Ravage #10, 22 juli 2005 m

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ravage   ● Archief    ● Overzicht 2005    ● Overzicht #10


Make G8 History

Een week vol enerverende gebeurtenissen rond de G8-top eindigde in een reuzesisser nadat terroristen in Londen toesloegen en alle aandacht naar zich toetrokken. Desondanks kunnen de actievoerders redelijk tevreden zijn met wat ze in het Schotse Gleneagles hebben bereikt. Nog nooit eerder hebben de G8-leiders dermate onder vuur gelegen.

Tekst Kees Stad

De aftrap vindt zaterdag 2 juli plaats in Edinburgh. De stad wordt ingenomen door honderdduizenden veelal in het wit geklede demonstranten, daartoe opgeroepen door de brede coalitie Make Poverty History. Volgens media en politie nemen 220.000 personen deel aan de demonstratie, maar dat aantal moet hoger liggen voor wie de onophoudelijke stoet aan zich voorbij ziet trekken.

De enige spanning op deze zonovergoten dag wordt veroorzaakt door een groepje van enkele tientallen vermomde demonstranten die door de politie omsingeld wordt. Een 'leger' van enkele honderden marcherende clowns van de Clown Army, gehuld in voddige legerkleren, veroorzaakt de nodige hilariteit en zal ook de komende dagen nog vaak de rode neuzen laten zien. Maar verder verloopt de betoging erg vreedzaam en is de stemming eigenlijk ook verschrikkelijk mat.

Hori-zone

Ondertussen wordt bij Stirling, op zo'n 25 kilometer van Gleneagles, het zelfbeheerde actiekamp Hori-zone van het Dissent!-netwerk opgezet, waar zich vervolgens een sterk staaltje 'anarchie-in-de-praktijk' voltrekt. Op het hoogtepunt hebben zo'n 3.500 personen hier een onderkomen gevonden. Via een infrastructuur van 'buurten' met eigen keukens, die afgevaardigden sturen naar de centrale vergadering waaraan honderden mensen deelnemen, wordt gediscussieerd over acties en het kampgebeuren.

Vanaf dinsdagavond 5 juli, aan de vooravond van de G8-ontmoeting, wordt het kamp voortdurend omsingeld door politie, hetgeen niet voorkomt dat actievoerders uitbreken om Gleneagles te bestoken met acties. In de voorafgaande dagen werd ook nog de nucleaire marinebasis Faslane een daglang volledig geblokkeerd en togen 1.000 mensen naar de naburige uitzettingsbajes Dungavel.

Ook in Edinburgh en Glasgow worden infocentra en onderdak voor een paar honderd mensen verzorgd vanuit Dissent!. In Edinburgh is ook nog een camping ingericht voor de - veelal marxistische en door de Bolsjevistische SWP gedomineerde - G8-Alternatives tegentop. Deze camping is in beheer van de gemeente en wordt vanwege de afzettingshekken, camera's en bewakers meesmuilend 'concentratiekamp' genoemd. In dat kamp - dat voor 15.000 mensen ingericht is - bevinden zich op het hoogtepunt 4.000 personen, waarna dit aantal snel daalt tot gemiddeld 400 bezoekers. (!)

Op maandag 4 juli trekken drie verschillende groepen demonstranten door Gleneagles voor een 'carnaval voor volledige vreugde'. Hierbij verliest de politie voor het eerst de controle door lukraak stukken van de binnenstad af te zetten. Hier vinden ook de eerste matpartijen plaats en vallen er gewonden onder de demonstranten nadat deze zich over puntig hekwerk een goed heenkomen proberen te vinden. Er sneuvelt die dag overigens geen enkele ruit in de stad.

Wegblokkades

Woensdag 6 juli breekt de grote dag aan, de start van de G8-top. Op het kamp in Stirling worden al dagenlang voorbereidingen getroffen om de boel grondig te blokkeren. De actievoerders houden er rekening mee dat de politie het kamp van de buitenwereld zal proberen af te grendelen. Om die reden verlaten velen op dinsdagmiddag al het kamp. In het veld en in bosjes verstopt hebben duizenden zo de regenachtige nacht doorgebracht.

