● Ravage   ● Archief    ● Overzicht 2005    ● Overzicht #6

Toestand in NL
Referendum EU Grondwet

Zes weken voorafgaande het referendum over de
Europese Grondwet is het gekrakeel niet van de lucht. Voor- en tegenstanders betichten elkaar aan de lopende band van valsspelerij. Zo zou de informatiekrant die door de overheid wordt verspreid, vooralsnog op obscure locaties als benzinestations verkrijgbaar, voornamelijk leugens bevatten met als doel de burger op het verkeerde been te zetten.

Vooralsnog blijkt uit onderzoeken dat een te kleine groep mensen zich druk maakt om de nieuwe grondwet en op 1 juni gaat stemmen. Van die groep weet een ruime meerderheid nog niet of het een ja of nee wordt. Mocht het opkomstpercentage lager dan 30 procent uitvallen, dan is de kans minimaal dat een Kamermeerderheid de uitslag respecteert.

Invloedrijke politieke partijen als het CDA, VVD, PvdA en in mindere mate GroenLinks en D66 die voor de Europese Grondwet zijn, hebben er dus een bepaald belang bij dat het de komende weken vooral over niets gaat en dat er nog meer verwarring wordt gesticht. Daarmee slinkt de groep die nu nog bereid is te gaan stemmen, maar nog niet weet op wat, met de dag. Tegenstanders van de grondwet doen er dan ook goed aan om de resterende weken te benutten voor het verkondigen van steekhoudende argumenten in de media en onder het publiek.

Subsidie

Die tegenstanders, alsmede de voorstanders en de zogenaamde neutralen, vernamen half april pas dat ze al dan niet in aanmerking komen voor een subsidietoewijzing van de staat. Rijkelijk laat, aangezien men de campagneplannen nog nader moet uitwerken in de vorm van productie en verspreiding.

De referendumcommissie heeft een subsidiebedrag van 1 miljoen euro verdeeld. In totaal krijgen 45 aanvragers een bedrag voor activiteiten die een bijdrage leveren aan het publieke debat over de Europese Grondwet. Zeventien van hen ontvangen als voorstander van het verdrag subsidie, veertien om campagnes te voeren tegen het verdrag. In de categorie neutrale activiteiten hebben eveneens veertien aanvragers subsidie gekregen.

De referendumcommissie heeft bij de toekenning van de subsidie een verdeelsleutel gehanteerd: 400.000 euro voor voorstanders van het Verdrag, 400.000 euro voor de tegenstanders en 200.000 voor initiatieven gericht op neutrale voorlichting en debat. Het minimumbedrag waarvoor subsidie aangevraagd kon worden was 5.000,- euro, het maximumbedrag 40.000 euro.

Discussie

Bij de vredesorganisatie Kerk en Vrede uit Utrecht kunnen ze opgelucht ademhalen. Voor een te voeren neutrale campagne krijgt men 18.000 euro uitgekeerd. ,,Met de campagne proberen we in de eerste plaats de discussie te stimuleren over de militaire en veiligheidsaspecten van de Europese Grondwet'', zegt Jan Schaake, een van de twee vaste krachten van Kerk en Vrede.

Dit wordt gedaan door informatie te verspreiden, zowel in de vorm van een flyer als in de vorm van een brochure over verleden, heden en (mogelijke) toekomst van het Europese veiligheids- en defensiebeleid. Daarnaast organiseert Kerk en Vrede een tiental regionale bijeenkomsten en sluit men op 25 mei af met een discussiebijeenkomst die samen met het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV) wordt georganiseerd.

Kerk en Vrede wil juist ook het gesprek voeren met voorstanders van het veiligheids- en defensiebeleid. Schaake: ,,'Neutraal' betekent bij onze campagne dus niet 'geen mening', maar beide meningen aan bod laten komen. Overigens hadden we ook een 'nee'-campagne bij de commissie ingediend, maar deze is klaarblijkelijk afgewezen.''

Neeknikkers

Campagne tegen Wapenhandel, inmiddels in het bezit van 22.950 euro, voert deze weken een 'nee'-campagne. ,,De plannen zijn opgezet rond de militaire aspecten van de grondwet'', zegt Martin Broek. ,,Deze grondwet zet een militair Europa in de stijgers. Wij zullen daarbij vooral aandacht besteden aan de defensie-industrie en wapenhandel.''

De organisatie geeft, naast het houden van een publieksdebat, een drietal rapporten uit waarin de lobby van de defensie-industrie in Brussel, een Europees defensie agentschap dat in de grondwet wordt genoemd en de positieve gevolgen die de grondwet voor de wapenfabrikanten oplevert centraal staan. ,,We hopen dat door deze activiteiten de militaire ontwikkeling van Europa onder de aandacht komt. Voor ons zijn deze ontwikkelingen genoeg reden om op 1 juni tegen te stemmen.''

En dan Eurodusnie. Deze fervente neeknikkers uit Leiden zijn er opnieuw in geslaagd de toorn van gans politiek Den Haag te ontsteken. Voor een campagne die niet alleen gericht is tegen de grondwet maar ook tegen het instituut Europa, kreeg het collectief de volle mep, 40.000 euro, uitgekeerd. Vind je het gek dat dit in de Tweede Kamer tot hoongelach en woede heeft geleid.

We vroegen David Vervoort hoe Eurodusnie er keer op keer in slaagt de politiek zo op stang te jagen?

