Print
deze pagina 
Bog
of Beasts
Rotterdam, donderdag 1 februari
Je kunt er niet omheen dat het randgebeuren het IFFR dreigt te overvleugelen, terwijl ondergedompeld worden in film toch de essentie van deze jaarlijkse happening is. In 1975, 32 jaar geleden, begon voor mij een gedenkwaardige editie in Rotterdam. Toen waren de films, de filmmakers en het publiek de belangrijkste ingrediënten. Anno 2007 is het IFFR zo veelomvattend en groot geworden dat het bijna lijkt te imploderen. Het randgebeuren met bijvoorbeeld de steeds dominantere aanwezigheid van sponsoren roept intrigerende vragen op.
Mooi voorbeeld is het door de hoofdsponsor Robeco georganiseerde congres 'Leiderschap in Beeld', dat plaats vond op donderdag. Tijdens deze prijzige bijeenkomst werden managers en andere invloedrijke personen geconfronteerd met 'belangrijke vragen over leiderschap' met behulp van fragmenten uit films. Maar waarom maakte dit gebeuren onderdeel uit van het festival? Ik zag het keurig geklede gezelschap toevallig gezellig naborrelen, en had de hevige aandrang om te peilen of het een geslaagd congres was geweest. Maar ja, zonder zakentenue val je uit de toon.
Ook het hele Cinemart gebeuren is een fascinerend fenomeen. Het is een soort filmmarkt waar belangrijke contacten over filmfinanciering en dergelijke zaken worden gemaakt. De gewichtige samenkomsten van producenten, filminkopers en andere professionals worden steeds belangrijker gevonden tijdens filmfestivals.
De aftiteling van menig festivalfilm toont aan dat de financiering tegenwoordig uit heel wat bronnen komt. De meeste kunstzinnige films worden met tamelijk weinig geld gemaakt, en alle kleine beetjes helpen. Het Hubert Bals Fonds van het IFFR is een belangrijke speler in de filmfinanciering, en ondersteunt jaarlijks ongeveer 70 films uit derdewereldlanden. Nu dreigt dit fonds in 2009 zijn subsidie kwijt te raken; het ministerie van Buitenlandse Zaken vindt dat deze culturele ontwikkelingshulp geen prioriteit meer heeft. De ontmanteling van dit belangrijke fonds zou waarlijk een grof schandaal zijn.
Een ander intrigerend fenomeen aan de rand van het festival is de digitale videolounge in het Hilton hotel. De lounge biedt festivalgangers de gelegenheid om een redelijk groot aanbod van festivalfilms, zowel korte als lange, op monitoren te aanschouwen. Verbijsterend eigenlijk dat dit gebeuren zeer weinig publiek trekt, aangezien het niets kost voor filmliefhebbers met een filmticket of festivalpas.
Waar ik ook maar niet aan kan wennen is de aanwezigheid van een groot aantal beveiligers, de mannen in het zwart met zo'n V'tje op het revèr. Toevallig zit het festival vol met films over beloeren en observeren; realiteit en fictie gaan zodoende naadloos in elkaar over. Er zijn dus talrijke dingen die de aandacht afleiden van waar het om zou moeten gaan: jezelf totaal overgeven aan de wonderbaarlijke wereld van film.
Bog
of Beasts
Overgeven aan, dat kan ook betekenen op een heftige manier een film ingetrokken worden, en tegelijkertijd tot in het bot geraakt worden. Bog of Beasts van de Braziliaanse regisseur Claudio Assis is het ultieme voorbeeld hiervan. Na de vertoning op donderdagmiddag blijkt dat sommige mensen zo overweldigd zijn geraakt, dat er buiten de zaal wel nagepraat móet worden met de makers.
Plaats van handeling voor Bog of Beasts is het arme noordoosten van Brazilië waar suikerriet de belangrijkste bron van inkomsten is. De regisseur noemt dit een gewas, een monocultuur, een kanker. Een voortwoekerende kanker die de relaties tussen mensen verziekt.
De film laat arme mensen zien die hun frustraties botvieren op de eigen mensen in de gemeenschap. De regisseur heeft alles gefilmd vanuit het perspectief van die armen. Centraal in de film staan een aandoenlijk beeldschoon jong meisje en haar grootvader. Grootvader dwingt haar om zich naakt te tonen aan mannen, die haar mogen aanraken voor geld. Zelf kan hij trouwens ook niet van haar afblijven. De tergende suspense van de film is wanneer dit jonge meisje ten prooi zal vallen aan verkrachting.
Want dat is ongeveer de houding van de mannen tegenover de vrouwen in deze film, ze worden met grof geweld genomen. Geslachtsgemeenschap staat gelijk aan verkrachting. De film is een gruwelijke visie op de monsterlijke gewelddadigheid van de menselijke soort. De regisseur haalde er na afloop een statistiek bij: binnen een korte periode van een paar maanden kwamen 88 vrouwen in het gebied waar de film werd opgenomen om door geweld.
Wat in de film gebeurt, is gegrondvest in een bestaande sociale realiteit. De koortsachtige, expressionistische filmstijl van Assis zet alles misschien zwaar aan, maar de aanklacht tegen dit geweld heeft een politieke bevlogenheid. Volgens Assis moeten mensen eindelijk erkennen dat dergelijk gedrag schering en inslag is. Het is niet typisch Braziliaans, want in Irak en andere islamitische landen en grote delen van Afrika is seksueel geweld tegenover vrouwen een dagelijkse realiteit. Bogs of Beasts zit in de Tiger Awards competitie, al lijkt het onwaarschijnlijk dat deze meesterlijke, doch gruwelijke film een prijs zal winnen.
Ulrik van Tongeren
Bogs of Beasts, nog te zien op zaterdag 3 februari 19.15, Pathe 4 in Rotterdam.
Voor het programma en andere informatie over het filmfestival, raadpleeg de website van het IFFR.
Eerdere
bijdrage over het Film Festival Rotterdam:
•
Perverse
seks
•
Klein Leed
•
De
achterkant van het festival
•
Film
Festival Rotterdam
-
- - - - - - - - - - -
-
- - - - - - - - - - -
Reageer
op dit artikel
hghg