Leiders die verkeerde beslissingen nemen, moeten continu door kleine speldenprikken onder druk worden gezet. Een veelheid van kleine acties hebben meer invloed dan een paar grote acties tegen de G8 in Seattle, Genua of Heiligendamm. De 'War of the Flea' past bij de individualiteit van de massamens en ondermijnt de top.

door Joost van Steenis

Macht staat centraal in onze maatschappij. De actievoerders tegen de G8 vragen om veranderingen maar dwingen de top niet tot een andere politiek. Echte veranderingen zijn slechts mogelijk als de machtsverhoudingen veranderen. De acties tegen de G8 dragen daar weinig aan bij.

Er zijn wat vechtpartijen met de politie, er vallen wat gewonden, er worden wat mensen gearresteerd en de G8 vergadert in alle rust over het handhaven van de fundamentele ongelijkheid in onze wereld. De top heeft een veilig en welvarend bestaan en de massa krijgt de resten van de welvoorziene dis van de rijken.

In de actiewereld lijkt het probleem hoe de macht verstoord kan worden een taboe onderwerp. De macht van mensen op hoge posities, met hoge inkomsten en goede connecties is groter naarmate zij beter voldoen aan de voorwaarden van mijn theorie van de drie F's:

1. Een hoge functie waar zij/hij belangrijke besluiten kan nemen;

2. De beschikking over belangrijke financiën, kapitaal van hemzelf en mensen uit zijn omgeving;

3. Familieleden en naaste kennissen die ook over hoge functies beschikken.

Elitewereld

De top-elite stelt de basisvoorwaarden van ons systeem vast (de top heeft het altijd beter dan de rest). Onder de top bevinden zich lagere elites met een eigen macht, zoals medische, juridische, industriële of politieke elites. Al deze elitepersonen hebben een hoger inkomen dan massamensen [1] en de macht om hun bevoorrechte positie te continueren.

De hoogste elite woont in de veilige en welvarende elitewereld. Ook lagere elites wonen niet in de hoge flats in de Amsterdamse Bijlmer. Terwijl hogere elitepersonen vrij onbekend zijn bij actievoerders zijn lagere elites wel aan te tasten. Als een lagere elitemens gedwongen wordt besluiten te nemen die tegen het principe van de top-elite ingaan, verstoort de actievoerder de machtsstructuur die de ongelijkheid in ons land handhaaft.

Iedereen wordt beïnvloed door mensen om zich heen. In de elitewereld nemen de machtigen beslissingen die het bestaan van de eigen wereld continueren zonder veel te letten op de gevolgen voor de massawereld. Net als in het Haagse circuit waar goedbetaalde politici nauwelijks in aanraking komen met de massawereld.

Ook de begrippen Grachtengordel of Gooise Matras laten zien dat vrij gesloten welvarende groepjes weinig contact hebben met de buitenwereld. Oud-premier Van Agt steunde tijdens zijn premierschap de Israëlische kant van het Palestijnse conflict omdat zijn  beperkte omgeving achter Israël stond. Nu hij geen macht meer heeft en zelf rondkijkt in Israël en de bezette gebieden is zijn opvatting veranderd.

Op de stoep

Omdat leiders niet lijfelijk kennis nemen van de toestand in de massawereld, zullen massamensen hun problemen op de stoep van de leiders moeten leggen. Nu spelen protesten (van vakbonden tot autonomen) zich af op straten in de massawereld of voor kantoren van leiders. De besloten elitewereld blijft buiten schot. Zelfs lagere elitepersonen worden niet persoonlijk ter verantwoording geroepen over wat zij massamensen aandoen.

De scheiding tussen elite- en massawereld leidt tot waanzinnige besluiten. Welk gezond denkend mens kan zich ooit voorstellen om armoede en honger op de wereld in de komende decennia met de helft te verminderen? Dan blijven er nog een miljard of meer mensen over die in armoede leven, die sterven omdat ze geen voedsel krijgen dat elders voldoende aanwezig is. Als het mogelijk is om wapens over de hele wereld te verspreiden of om drugs naar elke uithoek van de wereld te vervoeren, moet het toch mogelijk zijn om voedsel naar het huis van de armen te brengen?

Als de elite niet bereid is kennis te nemen van de toestand in de massawereld, moeten massamensen doordringen in de elitewereld. Dan kan de elite niet meer rustig en welvarend leven in haar eigen wereld en merkt de massa dat zij macht heeft om andersoortige beslissingen af te dwingen. Zo wordt de weg geopend naar een Andere Wereld waarin alle mensen dezelfde status hebben.

Zulke acties ondergraven de macht van de machtigen die de pers inschakelen om de acties in een kwaad daglicht te stellen. Zo'n reactie toont echter de actievoerders dat zij een zwakke plek hebben gevonden in het harnas van de elite. De pers schrijft alleen positief over vreedzame actievoerders die zich "waardig" hebben gedragen maar nauwelijks resultaat boeken. De goed doordachte argumenten van deze actievoerders worden meestal genegeerd.