Vervoort: ,,Er zijn maar weinig organisaties die als het gaat om de Europese Unie een consistent en compromisloos verhaal hebben. Aangezien het om een onderwerp gaat dat nogal een saai imago heeft, val je dan al snel op. Maar het heeft ook te maken met een soort sensatiebelustheid van een deel van de pers, die ons nog steeds ziet als gewelddadige taartengooiers. Wij staan natuurlijk nog steeds achter alle in de afgelopen eeuw geworpen taarten - hoewel die richting Fortuyn toch echt niet van ons was - maar worden er wel eens moe van dat mensen maar steeds weer over die taarten beginnen.''

Het collectief Eurodusnie is tegen een verenigd Europa. In jullie manifest, genaamd "Europese Unie NEE! Nederland opheffen JA!", schrijven jullie je tegen het ondemocratische en eurocentrische karakter van de EU te keren. Hoe zit het nou eigenlijk, zijn jullie voor opheffing van de EU?

,,De Europese Unie is een regionaal kapitalistisch blok dat er in de eerste plaats op is gericht de belangen van het Europese bedrijfsleven te behartigen in het kader van de concurrentie met de VS, Azië en Zuid-Amerika. Deze eenzijdige economische gerichtheid is ook terug te vinden in de grondwet, die voornamelijk bestaat uit gedetailleerde economische regelgeving. Wij pleiten niet voor een terugkeer naar de autonomie van de natiestaat en denken dat samenwerking binnen Europa best mogelijk is zonder de nog relatief jonge constructie van de Europese Unie. Op termijn willen wij zowel af van de Europese Unie als van de natiestaat. In plaats daarvan willen wij internationale samenwerking op basis van een radicale democratisering van de economie, het opheffen van alle grenzen en basisdemocratie.''

Wat heeft Eurodusnie ingebracht op grond waarvan de referendumcommissie heeft besloten de subsidieaanvraag toe te kennen?

,,Wij hebben de commissie verteld wat wij in het verleden gedaan hebben, wat wij van plan zijn en waar wij het aangevraagde geld aan uitgeven - de organisatie van een landelijk politiek festival op 28 mei. Een politiek vertoog over de Europese Unie hebben wij niet bij de aanvraag gevoegd, maar dit had men eenvoudig kunnen achterhalen door de EU-special 'Geen paniek' door te nemen die wij bijgevoegd hadden, of door de website te raadplegen van Eurodusnie.''

Staan jullie er dan zelf niet versteld van dat de referendumcommissie jullie de volle mep heeft gegeven?

,,Wij waren ook wel redelijk verbaasd over. Ook zonder subsidie hadden wij wel het een en ander georganiseerd, maar dan was het toch veel bescheidener van opzet gebleven. Het politieke festival heeft als hoofdthema de grondwet en de bezwaren ertegen, maar die grondwet is volgens ons niet los te zien van de Europese Unie an sich. Het gaat bij de grondwet immers om een document dat alle eerdere verdragen vervangt en het kapitalistische en centralistische karakter van de Unie verankert.

De Europese Unie is geen neutrale verzameling van bestuurlijke organen, maar een ideologische constructie. Als mensen zich niet bij deze politieke en economische ordening willen neerleggen, is dit een volledig legitieme reden om tegen deze grondwet te stemmen. Wij zijn altijd eerlijk geweest over dit standpunt. En natuurlijk beseffen we wel dat de EU er zonder grondwet niet 'beter' van wordt. Het verwerpen van de grondwet houdt de discussie over het Europees project en democratie echter open, en is daarom zeker te verkiezen.''

Jullie hebben een maximum-bedrag gekregen, was dat nu echt nodig?

,,Wij willen flink uitpakken met landelijke publiciteit voor het festival van 28 mei op de Beestenmarkt in Leiden, en dat kost geld, meer dan met een paar benefietjes te verdienen is. Zo kost de landelijke verspreiding van een boomerang kaart alleen al 23.000 euro. Verder maken wij een poster c.q. programmafolder wat zo'n 5.000 euro kost, inclusief verspreiding. Op dit materiaal zal ook summier onze kritiek op de grondwet en de EU vermeld staan, waar mensen dan weer meer over kunnen lezen op onze website. De rest gaat op aan het huren van een podium, apparatuur, tenten, marktkramen en dergelijke, en het uitnodigen van sprekers, bands en cabaretiers. Het is dus niet zo, wat sommige mensen schijnen te denken, dat we bij Eurodusnie nu rijk worden van deze subsidie.''

Waarom houdt een collectief, dat de Nederlandse kapitalistische staat afwijst, het handje op bij diezelfde staat als het om subsidie gaat?

,,Ik geef toe dat dit een heikel punt is. Er zijn linkse organisaties die voor hun activiteiten afhankelijk zijn geworden van overheidssubsidie. Dat is natuurlijk bedenkelijk. Wij zijn als organisatie echter nooit afhankelijk geweest van overheidssubsidie en zullen dat ook nooit worden. Het subsidiebedrag dat ons, tot woede van zelfs Balkenende, toegekend is, is bedoeld voor één afgebakend project. Ook hebben wij zelf aangegeven waar wij het subsidiebedrag aan besteden, en hoeven wij ons dus niet te houden aan bepaalde voorwaarden - wij richten het festival precies zo in als wij willen. Wij zullen onze toon op geen enkele manier matigen door deze subsidietoekenning.''

Naar boven