● Ravage   ● Archief    ● Overzicht 2005    ● Overzicht #3

Amerika wacht op de Verlossing

Een van de belangrijkste veranderingen in mijn leven in politiek opzicht is dat het geloof in een waanidee niet langer een randverschijnsel is. Het is uit de marge doorgedrongen tot het centrum van de macht, in het Witte Huis en het Congres. Voor het eerst in de Amerikaanse geschiedenis hebben ideologie en theologie het machtsmonopolie in Washington in handen.

Tekst Bill Moyers

Theologie gaat uit van veronderstellingen die niet bewezen kunnen worden. Ideologie houdt vast aan één wereldbeeld ook al is dat onverenigbaar met wat algemeen voor realiteit doorgaat. Als ideologie en theologie samengaan zijn hun nakomelingen niet per se slecht, maar wel altijd blind. Dat is het gevaar: stemmers en politici die zich van de feiten niets aantrekken.

Wie herinnert zich James Watt, Reagan's eerste minister van Binnenlandse Zaken, die het Congres voorhield dat bescherming van het milieu volstrekt onbelangrijk was, gezien de aanstaande terugkeer op aarde van Jezus Christus. 'Als de laatste boom geveld is, zal Christus wederopstaan', zei de man.

De elites in de voorsteden giechelden, de pers had geen idee waarover hij het had. Maar James Watt was bloedserieus. Net als zijn geloofsgenoten overal in het land. Mensen die geloven dat de bijbel letterlijk genomen moet worden. Maar liefst een derde van de Amerikaanse stemmers, volgens recente peilingen van internationaal onderzoeksburo Gallup.

Armageddon

Aan de recente verkiezingen In Amerika deden miljoenen keurige burgers mee die geloven in de zogenoemde 'rapture index'. Ja, 'Google' deze woorden op internet en je komt er achter dat de grootste best-sellers in Amerika de twaalf delen van de 'Left Behind' serie van de christenfundamentalist en religieus-rechtse voorvechter Timothy LaHaye zijn.

De ware gelovigen onderschrijven deze fantasierijke theologie, die in de negentiende eeuw werd ontwikkeld door immigrantenpriesters. Zij smeedden allerlei passages uit de bijbel aaneen tot een verhaal dat tot de verbeelding van miljoenen Amerikanen spreekt.

De strekking van het verhaal is even eenvoudig als bizar (zie ook de zeer bruikbare ontleding ervan door George Monbiot): Zodra Israël eenmaal de rest van zijn 'bijbels land' heeft bezet, zal het worden aangevallen door legioenen van de antichrist, waarna de eindstrijd plaats zal vinden in de vallei van Armageddon.

Terwijl niet-bekeerde joden verbrand worden, zal de messias terugkeren voor de 'Rapture', de opname in het Koninkrijk Gods. Ware gelovigen zullen uit hun kleren gelicht worden en naar de Hemel worden getransporteerd alwaar zij, aan Gods rechterzijde gezeten, kunnen toezien hoe hun politieke en religieuze tegenstanders epidemieën en plagen van steenpuisten, zweren, sprinkhanen en kikkers moeten verduren in jaren van rampspoed.

Het is geen verzinsel. Net als Monbiot heb ik de boeken gelezen en reportages gemaakt over deze mensen, ze gevolgd van Texas tot West-Bank. Oprecht, serieus en beleefd vertellen ze je dat ze zich geroepen voelen om te helpen bij het totstandkomen van de 'Vervoering' als voltooiing van de bijbelse profetieën.

Dat is ook de reden dat ze zich solidair verklaren met Israël en de joodse nederzettingen, en hun steun tot uitdrukking brengen door geld en vrijwilligers te sturen. De invasie van Irak is een opwarmertje, zoals voorspeld in 'Openbaringen', waar vier engelen 'die gebonden zijn in de rivier de Euphraat zullen worden vrijgelaten om eenderde van de mensheid af te slachten'.

