● Ravage   ● Archief    ● Overzicht 2005    ● Overzicht #3

'We staan niet tegenover het systeem'

Zelden klinkt maatschappijkritiek zo opwindend als op 'Die ganze Kraft einer Kultur', het eerste album van Mediengruppe Telekommander. Het duo is meester in het leveren van verzet, gevat in energieke popliedjes met punkattitude. Geen verzet tegen het systeem, maar tegen zichzelf. ,,Wij leveren vooral zelfkritiek.''

Tekst Theo Ploeg

Ze lijken wel met z'n achten. Op de grote schermen achter het podium springen Florian Zwietnig en Gerald Mandl elk drie keer wild op en neer. De beelden zijn schokkerig en in zwart-wit geschoten. De rauwe muziek raakt je als een mokerslag. Op het eerder dit jaar in Groningen gehouden Eurosonic, dé showcase voor relatief onbekende Europese popbandjes, verzorgt het Duitse duo Mediengruppe Telekommander zijn eerste Nederlandse optreden.

Terwijl gitarist Zwietnig het publiek onderhoudt, de nummers start op de laptop achter op het podium en als een gek op en neer rent, staat bassist Mandl er wat verlegen bij. Pas wanneer ze de gitaar en bas inruilen voor microfoon en megafoon komt ook hij los en slaat de vonk over.

Verzet

Mediengruppe Telekommander is punk. Of postpunk. Of neue Deutsche Welle. En nee, dat de muziek klinkt alsof het 1981 is maakt niet uit. Juist niet. Er zit immers een modern elektronica jasje omheen en de teksten zijn kritisch, subversief. Mediengruppe Telekommander maakt kortom hét geluid van verzet. En verzet - waartegen dan ook - is hip. Dat weet het duo als geen ander.

Zwietnig, afgestudeerd psycholoog en voormalig conceptbedenker bij een internetbedrijf, en literatuurwetenschapper Mandl kennen elkaar van een toevallige reis van Salzburg naar Berlijn. Ze delen de voorliefde voor techno, Duits gezongen hiphop en indierock en beginnen ondanks dat ze ver van elkaar wonen - Berlijn en Wenen - gezamenlijk muziek te programmeren voor korte films en video-installaties.

Al snel volgen er een aantal EP's op vinyl. Uitgebracht op het Hamburgse Enduro platenlabel en geproduceerd door Christian Harder. De Duitse media reageren enthousiast, major Mute klopt aan met een platencontract en plots is er het officiële debuut Die ganze Kraft einer Kultur. Nou ja, debuut? De cd is niet meer dan een combinatie van de drie voorafgaande EP's voorzien van een wat gladdere productie en nog meer maatschappijkritiek. Het maakt de muziek van Mediengruppe Telekommander wel toegankelijk voor mensen die geen vinyl kopen.

Zelfkritiek

,,Het is opeens heel snel gegaan'', verzucht Zweitnig. ,,We maken pas anderhalf jaar redelijk professioneel muziek en om op je dertigste muzikant te worden is best vreemd. Vorig jaar is het spannendste jaar van ons leven geweest. De debuutplaat die uitgekomen is, de optredens op grote zomerfestivals en in concertzalen. Maar het mooiste is wel dat we nu weten dat onze muziek zo enthousiast wordt opgepikt. Laten we hopen dat dit zo blijft.''

Die kans is behoorlijk groot. Mediengruppe Telekommander heeft de wind van de hype immers mee. De combinatie van postpunk, rock, electro en techno is populair. Zal best, meent Zweitnig, maar op de hoogte van de laatste muziektrends is hij niet. Eigenlijk luistert hij alleen maar naar techno en naar de Keulse band Von Spar. Tekstueel volgt Mediengruppe Telekommander wel de laatste ontwikkelingen.

,,De dagelijkse media beïnvloeden ons sterk. We raken erdoor geïnspireerd, schrijven erover en verknippen de teksten dan tot korte fragmenten die we dan weer volgens de cut-up techniek aan elkaar plakken.'' Dat levert teksten op die op cynische wijze berichten over de neoliberale maatschappij. Een maatschappij waarin alles een consumptieartikel wordt.

Op de eerste single 'Trend' zingt het duo over de honger naar de nieuwste hypes. T-shirts met de beeltenis van Andreas Baader en Che Guevara condooms. Overal is geld mee te verdienen, alles kan verkocht worden als hip. Flink wat maatschappijkritiek dus.

,,Hier in het Westen is ook veel goed. Heel veel zelfs'', nuanceert Zweitnig. ,,We willen ook helemaal niet de vinger leggen op alle zaken die slecht zijn. Het gaat ons om de kritiek, een kritische houding ten aanzien van onze directe omgeving, gemengd met scherpe zelfkritiek.''

Rebellie

Die directe omgeving is belangrijk, vindt hij. Juist daar is het individu verbonden met de maatschappij. ,,Onze teksten zijn niet beïnvloed door filosofen of intellectuele theorieën. We stellen ons ook niet op tegenover het systeem, maar proberen het juist van buitenaf te beschouwen. Zo verwerken we dus het alledaagse en onze kritiek daarop in onze teksten. Juist de Kapitalistische Gesellschaft zorgt ervoor dat we dit kunnen doen.''

Dat neemt niet weg dat het leveren van kritiek een vorm van rebellie is. En rebellie is dan weer een belangrijk onderdeel van populaire cultuur. ,,Er zijn altijd conservatieve en rebellerende stromingen in de populaire cultuur te vinden. Die wisselen elkaar af. Momenteel is alles wel heel erg conservatief en braaf. Maar het is een kwestie van tijd voordat muziek weer rebels wordt. De manier waarop wij en een paar andere Duitse bands op dit moment muziek maken is jammer genoeg een uitzondering.''

Maar wat wil Mediengruppe Telekommander uiteindelijk bereiken met zijn rebelse muziek en kritische teksten? Mensen bewust maken van hun omgeving, van het vermogen om kritisch te zijn, van de rol die de media en commercie spelen in ons dagelijkse leven? Nuchter: ,,Muziek kan helemaal niets veranderen. Buiten mensen gelukkig maken op de momenten dat ze er naar luisteren. En op dansen natuurlijk.''

meer info: http://www.mediengruppe-telekommander.de

Naar boven