● Ravage   ● Archief    ● Overzicht 2005    ● Overzicht #2

Sharon's liefde voor Abbas

Er is een nieuwe tijd aangebroken in het Midden-Oosten. Een tijd van hoop en een kans op vrede. Tenminste, als we de westerse kranten en politici mogen geloven. Met de nieuwe Palestijnse leider Mahmoud Abbas komt het allemaal weg goed. Vanwaar de euforie?

Tekst Peter Speetjens

De Palestijnen hielden vrije, democratische verkiezingen en kozen voor de juiste man die het in onze ogen allemaal voor elkaar gaat krijgen. Zijn naam is Mahmoud Abbas, een saaie kleurloze man die in eigen land nauwelijks gerespecteerd wordt, maar daar buiten bekend staat als een man die bereid is tot het sluiten van compromissen. Sommige critici vrezen dat hij zelfs bereid is tot een totale uitverkoop.

Het blijft vreemd dat er de laatste weken zo'n nadruk is gelegd op de zogenaamd vrije verkiezingen, terwijl de Palestijnse gebieden onder bezetting staan van het Israëlische leger. De Amerikaanse president George Bush zette de trend. Na eerder, in navolging van Sharon, te hebben verklaard dat Arafat een obstakel voor vrede was, zei hij op 20 december 2004: 'There will be no peace until a democratic state emerges in the Palestinian Territories.'

Vergeet 1948, 1967, de bezetting en eeuwige twistpunten als de status van Jeruzalem, de terugkeer van vluchtelingen en Israël's nederzettingenbeleid: democratie is het antwoord op al uw vragen. Nou ja, democratie en een eenzijdig einde aan Palestijns geweld om precies te zijn. Bush' gedachtenkronkel werd zoetjes aan overgenomen in de berichtgeving over het Midden-Oosten.

Volgens de media waren de verkiezingen van januari jl. een enorm succes. Nauwelijks incidenten en een opkomst percentage van 70 procent. Daarbij werd meestal vergeten te vermelden dat het 70 procent van de geregistreerde kiezers betrof en slechts 50 procent van alle kiesgerechtigden. Ook de tragische gang van zaken in Oost-Jeruzalem werd meestal over het hoofd gezien, terwijl daar slechts een handvol van zo'n 120.000 kiesgerechtigde Palestijnen kwamen opdagen bij de stembus.

Zoals in 1996, toen Arafat overigens met ruime meerderheid de toenmalige vrije verkiezingen won zonder enige verbetering inzake de vrede. Israël stond destijds in Oost-Jeruzalem geen door de Palestijnse autoriteiten georganiseerde verkiezingen toe. Inwoners konden hun stem uitbrengen, niet in een Palestijns stembureau, maar in een Israëlisch postkantoor in een van de buitenwijken van de heilige stad.

De meeste Palestijnen gingen niet, uit vrees niet langer tot de oude stad toegelaten te worden. De gedachte achter deze Israëlische maatregel was dat Oost-Jeruzalem niet tot de Palestijnse Gebieden behoort en dat de Palestijnen die er wonen dus als buitenlander per post hun stem uit moeten brengen. Op papier heet Oost-Jeruzalem nog altijd de toekomstige hoofdstad van Palestina. In werkelijkheid, voert Israël al jaren een beleid om van Jeruzalem de 'een en ongedeelde hoofdstad' van het land te maken.

Zo verklaarde de regering Sharon vorig jaar juli de Absentee Property Law uit 1950 van toepassing op Jeruzalem. Volgens deze wet is een 'absentee' iedereen die in 1948 in any part of Israel was outside the area of Israel. Met andere woorden op de Westelijke Jordaanoever of Gaza. Indien deze afwezige bezittingen heeft in Israël, dan vallen die toe aan de Israëlische autoriteiten, zonder dat daar een vergoeding voor hoeft te worden betaald.

Sharon's besluit heeft als gevolg dat duizenden hectaren land, en mogelijk zelfs de helft van Oost-Jeruzalem, in handen valt van Israël. Gezien de context, lijkt me dat geen enkele zichzelf respecterende Palestijnse leider kan accepteren dat in een postkantoor gestemd dient te worden. Maar voor de PLO en de gedoodvergde winnaar Mahmoud Abbas was dat blijkbaar geen probleem.

