● Ravage   ● Archief    ● Overzicht 2005    ● Overzicht #10

Vierdaagse vrijwel zonder soldaten

Jarenlang wordt er geprotesteerd tegen het militaire karakter van de Vierdaagse in Nijmegen. Van oudsher lopen hier voornamelijk militairen mee. Dit lokte protesten uit van de vredesbeweging. Vandaag de dag zijn de protesten verdwenen en lopen de tegenstanders een alternatieve route door het Gelderse land.

Tekst Marina Groen

In de jaren '90 lieten de vredesactivisten Nijmegen achter zich, en zijn een alternatieve vierdaagse gaan lopen elders in de provincie. Zondag 10 juli jongsleden kwamen de deelnemers hiervoor bijeen in de leefgemeenschap De Hobbitstee in het Gelderse Wasperveen. De dag erop is men de eerste etappe gaan lopen, vier dagen later volgde het vierde en laatste traject van gemiddeld 15 kilometer.

Wijnand Thoomes (72) neemt al twaalf jaar deel aan de alternatieve vierdaagse. Al in de tijd dat er nog in Nijmegen werd geprotesteerd tegen het militaire karakter. ,,De soldaten droegen nog wapens tijdens de wandeltocht, hetgeen voor ons reden was om de leuze 'Is het hier dan oorlog?' te scanderen.'' Tegenwoordig is dat volgens Thoomes minder relevant, er worden immers geen wapens meer gedragen.

Plezier

Hij is sinds jaar en dag actief in de vredesbeweging, en heeft daar mede een aantal bestuursfuncties vervult. Inmiddels is hij al wat jaartjes ouder, en vindt zelf dat je dan niet meer in besturen moet blijven zitten. Op dit moment is hij nog steeds voorzitter van het fonds Vredesprojecten. Verder heeft Thoomes als activist meegedaan aan burgerlijke ongehoorzaamheidsacties. ,,In het bijzonder op Volkel, tegen de Amerikaanse kernwapens'', zegt hij.

Aan de alternatieve vierdaagse doet hij nog altijd mee. Thoomes kan het wandeltempo nog goed volhouden. ,,De ene dag loop ik wat meer kilometers dan de andere. Als je wat ouder bent dan loop je geen 40 kilometer meer op een dag.'' Het waren voor hem uitermate plezierige dagen. ,,Er waren dit jaar nogal wat nieuwe mensen bij, heel verheugend.''

Onderweg kregen de 25 deelnemers ook het nodige over elkaar te horen. Eén Belgische vrouw sprong er voor Thoomes absoluut uit met haar verhaal. ,,Ze heeft jaren geleden actie gevoerd rond de kernwapenbasis in Florennes. Omdat ze op die basis een protestpicknick hield werd ze tot een jaar celstraf veroordeeld. Dankzij alle publiciteit heeft zij uiteindelijk maar elf dagen vast gezeten.''

Wat Thoomes verder op de discussieavonden in de Hobbitstee op is gevallen, waren de twee personen die op basisscholen vredesonderwijs geven. ,,Niet als leerkracht, maar als vredesactivist. Zij praten met kinderen over oorlog en vrede, bijzonder zinvol.''

Vredesvlag

Tijdens de alternatieve wandelvierdaagse vonden er geen noemenswaardige incidenten plaats. Of het moet het akkefietje op de slotdag zijn geweest. Bij een militair onderdeel, buiten de Johannespostkazerne, werd de 'Pace' vredesvlag in top gehesen. Deze vlag werd in het recente verleden in Italië gebruikt om te protesteren tegen het zenden van Italiaanse troepen naar Irak.

Thoomes: ,,We hebben de militairen gezegd dat, indien ze de vlag voor de rest van de dag in top zouden laten hangen, de vlag van hen was. Maar wij waren daar nog niet weg, of hij werd door de marechaussee naar beneden gehaald en in beslag genomen.'' De vlag kon de volgende dag weer worden opgehaald.

,,Ja, die vlag vormde de actie van de week!'', zegt Ali Jansen (53) enigszins cynisch. Zij heeft dit jaar de alternatieve vierdaagse voorbereid, die nog maar weinig opheeft van een antimilitaristisch protest. Tegenwoordig is het min of meer verworden tot een gezellige wandeling, een jaarlijks samenzijn van vredesactivisten.

Toch zijn ze dit jaar wel een aantal militairen in oefening tegengekomen. ,,Het waren een aantal rennende soldaten, met gecamoufleerde gezichten en met wapens. Uiteraard hebben we ze toegeschreeuwd met leuzen als 'gooi je wapens toch weg!' Dat laten we niet over onze kant gaan. Ze reageerden glimlachend!''

De alternatieve vierdaagse is dit jaar een weekje eerder gehouden dan de Vierdaagse van Nijmegen. ,,Om praktische redenen, een aantal deelnemers konden anders niet komen.'' Jansen vond de Hobbitstee als centraal punt geweldig. ,,Heel leuk die leefgemeenschap. Er stonden veel bloemen op het terrein, erg mooi. Maar daar kiezen we het ook wel op uit, een mooie omgeving waar je prettig kan wandelen.''

Naar boven