Om drie uur 's nachts sluit de politie inderdaad het kamp af. Een groep van een kleine duizend personen weet te ontsnappen door massaal door de ME-linies te breken. Hierna ontstaan er gevechten op een schimmig industrieterrein in de directe omgeving. Hier en daar wordt een fastfoodrestaurant van ruiten ontdaan. De uitgebroken groep loopt de snelweg M9 op, die leidt naar Gleneagles, om te blokkeren waarna een langdurig kat-en-muisspel met de ME aanvangt.

Ook rond Gleneagles, waar de heren van de G8 in een hotel bijeen zullen komen, worden in de vroege ochtend blokkades opgeworpen. In de meeste gevallen betreft het groepen mensen die op de wegen gaan zitten, waarbij de spoorlijn die langs Gleneagles loopt niet vergeten wordt. Om een uur of elf wordt bekend gemaakt dat Gleneagles nu aan alle kanten geblokkeerd is en dat de G8-gasten alleen nog per helikopter het hotel kunnen bereiken. Hetgeen ook geschiedt.

Via de verkeersberichten van de lokale radiozender vernemen we een eindeloze opsomming van gestremde wegen. Er komen berichten binnen van bussen en auto's met personeel voor de G8-top die bij de blokkades rechtsomkeert moeten maken. Zo zou een groot deel van de Canadese delegatie hierdoor nooit z'n eindbestemming hebben bereikt.

Boomstammen

Naast deze snelwegblokkades, uitgevoerd door grote groepen actievoerders, vinden er ook kleinere verkeersstremmingen plaats. Bijvoorbeeld doordat actievoerders zich aan elkaar met stalen lockons hebben vastgeklonken, of aan een autobusje. Een Nederlands/Belgische groep slaagt er in om een bruggetje op 3 mijl van Gleneagles een dag lang geblokkeerd te houden met boomstammen en lockons.

Maar de politie laat het er uiteraard niet bij zitten en ontruimt de wegblokkades, waarbij (op de snelweg) af en toe met de wapenstok flinke tikken worden uitgedeeld. Enkele honderden activisten proberen in Edinburgh de Japanse delegatie in hun hotel tegen te houden, maar worden door de politie opzij gezet. Een van de zwakke punten in het actiemodel is de gebrekkige communicatie tussen de verschillende groepen actievoerders waardoor iedereen de godganse dag heen-en-weer aan het bellen is.

De enige aangevraagde demonstratie, van G8-Alternatives vanuit het dorpje Auchterarder richting het hekwerk van Gleneagles, wordt aanvankelijk op het laatste moment verboden omdat de politie de controle geheel kwijt is. In de voorafgaande dagen werd al met de organisatoren druk gemarchandeerd dat er hoogstens 5.000 mensen zouden mogen demonstreren. Bussen met demonstranten worden door de politie tegengehouden. Maar in de middag wordt alsnog toestemming gegeven voor de betoging, waaraan zo'n 5.000 mensen deelnemen. (zie voor het opvallende verloop van deze demonstratie het verslag op pagina 13)

Die avond in het Stirling actiekamp is de stemming uitstekend en breken er feesten rond de kampvuren los. In totaal hebben naar schatting 4.000 mensen deelgenomen aan de wegblokkades. Het is grappig dat de politie, met twee keer zoveel mensen present en een jaar voorbereidingstijd, er niet in geslaagd is de wegblokkades te voorkomen.

Sisser

Maar in de ochtend van donderdag 7 juli druppelen de berichten over de aanslagen in Londen binnen, waarna de stemming omslaat en er vergaderingen worden belegd. We besluiten vooralsnog de meeste acties af te gelasten, dan wel van z'n feestelijke karakter te ontdoen. Verder wordt de tijd besteed om uit te zoeken wat er met de honderden arrestanten op de politiebureaus wordt uitgespookt.

