●
Ravage ●
Archief
● Overzicht
2005 ● Overzicht
#3
Veilig rondhangen
Daar staan ze weer; in metrostations, bij bushokjes, op straathoeken. Overal en nergens steken ze elkaar de loef af. Wie is de baas op straat? De hangjongere of de stadswacht? On Patrol onderzocht de verschillende systemen die toezicht houden op onze samenleving. Het resultaat is momenteel te zien in galerie De Appel te Amsterdam.
Tekst Jan Kees Helms
Voor de tentoonstelling On Patrol zijn kunstenaars uitgenodigd die zich met allerlei facetten van (on)veiligheid bezighouden: zij spelen met de observaties van anderen, manipuleren de technieken waarmee wordt bespied, breken in, breken de codes en hanteren methodes van de macht voor eigen gebruik. Zij maken de angst voor onveiligheid en tevens de vrees voor een overmaat aan beveiliging zichtbaar.
Het resultaat belicht op kunstzinnige wijze de meer traditionele opsporingstechnieken tot de onzichtbare praktijken van het verzamelen en systematiseren van (persoons)gegevens die onderdeel zijn gaan uitmaken van de sociale controle. Zo heeft Sophie Calle door middel van camera's die verborgen zitten in pinautomaten video-opnames gemaakt van de gebruikers van de automaat. Zij verbreekt hiermee de grens tussen privacy en het gebruik van de openbare ruimte.
Confrontaties
On Patrol reageert op het actuele debat over veiligheidsmaatregelen en het nieuwe beschavingsoffensief dat door de overheid wordt aangewend. Kritisch-kunstzinnige confrontaties met toezicht en bewaking worden ingezet om ons af te vragen: wat accepteren we nog in ruil voor onze veiligheid? Wanneer komt onze individuele vrijheid zodanig in het geding dat er een grens overschreden wordt en wie heeft er belang bij om op angstgevoelens in te spelen of te beantwoorden?
'Evidence Locker' van Jill Magid is als een roadmovie. Een dame in een fel rode jas rijdt achterop een motor door de stad Liverpool. De opnames zijn gemaakt door 242 bewakingscamera's die de stad rijk is. Dezelfde dame wordt in de gaten gehouden door een bewakingscamera in het centrum van Liverpool. Zij heeft haar ogen gesloten en wordt door middel van een zender geleid door de agenten die de bewakingscamera bedienen. De vrouw gedraagt zich opvallend, maar geen van de voorbijgangers kijkt op van het vreemde gedrag welke deze 'Lady in Red' vertoont.
Yecef Merhi hackte tussen 1989 en 2003 de computer van Hugo Chavez Frias, de huidige president van Venezuela. Hij verzamelde duizenden e-mails die hij gebruikt als materiaal voor een gigantisch groot diagram. Een zaal in De Appel is volledig gevuld met e-mails van mensen met persoonlijke mails. De veiligheid van computersystemen is ver te zoeken en tal van bedrijven houden
zich bezig om het e-mailverkeer en internet veiliger te maken. Maar het privédomein ligt voor iedere hacker op straat.
Security
Voor 'Team Samenscholing Randstad' werd een groep jongeren in een combinatie van beveiligingsuniformen en hiphopkleren gestoken, waarna men wat rond ging hangen in de stad. Nicoline van Harskamp laat hun verrichtingen zien tijdens de expositie.
Robin van 't Haar toont een doodgewone straat met een maquette. Door middel van videoregistraties toont het de verandering in de straat als gevolg van het gedrag van mensen. Hij presenteert zijn werk onder de naam 'Cityscripts' dat onder andere eerder te zien was tijdens het project Easycity.
Marc Bijl daarentegen gaat minder subtiel te werk. Als een theatrale performance werden in een metro beveiligingspanelen geplaatst. Twee mannen met machinegeweren bewaken het gebouw onder de vlag van Security, geschreven in gothische letters. Voorbijgangers lieten zich zonder probleem fouilleren en de bewakers keren tassen om op zoek naar verdachte voorwerpen. De macht van de beveiliger wordt uitvergroot tot paramilitair en het publiek accepteert het zonder morren of met angst die diep wordt weggestopt.