Met Les Témoins heeft de Franse regisseur Andre Téchiné een indringende terugblik gemaakt op het begin van de aids-epidemie midden jaren '80 in Frankrijk. Er wordt een boeiend beeld geschetst van de wijze waarop de ziekte aids de bevolking en medische stand overvalt.

De 64-jarige regisseur heeft de laatste jaren de sociale werkelijkheid intensiever in zijn films verwerkt. Zijn werk lijkt hierdoor rauwer en kaler geworden, de luchtige charme van zijn vroege films is welhaast verdwenen. Thema's zoals de multiculturele samenleving heeft hij al uitgediept, met Les Témoins probeert hij grip te krijgen op de aids-problematiek.

De regisseur heeft zelf veel bekenden verloren aan de ziekte, dat geeft het geheel een persoonlijke lading. Het is een fraai tijdsbeeld geworden, geladen met de schurende angel van de sluipende ziekte. De film is grotendeels vanuit de ogen van de jonge provinciaal Manu (Johan Libéreau) bedacht; zijn kennismaking met Parijs heeft verstrekkende gevolgen.

Manu leeft bij zijn zus in een hotel, 's nachts gaat hij op stap om seksueel aan zijn gerief te komen bij een groot aantal mannen. Tijdens deze strooptochten ontmoet hij de vijftiger Adrien (Michel Blanc), een arts, die gedreven voorop loopt in de strijd tegen de gevaarlijke virusziekte. De twee krijgen een platonische vriendschap.

Via Adrien ontmoet Manu een echtpaar, kinderboekenschrijfster Sarah (Emmanuelle Béart) en politieman Mehdi (Sami Bouajila). Met Mehdi krijgt Manu een intense seksrelatie. Deze relatie bekoelt wanneer Manu aids krijgt en langzaamaan weg teert. De relatieperikelen worden zo breed uitgemeten om de veranderende seksuele moraal aan te tonen: het besef dat van zorgeloze seks veilige seks gemaakt moet worden, alleen maar om te overleven.

Ondanks het feit dat de productie een overvolle indruk maakt, er wordt nogal wat overhoop gehaald, zitten er rake observaties in.  In de film heeft de voortwoekerende ziekte de metaforische benaming 'oorlog' gekregen. Medisch gezien stond men toen, halverwege de jaren '80, machteloos; de beelden van uitgemergelde aids-slachtoffers staan ons heden ten dage nog steeds op het netvlies gegrift.

Aids blijft de gemoederen ook nu nog bezig houden. Met schokkende recente berichten dat Nederlandse homo's doelbewust HIV oplopen om dan zonder remmen hun seksuele uitspattingen te kunnen uitleven. Hiermee is een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan de annalen van aids. De afschuwelijke werkelijkheid is dat wij in de westerse wereld de ziekte redelijk onder controle kunnen houden met dure medicijnen. In Afrika hebben ze helaas die luxe niet, en lijkt de aids-problematiek ondertussen onbeheersbaar geworden.

Les Témoins is niet alleen maar pessimistisch en somber, de film eindigt feitelijk op een optimistische toon. Alsof de regisseur bang was om de kijker zonder hoop de straat op te sturen. De boodschap dat de overlevenden en nabestaanden van deze ziekte verder moeten, geeft de rolprent een bitterzoete nasmaak.

Ulrik van Tongeren

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Reageer op dit bericht

Naar boven

hghg