10
Moratorium bepleit voor verarmd uranium
06-08-10
Censuur in Nederland
17-07-10
Het neoliberale drama
01-07-10
KirgiziŽ: Geschiedenis van identiteiten
15-06-10
Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar
05-06-10
De prinsbedelaar en de kindermoordenaars
29-05-10
Beste STEMGERECHTIGDE
26-05-10
Tweeverdieners die erbij willen horen
15-05-10
Raad vertilt zich aan de hulp
24-04-10
Gastvrij Nederland anno 2010
31-03-10
Repressie neemt toe in Rusland
27-03-10
Het individu versus de staat
19-03-10
'Poetin stap op!'
05-03-10
Gooise carriŤrejagers veroveren
De Pijp
23-02-10
Afghanistan: Gemilitariseerde hulp verkeerd besteed
18-02-10
Politieke onrust duurt voort in OekraÔne
11-02-10
De opkomst van een gargantueske staatskleptocratie
30-01-10
Keizer zonder kleren
27-01-10
Hoge en lage cultuur revisited
22-01-10
WRR neemt hulp op de schop
16-01-10
De laatste utopie van het Vrije Westen
06-01-10
Zestig keer zestig is een uur
31-12-09
Verschuivende Verantwoordelijkheden
25-12-09
Credo van een geboren wereldverbeteraar
12-12-09
De puzzel van West Point
05-12-09
RedRat, terug van weggeweest
14-11-09
Oorlog op het Internet
05-11-09
Media laten Balkenende te gemakkelijk wegkomen
27-10-09
Politiek moet nog wennen aan het burgerinitiatief
18-10-09
Populair Gezelschapsspel
12-10-09
De Nobele Obama
11-10-09
De oorlog van 3 biljoen
01-10-09
Charimarktlectuur: Geen boodschap aan de crisis
26-09-09
Danziger Vrijhaven: Status Aparte
20-09-09
Den Haag fouilleert maar wat
15-09-09
Motief aanslag Karst T. ongewis
12-09-09
Singer legt de armen aan het financieel infuus
09-09-09
RID richt vizier weer op Amsterdamse krakers
04-09-09
60 Jaar NAVO: van defensie- naar interventiemacht
22-08-09
Gekmakende bureaucratie
19-08-09
Een Belgische droom
16-08-09
'Shelter skelter'
09-08-09
Schiphol brandt door
07-08-09
Voedselproductie voorname oorzaak klimaatverandering
20-07-09
Het keurige protest van de participatie-elite
15-07-09
Spirituele politiek
12-07-09
Simon op weg naar weg (on his way to away)
07-07-09
Prins heeft bij de bank een goddelijke taak
03-07-09
Weerbare moslims
30-06-09
Nederland verkwanselt openbaarheid
27-06-09
Veel vrouwen bij protesten in Iran
16-06-09
Toekomst Lissabonverdrag in handen Duits hof
11-06-09
Op weg naar een gezonde economie
05-06-09
Nieuwe strijd om het IJmeer
29-05-09
Heleen Mees, strijdster tegen het rijk der machtelozen
22-05-09
Vreemdelingenbeleid ItaliŽ verontrust
19-05-09
Kleine Geschiedenis van de Moraal
09-05-09
Bananenrepubliek Leiden
03-05-09
De Culturele Evolutie
30-04-09
Nationalist mag geen dierenvriend zijn
26-04-09
'Voer actie tegen ontwikkelingshulp'
23-04-09
Red de havenloodsen
18-04-09
RVF: Aanzetten tot stadsguerrilla
13-04-09
De keizer en de astroloog
10-04-09
Proces oorlogsmisdadiger Scheungraber
04-04-09
'Wereld van Obama niet kernwapenvrij'
31-03-09
'Dierenactivist is geen terrorist'
27-03-09
Het Europees mandaat van Els de Groen
24-03-09
Verheerlijking van de oorlog
20-03-09
Slimme energiemeter schendt privacy
17-03-09
Leven achter tralies
12-03-09
Het HCZ-gebouw zit al vol
08-03-09
Hond Vla luidde drama Vrankrijk in
05-03-09
Afscheid van een stadssjamaan
03-03-09
Stop gratis 'meidenprik'
02-03-09
Het spel om de knikkers
27-02-09
Krakers met groen-zwarte vingers
24-02-09
Pleidooi voor verzoening met Aboriginal-stam
21-02-09
Bedrijven in dienst van de IsraŽlische bezetter
17-02-09
Pessimist tegen wil en dank
10-02-09
Raad van State kraakt wetsvoorstel kraakverbod
07-02-09
Sublieme Digitale Sensatie
30-01-09
We beveiligen ons suf en schieten er niets mee op
27-01-09
Vrankrijk: Lichtpunt bij gedwongen sluiting
24-01-09
BelgiŽ voedt militaire industrie IsraŽl
20-01-09
Richtingenstrijd onder Obama voortgezet
18-01-09
Linkse kritiek op moslimfundamentalisme groeit
10-01-09
De Achterhuisdoctrine
05-01-09
Russisch gasconflict draait om meer dan dollars
04-01-09
Europa de straat op voor Palestijnse zaak


