BRUSSEL,
22 november 2007 – Nederland heeft de rechten van journalist Koen Voskuil
geschonden door hem in 2000 zeventien dagen te gijzelen omdat hij weigerde
zijn bron voor een publicatie te onthullen. Dat heeft het Europees Hof
voor de Rechten van de Mens in Straatsburg vanmorgen bepaald.
Koen
Voskuil
Volgens
het Europees Hof (EVRM) schond Nederland met de gijzeling het recht op
vrijheid van meningsuiting alsmede het recht op vrijheid en veiligheid
van de toenmalige verslaggever van het ochtendtabloid Sp!ts.
Voskuil had in zijn krant een agent anoniem aangehaald, die zei dat de
politie in het kader van een strafzaak onder valse voorwendselen een woning
in Amsterdam was binnengevallen.
Toen
Voskuil zijn bron weigerde te noemen, werd hij door justitie gegijzeld.
Na tweeënhalve week werd hij vrijgelaten. Voskuil diende over zijn vastneming
een klacht in bij het mensenrechtenhof in Straatsburg. Dat stelde hem
grotendeels in het gelijk. Wel wees het zijn verzoek om genoegdoening
af.
Volgens
het Hof is het recht van journalisten om een bron te beschermen een van
de basisvoorwaarden voor persvrijheid. De inbreuk die de gijzeling van
Voskuil daarop maakte, woog niet op tegen de doelen (waarborgen van de
integriteit van de politie en een fair strafproces waar de huiszoeking
verband mee hield) die justitie er mee wilde dienen.
Het
Hof stelt in zijn arrest verder getroffen te zijn door de tijd die de
Nederlandse autoriteiten uittrokken om de identiteit van de bron te achterhalen.
"Zulke verstrekkende maatregelen kunnen alleen maar diegenen ontmoedigen
die ware en accurate informatie over kwalijke praktijken zoals hier aan
de orde, naar buiten willen brengen en hun kennis in toekomstige gevallen
met de pers willen delen", aldus het Hof. Het Hof is unaniem in zijn
oordeel dat er in de 'zaak Voskuil' sprake is van schending van Artikel
10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, vrijheid van
meningsuiting.
Volgens
de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) kon de uitspraak op geen
beter moment komen. Komende week vergadert de vaste Kamercommissie voor
Justitie met minister Hirsch Ballin over een wettelijke inbedding van
het Verschoningsrecht voor journalisten. Minister Ernst Hirsch Ballin
(Justitie) zal het verschoningsrecht voor journalisten wettelijk vastleggen.
Hij gaat werken aan een wetsvoorstel waarin de bronbescherming wordt geregeld.
"Deze
uitspraak maakt eens te meer duidelijk dat de media een bijzondere positie
toekomt als het gaat om verschoningsrecht. Niet voor henzelf, maar voor
hun bronnen die een journalist met een veilig gevoel in vertrouwen moeten
kunnen nemen over bijvoorbeeld misstanden bij de overheid", aldus
NVJ-algemeen secretaris Thomas
Bruning.
Met
de uitspraak van het Europees Hof heeft het Amsterdam gerechtshof volgens
Bob Voskuils advocaat, mr. Bas le Poole, een geduchte "tik op de
vingers" gekregen. "Uit de unanimiteit van de uitspraak blijkt
de verontwaardiging over de wijze waarop hiermee is omgegaan." Volgens
Voskuil is ook aangetoond dat in de procedure in Nederland iets "structureel
fout" zit: "Dezelfde rechters die hebben besloten tot de gijzeling,
oordeelden vijf dagen later dat die gijzeling terecht was. Ook daarop
is de vinger gelegd in de uitspraak."