Dierenactivisme

De massale acties rond de G8 zijn echter ook bekritiseerbaar. De aangebrachte schade treft niet de elite maar actievoerders, politieagenten, winkeliers enz. En massamensen hebben weinig op met acties waar zij zelf onder lijden en die nauwelijks succes hebben.

Aanvallen op hooggeplaatste personen zullen door de pers worden gestigmatiseerd. Maar massamensen hebben er geen last van en reageren schouderophalend op de persverslagen, journalisten worden niet hoog aangeslagen. Bovendien is het voor de pers lastig om anonieme actievoerders aan te vallen. De actie heeft pas op langere termijn succes en waarom zal men zich al bij het begin van de actie bekend maken?

Omdat de actievoerder onbekend is, zal de pers zich richten op het afwijkende gedrag van de aangevallen leider die besluiten neemt die in strijd zijn met de ideeën van de top-elite. Dan ziet de actievoerder dat de actie succes heeft. Zijn zelfvertrouwen stijgt en de elite merkt dat haar macht niet oneindig is.

Dierenactivisten die het vivisectiecentrum Huntingdon Life Sciences het vuur na de schenen leggen, maken een aantal fouten. Ze maken hun zaak te veel bekend, zijn te fanatiek en veroorzaken schade aan massamensen.. Ze gebruiken middelen die niet alleen beslissers treffen.

Het vrijlaten van nertsen lijkt sympathiek maar de dieren overleven vaak hun vrijheid niet en vernielingen aan zaken (en niet aan de persoonlijke bezittingen van eigenaren) vervreemdt de massamens van deze acties. Het beschadigen van dure bontjassen gemaakt van de huid van beren is meer to the point. Alleen rijken kleden zich in de huid van dieren die zich niet kunnen verdedigen tegen de menselijke geldzucht en ijdelheid.

Topinkomens

Het doel van de acties is het veronzekeren van de wereld van de leiders. Andere acties zijn overbodig omdat zij zich afspelen binnen de grenzen die getrokken worden door de elite. Ze veranderen niets aan de fundamentele machtsverhoudingen. Activiteiten van vakbonden of parlementaire partijen zorgen er soms voor dat wat meer kruimels van de welvoorziene dis van de top afvallen maar de ongelijke verhoudingen blijven bestaan.

De G8-acties kennen geen enkel succes. Het is slechts een reactie op wat de andere kant doet zonder dat de weg naar een Andere Wereld geopend wordt. En wat doen bijvoorbeeld vakbonden of onafhankelijke actievoerders tegen de waanzinnige inkomens van hooggeplaatsten? Waarom krijgt ex-minister Hoogervorst 250.000 euro per jaar of ex-GroenLinks leider Rosenmöller tienduizenden euro's voor adviezen zodat zijn inkomen veel meer is geworden dan toen hij in de Kamer zat? Omdat die inkomens worden vastgesteld door mensen om hen heen die ook zulke inkomens hebben.

Er zijn actiepunten genoeg maar actievoerders meten succes vaak alleen af aan de berichtgeving in de pers. Ik geef de voorkeur aan acties die de pers niet halen maar wel een merkbaar resultaat hebben doordat beslissers besluiten nemen die niet in overeenstemming zijn met de ideeën in de eigen besloten omgeving. Zulke successen verhogen het zelfbewustzijn van de massamens.

Het leidt er toe dat de elite niet meer kan leven in de welvarende elitewereld en dat de massamens niet meer wil leven in de ondergeschikte massawereld. Dan kunnen beide werelden verenigd worden tot één Andere Wereld voor alle mensen. Dat ideaal kan bereikt worden omdat autonome massamensen creatief genoeg zijn om met een paar vrienden acties te voren tegen een egoïstische leider op een tijd, een plaats en een manier die zij/hij zelf bepaalt.

Voetnoot:

1. Volgens Van Steenis is de gehele mensheid in te delen in massamensen óf elitemensen. De elite is de leidende klasse, de massa is de niet-leidende, of beter gezegd: de geleide klasse. Mensen uit de elite hebben macht over mensen uit de massa, andersom niet. De elite is een - voor de massa - gesloten kring van mensen die macht heeft buiten zijn eigen kring. De massamens kan nauwelijks macht uitoefenen over zijn eigen leven. Wij leven in een hiërarchische wereld, de top geeft de opdracht en de basis voert ze uit. Vroeger bestond de elite uit koningen, graven, hertogen en andere adellijke personen. Hun rangen werden aangevuld met wat nouveau riche uit de industriële revolutie. Uit deze oude tijden zijn wat resten overgebleven en de rijkere adellijke aristocratie, met niet op de laatste plaats de koninklijke familie, heeft nog steeds onevenredig grote invloed.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht

Naar boven

hghg