●
Ravage ●
Archief
● Overzicht
2005 ● Overzicht
#10
Twijfels over vertrekcentrum Ter Apel
Hongerstakingen en onrust in vertrekcentrum Ter Apel hebben geleid tot twijfel in de gemeenteraad van Vlagtwedde en de Provinciale Staten van Groningen. Minister Verdonk van Vreemdelingenzaken en de coalitiepartijen houden de rijen zorgvuldig gesloten.
In een brief aan de Kamer noemde Verdonk de situatie van acht Iraniërs en twee Koerdische Syriërs die in het vertrekcentrum in hongerstaking zijn, vervelend. De bewindsvrouw is echter niet van plan hun alsnog een asielstatus te verlenen. Ze gaat door met de uitvoering van het beleid zoals dat is afgesproken met een meerderheid van de Tweede Kamer.
Verder berust in de ogen van Verdonk veel van de ophef over de gebeurtenissen in vertrekcentrum Ter Apel op misverstanden. Verdonk vindt het geen goede zaak dat mensen die niet rechtmatig in Nederland zijn, toch weer valse hoop wordt gegeven.
Vooral PvdA, ChristenUnie, SP en GroenLinks in de Groningse Staten toonden zich onlangs fel. De fracties, die in Groningen een meerderheid vormen, noemen de situatie in Ter Apel ,,ontoelaatbaar.'' Ze vragen de gemeente van Vlagtwedde het contract met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers te heroverwegen. Dat kan echter niet zomaar, want het contract is alleen door het COA opzegbaar, aldus het COA. De gemeente meldt dat het contract eventueel voor de rechter is aan te vechten.
Op 12 juli werd een debat over de kwestie gehouden in de gemeenteraad van Vlagtwedde, waar Ter Apel onder valt. Een meerderheid van de raad vindt dat burgemeester J. Broertjes ervoor moet zorgen dat voorlopig geen mensen meer vanuit het vertrekcentrum op straat worden gezet. Ook stelde de gemeenteraad 25.000 euro beschikbaar voor de noodopvang van uitgeprocedeerde asielzoekers die de afgelopen maanden op straat zijn gezet.
Het vertrekcentrum is medio 2004 geopend om asielzoekers die uitgeprocedeerd zijn voor te bereiden op hun vertrek uit Nederland. Sinds de opening verbleven er 268 mensen. In totaal vallen 26.000 vluchtelingen die voor april 2001 in Nederland aankwamen, onder deze terugkeerregeling.
Als zij geen verblijfsvergunning krijgen, kunnen ze met financiële steun terugkeren. Voorheen werden vluchtelingen een maand na de uitspraak uit de opvang gezet. Tegelijk werden veel uitgeprocedeerden jarenlang gedoogd in woningen en bestond er noodopvang, onder andere van gemeenten, kerken en vluchtelingenorganisaties.
De leden van de gemeenteraad en Provinciale Staten maken zich grote zorgen om de uitzettingen uit Ter Apel, waardoor mensen op straat belanden. In antwoord op kamervragen schreef Verdonk dat van de bijna 200 betrokkenen die dit jaar in Ter Apel zaten, er 47 zelf tussentijds vertrokken met onbekende bestemming en bij 59 van hen de opvang werd beÙindigd.
Critici, onder wie leden van de Tweede Kamer, zeggen dat Verdonk heeft beloofd dat er geen mensen op straat zouden terechtkomen. Maar Justitie ontkent dat. Verdonk zelf wijst erop dat het gaat om mensen die wel terug kunnen, maar niet terug willen. ,,Het is niet leuk, maar beëindiging van de opvang is dan het gevolg'', aldus Verdonk.
Veel betrokkenen stellen daartegenover dat ze er wel alles aan hebben gedaan om reispapieren te krijgen, maar dat dit is mislukt. Als mensen aantoonbaar buiten hun schuld niet terug kunnen, komen ze alsnog in aanmerking voor een status. Dit jaar gebeurde dat bij vier personen, aldus Verdonk in haar brief.
De twee terugkeerfasen bestaan uit maximaal zestien weken. Als mensen dan niet zijn teruggekeerd en er geen zicht is op gedwongen uitzetting uit Nederland, wordt de opvang beëindigd met het verzoek Nederland te verlaten. Of en hoe deze uitgeprocedeerde asielzoekers dat doen, weet niemand. Vermoedelijk verdwijnen velen in de illegaliteit. Verdonk komt in het najaar met maatregelen om illegaliteit tegen te gaan.
De tien asielzoekers zijn sinds eind juni in hongerstaking. In een open brief, gedateerd van 10 juli, gericht aan de gemeenteraad van Vlagtwedde roepen ze op om het vertrekcentrum te sluiten. 'Wij vragen U kennis te nemen van de wijze waarop wij en onze kinderen hier in het vertrekcentrum Ter Apel bloot staan aan psychische terreur van de IND en het COA', melden de hongerstakers.
Na acht tot twaalf weken verblijf in het vertrekcentrum Ter Apel worden zij door de IND en het COA voor de keuze gesteld zonder voorzieningen op straat verder te leven of eerst opgesloten te worden in een (verwijder)gevangenis en dan alsnog op straat te worden gezet. Dit ondanks dat minister Verdonk aan de gemeenten en de Tweede Kamer heeft beloofd dat we niet op straat gezet zouden worden en een verblijfsvergunning zouden krijgen op grond van het buitenschuldcriterium.