Het was natuurlijk geen verassing dat Abbas won. Hij was de enige kandidaat van de PLO, nadat de verreweg populairste en waarschijnlijk ook meest geschikte kandidaat, de door Israël tot 'vijf maal levenslang plus 40 jaar' veroordeelde Marwan Barghouti, zich uit de strijd had teruggetrokken. Abbas was ook de favoriet van Israël en de Verenigde Staten, die om die reden de enige was die gedurende de verkiezingscampagne van de Westelijke Jordaanoever naar Gaza, en terug, mocht reizen.

Volgens Israël en de Verenigde Staten kan er met Abbas zaken gedaan worden. Abbas is een van de oprichters van de PLO, maar staat bekend als gematigd en pragmatisch. Hij is bovendien tegen geweld en, zo zegt men, niet corrupt. Blijkbaar vraagt niemand zich af hoe hij aan een kapitale villa in Gaza komt. Hij heeft zijn reputatie vooral te danken aan de geheime onderhandelingen die hij in 1995 met de toenmalige Israëlische minister van Defensie Yossi Beilin voerde.

Dit overleg vormde de blauwdruk voor alle onderhandelingen die in de jaren daarop volgden en is de reden voor Israël's grenzeloze liefde voor Abbas. Het is niet precies bekend wat tussen Beilin en Abbas is overeengekomen, maar volgens details die in de loop der jaren zijn uitgelekt, was hij de meest inschikkelijke Palestijnse onderhandelaar ooit.

Zo zou hij ermee ingestemd hebben de Palestijnse vluchtelingenkwestie af te schrijven en 130 nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te laten zijn waar ze zijn. Ook mochten er Israëlische troepen langs de Jordaan gestationeerd blijven en werd het dorpje Abu Dis herdoopt tot Al Quds, hetgeen Arabisch is voor... Jeruzalem. En dus houden vele Palestijnen hun hart vast, want tot hoever is Abbas bereid te gaan in ruil voor een kroon en een niet levensvatbaar ministaatje?

Zover is het echter nog lang niet. Nu de eerste stap is genomen, verkiezingen en democratie, is het taak voor de Palestijnen eenzijdig een einde te maken aan het geweld. Pas daarna kan er eventueel onderhandeld worden. Zo luidt op dit moment de door Sharon gedicteerde status quo, die door Bush en de rest van de wereld klakkeloos is overgenomen.

Een eenzijdig einde maken aan het geweld zal nog niet zo eenvoudig zijn. Al op de dag van zijn inaugeratie vielen Hamas strijders de zwaarbewaakte grensovergang tussen Gaza en Israël aan en doodden zes Israëli's. Sharon verklaarde daarop dat Abbas geen gesprekspartner voor vrede is, omdat hij niet in staat is de veiligheid van Israël en haar burgers te garanderen. En daarmee zijn we terug bij af, terug in de patstelling waar ook Arafat voor stond, en waar Sharon eigenlijk uiterst gelukkig mee is.

Goed, Abbas is nu in gesprek met Hamas en Jihad om tot een wapenstilstand te komen. Hij gaat zelfs manschappen inzetten om aanvallen op Israël te voorkomen, waarmee we in een klassiek bezettingsscenario zijn aanbeland: geef een lokale man een knuppel en wat veren in zijn kont, en hij knapt het vuile werk voor je op.

Het is echter hoogst onwaarschijnlijk dat Abbas daar in zal slagen. Hamas is te sterk voor Abbas en slechts bereid de wapens neer te leggen indien Israël dat ook doet. Stel dat Abbas er wel in slaagt Hamas tijdelijk tot bedaren te brengen, dan is het voor Sharon een koud kunstje het vuur weer op te stoken met een gewapende actie. En dat laatste zal hij, indien nodig, zeker niet nalaten. Uiteindelijk wil Sharon namelijk helemaal geen onderhandelingen. Of in ieder geval zo lang mogelijk niet.

Met of zonder Abbas, is hij slechts geïnteresseerd in het creëren van zoveel mogelijk 'feiten op de grond' welke volgens het door hem zo verafschuwde Oslo Vredesakkoord bij de finale onderhandelingen in ogenschouw genomen moeten worden. Gaza wordt te duur en Sharon is bereid deze op te geven. In ruil daarvoor echter wil hij Jeruzalem en zoveel mogelijk van de Westelijke Jordaanoever. Of, zoals Sharon en zijn aanhangers het Bijbels noemen: Samaria. De toekomst voor Israël en Palestina ziet er als vanouds tamelijk hopeloos uit.

Naar boven

.

Ravage #2
4 februari 2005