Een oorlog in het Midden-Oosten is niet iets om te vrezen, maar moet juist worden toegejuichd n de essentiële eindstrijd op weg naar de Verlossing. De laatste keer dat ik rapture index googlede stond deze op 144 n net één punt onder de kritische grens waar de zaak overkookt, de zoon van God terugkeert, de Vromen naar de Hemel gaan en zondaars tot Eeuwig Hellevuur veroordeeld zijn.

Apocalyps

Wat heeft dit voor consequenties voor het regeringsbeleid en het milieu in Amerika? Ga naar Grist (online milieu magazine VS) om een opmerkelijke reportage van Glenn Scherer te lezen, getiteld 'De weg naar de milieu-apocalyps'. Hij beschrijft daarin hoe miljoenen christenfundamentalisten geloven dat de afbraak van het milieu niet alleen geen aandacht verdient, maar eigenlijk juist verwelkomd n en zelfs bespoedigd n zou moeten worden als teken van de apocalyps die in aantocht is.

We hebben het niet over een onbetekenend aantal wetgevers die dit geloven. Bijna de helft van de Congresleden van voor de verkiezingen, zo'n 231, en meer dan de helft van de Congresleden van na de verkiezingen worden gesteund door religieus rechts.

Maar liefst 45 senators en 186 leden van het Congres scoorden volledige goedkeuring van de drie invloedrijkste christelijke rechtse lobbygroepen. De enige Democraat in het gezelschap die volledig werd goedgekeurd was Senator Zell Miller die onlangs nog in de Senaat het bijbelse boek Amos aanhaalde: 'De dag zal komen zei de Heer, dat ik het land een hongersnood zal toezenden'. Hij leek het zelf wel een goed idee te vinden.

En waarom ook niet? Er is een achterban voor. Volgens een CNN onderzoek gelooft 59 procent van de Amerikanen dat de profetieën in het boek Openbaringen werkelijkheid zullen worden. Bijna een kwart denkt dat de aanslagen van 11 september 2001 zijn voorspeld in de bijbel. Reis maar eens door het land met de autoradio afgestemd op één van de meer dan 1.600 christelijke radiostations, of kijk in het motel naar één van de 250 christelijke tv-zenders, dan kun je wat van de gospel van het Einde der Tijden meepikken.

Dan begrijp je meteen dat je van mensen die in de ban zijn van zulke krachtige profetieën moeilijk kunt verwachten dat ze zich druk gaan maken om het milieu. Waarom zou je je zorgen maken om de aarde, als de droogtes, overstromingen, honger en ziektes die het gevolg zijn van ecologische achteruitgang slechts voortekenen zijn van de apocalyps zoals voorspeld in de bijbel?

Wat doet klimaatverandering er toe als jij en de jouwen zullen worden gered? Waarom zou je van olie- op zonne-energie omschakelen als dezelfde God die het wonder van de vissen en het brood verrichtte, met een enkel woord een paar miljard vaten ruwe olie tevoorschijn laat komen.

Milieu verziekt

Totdat Christus is teruggekeerd op aarde, geloven deze mensen dat de Heer in alles zal voorzien. Een van hun favoriete teksten is afkomstig uit een geschiedenisboek van de middelbare school, 'America's Providential History': 'De Ongelovige of Socialist heeft een mentaliteit van eindige bronnen en ziet de wereld als een taart die moet worden opgedeeld zodat iedereen een stukje krijgt'.

De christen weet dat het potentieel in God oneindig is, en dat Gods aarde geen tekorten kent. Veel ongelovigen vinden de wereld overbevolkt, maar christenen weten dat God de aarde groot genoeg heeft geschapen met voldoende voorzieningen voor iedereen. Ik geef het toe, het valt voor een journalist bepaald niet mee om het hele verhaal op een geloofwaardige manier over te brengen.

Er was een tijd waarin ik geloofde dat mensen hun natuurlijke omgeving zouden gaan beschermen zodra ze zich realiseren hoe belangrijk dat is voor hun gezondheid en de gezondheid van hun kinderen. Nu ben ik daar niet zo zeker meer van. Niet dat ik dat niet meer zou willen geloven, maar ik hou het nieuws goed bij en vul de stippellijntjes in.