Vrijdag, de slotdag van de G8-top, wordt er in Glasgow nog door een paar honderd mensen een grote brug in het centrum bezet alsmede enkele benzinestations. Het ging om een protestactie tegen klimaatverandering en de aanleg van een nieuwe snelweg. Al die dagen is het actiekamp in Stirling omsingeld geweest door een grote politiemacht, die het in- en uitgaande verkeer nauwkeurig - maar niet altijd even efficiënt - controleerde.

Het terreurspektakel in Londen drong het G8-circus op 7 juli geheel naar de achtergrond. Ondertussen ging de G8-top echter gewoon door met als resultaat het bekende 'net-iets-meer-dan-niets' besluit: Bush erkent dat er sprake is van klimaatverandering, de Palestijnen krijgen een fooi en Afrika ontvangt meer ontwikkelingshulp, terwijl dezelfde schuldenkwijtschelding die enkele weken eerder al aangekondigd werd, in ruil voor uitverkoop aan westerse multinationals.

Bono en Geldof kunnen nu echt loos gaan in het prijzen van de wereldleiders en het verbaal tackelen van de actievoerders. Bob Geldof over de anarchisten: "A bunch of losers. They think that they can make a change by fighting the police." De miljoenen die volgens deze popsterren op pad zouden gaan om te demonstreren, zijn nooit te zien geweest.

Uiteindelijk bleef hun bijdrage beperkt tot het houden van gehypte popconcerten, waar weinig politieks te bespeuren viel. In progressieve media werd de vaak veel te gematigde opstelling van de coalitie van ontwikkelingsorganisaties Make Poverty History (MPH) bekritiseerd. Eerder hadden onderzoekers van Spinwatch en Corporatewatch al uit de doeken gedaan hoe nauw de banden zijn tussen de MPH/NGO's en de regering Blair en hoe diens beleid stelselmatig beïnvloed wordt door het bedrijfsleven.

Verzuiling

De initiatieven rond de G8-top illustreren goed dat het globaliseringsgebeuren in drie kampen uiteen aan het vallen is. De gematigde NGO's beperkten zich grotendeels tot het mobiliseren van hun achterban rond een set gematigde en 'haalbare' eisen aan de vooravond van de top. Ze lieten zich verder tijdens de top niet meer op straat zien.

De partijen en vakbonden die daar links van staan organiseerden hun eigen tegenconferentie - die erg leek op een herhaling van het Europees Sociaal Forum vorig jaar in Londen en voornamelijk gevuld werd met de bekende sprekers die toegejuicht mochten worden zodra ze de woorden uitspraken die de zaal van hen verwachtte - en een rituele en slecht georganiseerde demonstratie bij het hek van Gleneagles.

En de 'horizontale' activisten (getalsmatig even groot als de marxisten) zorgden voor een spervuur aan directe acties van grote diversiteit. Natuurlijk is deze beschrijving wat te schematisch en waren er bijvoorbeeld organisaties die in meerdere kampen actief waren, maar de verzuiling zet merkbaar door.

Afgeven

Typerend was bijvoorbeeld dat de G8-Alternatives-leiders de blokkade-activisten de schuld gaven van de dreigende mislukking van hun demonstratie bij Gleneagles. Terwijl het toch écht de politie was die moeilijk deed, en bovendien de blokkades al veel eerder aangekondigd en voorbereid waren dan hun rituele demonstratie. Het was een slecht verhulde poging om de achterban op te stoken tegen de 'anarchisten'.

Het was misschien onvermijdelijk dat de vrolijke warboel die de globaliseringsnetwerken aanvankelijk kenmerkte, langzaam maar zeker zou stollen in een paar herkenbare bloedgroepen. Maar het is de vraag of dat zo positief is. Wat bijvoorbeeld jammer is, is dat de grote menigte zich zoet laat houden met het houden van een tamelijk schaapachtige demonstratie en (in tijd, ruimte en ideeën steeds meer afstand neemt van de overige actievoerders.

