Duizend aanhoudingen bij bommeninspectie

Op drie plaatsen in België zijn zaterdag 16 april 'bomspotting' acties gevoerd door de organisaties Forum voor Vredesactie en Bomspotting vzw. Onder 'bomspotting' wordt een inspectie van de militaire basis verstaan naar de aanwezigheid van kernwapens. Een variant op de inspecties die het atoomagentschap uitvoert in het Midden-Oosten.

De bus vol Nederlanders stopt ergens bij een oud gemaal in de landerige omgeving van Kleine Brogel, België. Aangezien volgens een plaatselijke verordening meer dan drie mensen als een 'samenscholing' kan worden gezien, lopen de busreizigers in kleine groepjes richting de militaire vliegbasis. Onderweg probeert een boer ons wijs te maken dat de kernwapens die wij willen inspecteren niet op de basis zelf liggen, maar op een geheim gebied ten noorden van de basis. We besluiten zijn suggestie te negeren, maar stuiten al snel op door politie afgegrendelde landwegen. En dus vervolgen we onze weg, door soppige weides en struikgewas, manoeuvrerend over slootjes en prikkeldraad. Met een verrekijkertje houden we de politiebewegingen rondom ons in de gaten.

Knotsen

Aanbeland bij de weg die parallel aan de vliegbasis loopt, besluiten we het hek te bestormen in een poging eroverheen te klimmen. Uw verslaggever loopt vast in een grote rol navo-prikkeldraad net achter het hek, maar samen met een andere inspecteur kan ik alsnog de speurtocht naar de kernwapens hervatten.We krijgen hierbij echter al snel gezelschap van bewakers, die bij navraag niet bereid zijn om ons de locatie van de aanwezige wapens (20 B61 thermonucleaire bommen) te tonen. In plaats daarvan houden zij ons aan. De militair die me begeleidt is weinig spraakzaam, en reageert nogal knorrig op mijn verzoeken om meer informatie die me kan helpen bij de inspectie. Ik word in een militaire bus gezet, met uitzicht op de imposante 2,5 kilometer lange landingsbaan. Even later stapt mijn collega-spotter ook binnen. Het schiet nog niet erg op met de aanhoudingen op dit deel van de basis; de bus is voor de rest geheel leeg. De drie militairen die ons nu bewaken zijn gelukkig wel bereid tot enige discussie. Er is altijd al oorlog geweest, beweert een van hen. Er zijn ook altijd al wapens geweest, valt een collega hem bij. ,,Heel lang geleden'', zo betoogt hij, ,,in de oertijd, hadden mensen knotsen om elkaar te bestrijden. Tegenwoordig zijn dat nucleaire wapens. Eigenlijk is er dus niets veranderd.'' Onze tegenwerping dat een knots toch wel heel iets anders is dan een nucleaire bom maakt weinig indruk. Deze bommen zouden namelijk nodig zijn om ons te beschermen tegen de vijand, die ons juist daardoor niet aanvalt. We vragen welk land ons dan bedreigt. ,,Nou, Noord Korea bijvoorbeeld'', zegt een van hen, ,,en er schijnen ook kofferbommen kwijt te zijn in Rusland.''Volgens ons zijn dit geen reële bedreigingen voor België. Toch is het beter om deze wapens te hebben volgens onze bewakers, want je weet maar nooit. We moesten maar eens gaan inspecteren in Noord-Korea zeggen ze, daar zullen ze je niet zo coulant behandelen.

Gevangenenloods

Dit schiet dus allemaal niet op. De chauffeur besluit nu toch maar te gaan rijden, hoewel er nog steeds geen nieuwe inspecteurs zijn bijgekomen. We worden afgezet bij een grote loods waar wat legertenten voor zijn geplaatst. In deze tenten bevinden zich al meer aangehouden inspecteurs, voornamelijk Belgen. Eén voor een worden we er uit gehaald, om gefouilleerd te worden. Een balpen in mijn tas wordt zorgvuldig bestudeerd, net als de inhoud van een pakje shag. Uiteindelijk wordt slechts een aansteker in beslag genomen en wordt er een kopietje gemaakt van mijn identiteitsbewijs. Daarna word ik een loods binnengebracht. Een groot vierkant deel van de loods is afgezet met ijzeren stellingen met prikkeldraad; hier bevinden zich de tot nu toe aangehouden inspecteurs, een stuk of vijftig. Iedere nieuwe inspecteur die wordt binnengebracht wordt met een luid applaus onthaald. Na een paar uur is de groep aangegroeid tot zo'n 300 personen, voornamelijk Belgen, maar ook Nederlanders, Fransen, Duitsers en Finnen. Mensen praten wat met elkaar, lezen een boekje, maken lawaai met lege petflessen of proberen door middel van papieren vliegtuigjes te communiceren met inspecteurs in een ander deel van de loods, die slechts 'bestuurlijk' zijn aangehouden (buiten de basis). Sommigen van ons klagen dat er geen koffie is, maar zonder resultaat. Om zeven uur 's avonds, na vier uur nutteloos rondhangen in de loods, mogen we dan vertrekken. Met bussen rijden we naar het ontmoetingscentrum in Kleine Brogel, een soort gezellig buurthuis waar soep en bier aanwezig is. Een woordvoerster van de organisatie Forum voor Vredesactie vertelt dat er vandaag in totaal duizend burgerinspecteurs zijn aangehouden: 250 bij het NAVO-hoofdkwartier in Brussel, 250 bij het militaire hoofdkwartier SHAPE bij Mons, en 500 op en bij de vliegbasis in Kleine Brogel. Misschien wordt het tijd om ook Volkel weer eens te inspecteren. (Davidoff)

meer informatie: www.bomspotting.be Naar boven