Archief 2008


Archief 2007

Archief augustus - december 2006


Archief januari - juli 2006

Zij die de financiŽle crisis wel aan zagen komen worden nog steeds niet serieus genomen. Vanuit het oogpunt van de huidige machthebbers is dat op zich wel logisch, want de zieners stellen radicalere omvormingen voor die hen de macht uit handen neemt.

door Philip de Wolf

Boeiend om te zien wat de meeste niet zien. Dat klinkt arrogant, maar het is vooral verbazend voor diegene die wel kunnen zien. In het land van blinden is eenoog koning.

In onze wereld waren er een aantal die het ineenstorten van de kredietcrisis zagen aankomen (bijvoorbeeld Susan George). Er waren er vele meer die al jaren roepen dat een groei-economie het op den lange duurt niet houdt (Club van Rome, Herman Daly). En het was al weer een hele tijd terug toen ene Duitse, rode econoom riep dat het kapitalisme op den duur zijn eigen graf graaft.

Of dat zover komt, ik betwijfel het. Deze crisis gaat een aardige poging doen, maar redt het niet, zo vermoed ik. Daarvoor zijn de huidige belangen voor het voorzetten van het systeem te groot, en de beleidsmakers te afhankelijk van het systeem.

Oppervlakkige discussie

Je zou verwachten dat er na een toch behoorlijke val van de beurskoersen van pakweg 50 procent in een jaar en een financieel systeem dat langs de rand van de afgrond is gegaan- slechts gered met hulp van lieftallige overheden - geluisterd gaat worden naar zij die kunnen zien.

Zoniet in deze wereld. Hier en daar worden deze zieners geÔnterviewd in nieuwsgierige kranten, uitgenodigd voor televisieshows, maar geluisterd op hoog, belangwekkend en politiek niveau wordt er niet. Wat je vervolgens krijgt is een vrij oppervlakkige discussie over oorzaken die de kern zelden raakt.

Een discussie waar gevestigde belangen en grote instituties verwijten aan elkaar maken over wie schuld heeft, maar ondertussen eigenlijk veel te druk bezig zijn met redden wat er te redden valt. Of beter: om te redden wat er gered moet worden. Want laat ťťn systeembank omvallen, en de rest kukelt er vrolijk achter aan.

Nu is het niet zo gek dat de veroorzakers van de kredietcrisis de oorzaken niet goed weten te duiden. Zij zijn immers opgegroeid in het systeem dat hen heeft gemaakt tot wat ze zijn geworden. Groot en machtig. Het zijn de mensen die het eens zijn over de grondaannames van het kapitalistische systeem, en daarbinnen de neoliberale variant. Iets andere gedachten waren niet zo welkom, noch was kritiek gewenst in tijden van overvloed.

Daarna is leren moeilijk, want je zit gevangen in je eigen denkraam, samen met de rest van de macht. Met een lange, kritische analyse van de problematiek binnen de eigen geledingen kom je zeker tot een aantal steekhoudende conclusies, maar het fundament bereik je niet. 'We can't solve problems by using the same kind of thinking we used when we created them', zei Einstein ooit.

