●
Ravage ●
Archief
● Overzicht
2005 ● Overzicht
#14
Dood
gevangenen Schiphol
nationale ramp
Bij een fatale brand in het cellencomplex op Schiphol-Oost donderdag 27 oktober in alle vroegte, zijn elf mensen omgekomen. In het complex waren op het moment van de brand 43 personen aanwezig. Vijftien mensen, hulpverleners en gedetineerden, raakten gewond. Elf mensen ontsnapten tijdens de brand, van wie er zes in de loop van de dag opgepakt werden.
VluchtelingenWerk Nederland, dat toezicht houdt op de gedetineerden, stelde na afloop dat de brandveiligheid van het cellencomplex op Schiphol al eerder aan de orde. Recentelijk nog vroeg de organisatie aan Justitie om uitleg. Geantwoord werd dat aan verbetering werd gewerkt.
Op de avond na de brand hielden vijftig mensen bij de poort van het getroffen detentiecentrum een stemmige wake. Ze wensen de sluiting van het complex. ,,Deze bajes is niet zomaar een plek waar criminelen worden opgesloten. Deze plek is onderdeel van Fort Europa. Hier worden onschuldige mensen vast gehouden, dan wel drugskoeriers'', vertelt een van de initiatiefnemers.
Drugskoeriers zijn geen criminelen: ,,Je wordt geen drugskoerier omdat je een voorstander bent van drugshandel, je wordt drugskoerier omdat je geen andere manier van overleven hebt! Laten we alle slachtoffers in eer herdenken en bouwen aan een rechtvaardiger en leefbaarder wereld voor iedereen.''
Na de brand zijn de meeste gedetineerden overgebracht naar locaties elders in het land, te weten het detentiecentrum Zeist, het detentiecentrum Rotterdam, locatie Merwehaven en het bureau van de Koninklijke marechaussee in Badhoevedorp.
Minister Donner heeft alle justitiële inrichtingen waar mensen worden vastgehouden, gevraagd een inventarisatie te maken van de veiligheidssituatie. Hij kon verder nog niet ingaan op de aard en de achtergronden van de gebeurtenis en zei de eerste onderzoeken af te wachten.
De vakbond Abvakabo meldde dat de tijdelijke cellen een hoger risico voor de veiligheid lopen dan normale gevangenissen. Dat komt omdat Justitie op deze cellen minder bewakers inzet. Deze cipiers zijn ook nog eens slechter opgeleid. Er waren slechts drie bewakers verantwoordelijk voor de bewaking van 43 gedetineerden.
Ook de Europese Organisatie ter bescherming van de Rechtspositie van Gedetineerden is kritisch. Na gesprekken met gedetineerden die aan de vuurzee ontsnapten, stelde de organisatie dat medewerkers van het complex onzorgvuldig te werk zijn gegaan en te laat actie ondernamen.
Een van de betrokkenen suggereerde dat de bewakers de ernst van brand hebben onderschat. Toen de gedetineerden al een brandlucht roken, wilden de bewakers dat volgens hem aanvankelijk niet geloven en zeiden ze dat er niets aan de hand was.
Het cellencomplex werd begin 2003 opgeleverd. Een meerderheid in de Tweede Kamer had er met spoed op aangedrongen om de explosieve toename van het aantal bolletjesslikkers op de luchthaven vast te kunnen zetten. Het bedrijf Vos Bouwdivisie kwam met een snelle oplossing: prefab unitbouw als middel om in zeer korte tijd een cellencomplex te realiseren en te koppelen aan een bestaand kantoorgebouw.
Het cellencomplex bestaat uit in totaal 128 cellen die plaats bieden aan maximaal 222 personen. Er zijn 48 cellen voor drugskoeriers (96 plaatsen), 48 politiecellen (72 plaatsen), 22 cellen voor vreemdelingen (44 plaatsen) en 10 extra cellen. Vreemdelingen die de toegang tot Nederland wordt geweigerd verblijven in het complex in afwachting van hun terugkeer of transit naar een andere bestemming.
In het cellenblok op Schiphol is al twee keer eerder brand geweest. Zo'n anderhalf jaar geleden - een week voor de opening - was de eerste keer. Circa een jaar geleden heeft een kleinschalige brand plaats gevonden. Na de eerste brand is er een onderzoek gedaan naar de brandveiligheid. Aanbevolen werd onder meer dat er brandwerende deuren moesten komen en dat alle deuren centraal moesten kunnen worden geopend.