Ik las bijvoorbeeld laatst in de krant dat een hoge milieu-ambtenaar vindt dat de herverkiezing van Bush als een mandaat voor het milieu-beleid van de president moet worden beschouwd. En dat voor een regering die allerlei wetten tegen lucht- en watervervuiling en voor de bescherming van bedreigde diersoorten wil herzien, net als de wet die de overheid verplicht om voor de aanvang van projecten de milieu-effecten eerst te beoordelen.

Een regering ook die de regelgeving tegen ozon-uitstoot wil versoepelen, en die de grenzen aan de uitstoot van gassen door auto's, 'sport-utility vehicles' (benzinezuipende P.C. Hooft tractors) en zware dieseltrucks en installaties wenst te verlagen, die uitlaatgas-inspecties wil afschaffen.

Een regering die streeft naar nieuwe internationale wetgeving die grote bedrijven toestaat gevoelige milieu-informatie geheim te houden. Die alle procedures tegen kolencentrales wil stopzetten en verdragen die eerder zijn overeengekomen met kolenleveranciers wil aanpassen. Die beschermde nationale wildparken in de poolcirkel wil openstellen voor oliewinning, die intensivering van het boren naar olie toestaat in Padre Island National Seashore, het langste en laatste ongerepte stuk kustlandschap van Amerika...

Schandvlek

Het Environmental Protection Agency wil maar liefst 9 miljoen dollar n waarvan 2 miljoen afkomstig van hun vrienden bij de Amerikaanse raad voor de chemische industrie n uittrekken om arme families te betalen voor het langdurig gebruik van insektenverdelgers in huis.

Deze pesticiden zijn in verband gebracht met neurologische beschadigingen bij kinderen, maar in plaats van het gebruik van de stoffen te verbieden, bieden de regering en de chemische industrie de betrokken gezinnen elk 970 dollar aan, plus een camcorder en kinderkleren, om als proefkonijn te dienen voor een onderzoek.

Vrienden van de regering, werkzaam bij het International Policy Network dat wordt gesponsord door Exxon Mobil en gelijkgestemden, hebben een rapport uitgebracht waarin staat vermeld dat klimaatverandering een mythe is, dat het zeewaterniveau niet stijgt en dat wetenschappers die geloven dat een catastrofe mogelijk is 'een schandvlek' zijn.

De recente Toeëigeningswet, die is goedgekeurd door het Congres, bevat obscure (en obscene) amendementen. Een daarvan neemt iedere bescherming van bedreigde soorten tegen verdelgingsmiddelen weg. Een ander verbiedt het instellen van hoger beroep rond een bedreigd bos in Oregon. Een amendement, dat allerlei milieu-herzieningen over het begrazen van beschermd landschap bevat, is zelfs toegevoegd onder druk van projectontwikkelaars om de beschermde status van belangrijke natuurlijke habitats in Californië aan te tasten.

We weten precies wat we aan het doen zijn. We stelen de toekomst van onze kleinkinderen. We verraden hun vertrouwen. We plunderen hun wereld. En ik vraag mezelf af: Waarom? Kan het ons dan niets schelen? Zijn we soms hebzuchtig? Omdat we niet meer verontwaardigd kunnen zijn, dat we zijn vergeten hoe we onze woede over het onrecht kunnen vasthouden? Wat is er met onze morele verbeelding gebeurd?

Wat wij nodig hebben is wat de Oude Israëlieten hochma noemden n de wetenschap van het hart, de kennis om te zien, te voelen en dan te handelen alsof de toekomst van jou afhangt. En de toekomst hangt van ons af.

De tekst is een samenvatting van Moyers reactie na toekenning van de Global Environmental Citizen door het Center for Health and the Global Environment op Harvard Medical School.

meer info:
George Monbiot.com
www.grist.org
www.gebladerte.nl/10952f60.htm

Naar boven