Voorspelbaar

Wat je vervolgens krijgt zijn de volgende antwoorden op de kredietcrisis:

-- het steunen van de voornaamste schuldigen van de huidige financiŽle malaise: banken
-- het door regeringen overnemen van de failliete speculatieve derivaten-boedel van banken
-- het verlagen van de rente Ė om de economie te stimuleren
-- het verbieden van naked-short selling

--

het verder op laten lopen van de schuld door de overheid

Daarnaast zijn er nog de symbolische acties om de kiezers tevreden te stellen:

-- het beperken van malafide prikkels: bonussen bij de top van het bedrijfsleven Ė met name bij banken
-- politieke druk om voorwaarden voor leningen aan te scherpen

 En je hebt nog de reacties van roependen die het ťcht niet begrijpen:

-- de banken verwijten dat ze na financiŽle hulpinjecties toch echt wel kredieten aan het bedrijfsleven en consumenten moeten verstrekken. Klinkt misschien logisch, maar kredietverstrekking is een middel voor banken, geen doel op zich. In economisch slecht klimaat zijn rendabele investeringen in ons systeem gewoon geen optie.
--  tegen de banken zeggen dat ze de renteverlaging op hypotheken e.d. moeten doorvoeren die de centrale bank heeft doorgevoerd. De rente van de centrale bank heeft betrekking op zeer korte, nachtelijke leningen voor banken van de centrale bank Ė niet tegen leningen onderling. De centrale bank rente heeft maar een beperkte invloed op rente gevraagd door banken.
-- Een gedragscode voor bankiers... geen commentaar

 Vangnetje

Leuk en aardig allemaal. De eerst reacties houden het systeem voor even weer overeind. Noodzakelijk natuurlijk, want eenieder is afhankelijk geworden van dit systeem. Geen vangnetje bieden voor een systeembank staat gelijk aan financiŽle en politieke zelfmoord. Evenals het niet stimuleren van de economie.

Daar moet een decennia lange financiŽle zelfdiscipline, de Zalmnorm, abrupt voor wijken. Immers: de wereld draait niet zonder economische groei. En die groei moet nu door de overheid aangewakkerd worden, nu vooral de banken al hun geld kwijt zijn door met geleend geld op illusionaire waardes in te zetten.

Dat ging mis toen een paar mensen zich gingen afvragen wat de onderliggende waarde van die producten eigenlijk was. En dat bleek vies tegen te vallen Ė waarna er zich een verkoopgolf op de financiŽle markten afspeelde die zijn weerga niet kende.

Maar waar ik eigenlijk naartoe wil, zijn zij die de crisis wel aan zagen komen. Zij worden nog niet steeds niet serieus genomen. En dat is gezien vanuit het oogpunt van de huidige machthebbers wel logisch, want zij stellen radicalere omvormingen voor, die de machthebbers de macht uit handen neemt.

Waaronder het afstappen van het idee om met geleend geld te speculeren. Het afstappen van geldcreatie door banken, de meest geaccepteerde grootschalige vorm van criminaliteit, die banken gratis geld en macht geeft. Het verlaten van een op schuldgroei gebaseerde economie. Het verlaten van een fiat-currency (printen van geld uit niets) die op niets anders is gebaseerd dan vertrouwen.

Geesten niet rijp

En dat is pas de financiŽle paragraaf. Het vreemde fundament van ons economisch systeem - dat winsten geprivatiseerd worden en kosten gesocialiseerd - is hiermee nog niet verholpen. En wat nodig is, sorry voor de lange opsomming, het afstappen van een economisch systeem dat systematisch meer ongelijkheden vergroot.

De noodzakelijke veranderingen zullen vermoedelijk ook ten tijde van deze crisis nog niet komen. Daarvoor zijn de geesten nog niet rijp Ė al kan het rap gaan in tijden van crisis. Duurzaamheid staat wel hoog op de agenda, maar de techno-fix oplossing voor economische groei is nog te aantrekkelijk.

Met schijnoplossingen zullen we het nog even moeten doen. Met een hard vallende vraag naar producten, wankelende wereldmunten, onwelgevallige olieschaarste en een klimaatcrisis voor de deur is het weerbericht voor de komende paar jaar (vele jaren?) uiterst somber. Dat biedt mogelijkheden voor Ė excuse my American English - change!

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht