● Ravage   ● Archief    ● Overzicht 2005    ● Overzicht #3

Europa's kernkoppige draak

Irak zou ze volgens Amerika hebben, maar had ze niet. Ondertussen is wel het halve land gebombardeerd. Inmiddels blijkt dat Europese landen veel meer nucleaire wapens van Amerikaanse makelij bezitten dan deskundigen tot nu toe aannamen. Het zou gaan om circa 480 kernkoppen, het dubbele van het aantal waar kenners tot voor kort van uitgingen.

Tekst nieuwsredactie

De atoomwapens zijn onder Amerikaans toezicht opgeslagen op acht strengbeveiligde bases in Nederland, België, Duitsland, Groot-Brittannië, Italië en Turkije. De plaatsing is geregeld met geheime verdagen, zo meldt een nieuwe studie van de milieuorganisatie Natural Resources Defense Council.

De opsteller van het rapport, de kernwapendeskundige Hans Kristensen, stelt dat voorheen geheime documenten, commerciële satellietfoto's en andere gegevens zijn stelling onderbouwen. Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog, in het begin van de jaren '70 van de vorige eeuw, bevonden zich in Europa circa 7.300 Amerikaanse kernkoppen voor de korte afstand.

In de jaren tachtig en negentig is dat aantal sterk teruggebracht. De overgebleven projectielen in Europa zijn B61-bommen, die door gevechtsvliegtuigen kunnen worden afgeworpen. Ze zijn minder krachtig dan kernwapens voor de lange afstand die vanaf de grond of onderzeeërs worden afgevuurd.

Volkel

Op de Vliegbasis Volkel in Noord-Brabant liggen de Amerikaanse kernwapens opgeslagen. Uit recentelijk verschenen publicaties van onderzoeksjournalisten komt naar voren dat het hierbij wel eens om meer wapens zou kunnen gaan dan het jarenlang geschatte aantal van elf.

Het gaat om kernbommen die in tijd van oorlog door piloten van de Nederlandse luchtmacht worden afgeworpen. In vredestijd worden ze bewaakt door een speciale Amerikaanse bewakings- en verzorgingseenheid (de 752 'Munitions Support Squadron'-MUNSS). De opslagmethode is in de loop der jaren veranderd.

Sinds 13 september 1991 zijn de bommen verhuisd van een afzonderlijk depot in een hoek van de basis naar elf speciale bunkers (zogenaamde 'WS 3 vaults'), gelegen onder vliegtuighangars verspreid over de basis. In tijd van oorlog worden de bommen rechtstreeks uit de kelders opgetakeld en onder de vleugels van de bommenwerpers gehangen.

Dit zijn de eveneens op Volkel gestationeerde F16 straaljagers, in dienst van een squadron van de Koninklijke Luchtmacht. De piloten van deze eenheid worden speciaal opgeleid voor deze taak. In 2002 werd de Nederlandse kernwapentaak teruggebracht van twee squadrons naar één. De minister van Defensie schreef toen aan de Tweede Kamer: '(..) kan de Nederlandse bijdrage aan de bondgenootschappelijke kernwapentaak worden verminderd van twee squadrons naar één squadron.'

Verouderd

De militaire en politieke rechtvaardiging, gegeven door de VS en de NAVO, voor de Amerikaanse kernwapens in Europa is verouderd en vaag. Lange afstandswapens in de VS en in het Verenigd Koninkrijk hebben de unieke rol die deze wapens in continentaal Europa speelden inmiddels verdrongen, maar het lijkt er op dat NAVO-officials niet bereid zijn ze op te geven.

De stationering bemoeilijkt pogingen om de verhoudingen met Rusland te verbeteren en ondermijnt pogingen - ook van de VS en van Europa - om schurkenstaten te overtuigen geen kernwapens te ontwikkelen. De regering-Bush en het NAVO bondgenootschap zouden dit onderwerp als een probleem van globale nucleaire veiligheid moeten beschouwen, en de Verenigde Staten zouden alle kernwapens uit Europa moeten terugtrekken.

Internationaal heeft Nederland de status van een niet-kernwapenstaat en heeft daartoe ook het Non-proliferatie Verdrag ondertekend (evenals bijna alle landen ter wereld). Daarin staat onder andere dat geen enkele ondertekenaar nucleaire wapentechnologie mag leveren of ontvangen. De afspraken met de VS houden echter in dat in vredestijd Nederlandse piloten worden opgeleid om in Nederlandse vliegtuigen kernwapens af te werpen middels F-16's van de vliegbasis Volkel.

Toetsing

In mei 2005 wordt een zogenaamde toetsingsconferentie als onderdeel van dit Non-proliferatie Verdrag (NPV) gehouden. Daar worden de afspraken over het verdrag bekeken. De belangrijkste daarvan is de afspraak dat geen enkele ondertekenaar kernwapens mag ontwikkelen (geen proliferatie), in ruil voor de toezegging van de kernwapenstaten dat ze nucleair zullen ontwapenen.

In 2000 werd een aantal afspraken gemaakt over de te nemen stappen naar nucleaire ontwapening. Alle ondertekenaars van het verdrag stemden in met deze slotverklaring, behalve Frankrijk, dat zich van stemming onthield. Frankrijk is druk doende haar kernwapens te moderniseren, gelijk Rusland, dat nieuwe systemen in gaat zetten.

In de praktijk houden de kernwapenstaten vast aan kernwapens (ondanks substantiële reducties in aantallen). De VS heeft in de meest recente begroting 17,8 miljard dollar aan het Congres gevraagd voor de ontwikkeling van twee nieuwe types kernwapens. Voor de voorzienbare toekomst zullen kernwapens de hoeksteen blijven van de Amerikaanse militaire strategie.

De NAVO houdt vast aan haar nucleaire beleid, in het kader waarvan vliegtuigen en piloten worden gereedgehouden om kernwapens in te zetten. Israël, India en Pakistan zijn zogenaamde niet-erkende kernwapenstaten, ze hebben het NPV niet ondertekend.

Tegelijkertijd heeft Noord-Korea op 10 februari jl. verklaard in het bezit te zin van kernwapens en wordt Iran ervan beschuldigd voorbereidingen te treffen om kernwapens te bouwen. Gezien deze ontwikkelingen is het mislukken van de conferentie in mei niet onwaarschijnlijk.

bron: www.eurobom.nl

Naar boven