Ook de marxisten krijgen geen massa's meer op de been en lijken daarbij in grote verwarring over de rijrichting. Terwijl de slogans over 'revolution' als 'only solution' steeds ieler klinken, wordt er in dat kamp voornamelijk nog gemikt op verkiezingspolitiek en allianties met gevestigde linkse leiders en instellingen.

Dan is de Do It Yourself-opstelling vanuit Dissent! toch een stuk vrolijker en heeft meer perspectief. Maar die heeft wel het grote nadeel dat de drempel om deel te nemen een stuk hoger ligt dan bij de padvinderijachtige sessies van de marxisten. Terwijl je in het Hori-zone kamp geacht werd mee te helpen met uien schillen of toiletten graven, stond dat in het 'concentratiekamp' in Edinburgh allemaal (tegen betaling) prefab voor je klaar.

Effect

Wat nu precies het effect is geweest van alle bijeenkomsten en acties, valt zoals gewoonlijk moeilijk te meten. Feit blijft dat door de acties en demonstraties de praktijk van de G8-regeringen flink in de aandacht is geplaatst, al dreigden de wereldleiders door de opstelling van de gematigde NGO's toch nog afgeschilderd te worden als degenen die de oplossing zouden moeten brengen (terwijl ze toch echt het probleem zijn).

Je moet er niet aan denken dat dit soort toppen gewoon gehouden zouden kunnen worden zonder dat er tegen geprotesteerd wordt, zoals een jaar of wat geleden nog gebruikelijk was. Het effect van de protesten is wereldwijd te merken aan de berichtgeving in - autonome en commerciële - media, maar vooral ook lokaal.

Tot in de verre omtrek heeft 'iedereen' in Schotland het voortdurend gehad over de strapatsen van die wereldleiders en de protesten ertegen. Daarnaast is het de organisatoren van de top flink moeilijk gemaakt om de bijeenkomst in Gleneagles te houden en heeft dat weer z'n uitstraling naar komende vergaderingen.

Duizenden mensen hebben elkaar les gegeven in de mogelijkheden die directe actie en zelforganisatie bieden. Wat dat betreft was het gebeuren in het Stirling-kamp echt bijzonder. Het blijft een wonder om te zien hoe het daar duizenden mensen is gelukt om tien dagen lang een redelijk goed lopend dorp te runnen. Niemand kreeg ergens voor betaald of werd ergens toe gedwongen en toch liep het allemaal grotendeels op rolletjes, werd er voor duizenden gekookt, was er internet, waren er optredens en was er bijvoorbeeld ook een komposttoilet voor gehandicapten gegraven.

Iemand had zelfs een heuse 'wasmachine' gefabriceerd (een emmer aan een dubbel touw hangend vanaf een boomtak. Kleren erin, zeep, heet water, deksel erop, enkele tientallen malen ronddraaien en dan loslaten. Klaar). Er was een speciale 'buurt' ingericht voor kinderen en hun ouders, die hun eigen demonstraties en blokkades hebben gehouden. Nadat op een gegeven moment de politie het kamp dreigde binnen te vallen, is een groot deel van de kinderen voor de politie gaan staan om te laten zien hoeveel kinderen er in het kamp waren.

Natuurlijk werd er ook weer veel teveel vergaderd, maar ook daar kun je mee leren omgaan, bijvoorbeeld door roulerende afgevaardigden te sturen en niet overal tegelijk te proberen te zijn. Ook moest er af en toe een dronken buurtbewoner van het kamp afgestuurd worden.

Sympathie

Wat verder opviel, was de grote mate aan sympathie van buurtbewoners, zelfs bij de blokkades waar ze last van hadden. Er reden wel wat opgeschoten jongeren rond die her en der een ei uit hun auto naar demonstranten gooiden, maar over het algemeen werden we vriendelijk bejegend in Stirling, Glasgow of Edinburgh.

De cassière van de bouwmarkt waar we spullen voor de blokkade kochten, wenste ons veel succes toe en hoopte ons later op tv te zien. Het is des te wonderbaarlijker als je beseft hoe zwaar de lokale media paniek hebben proberen te zaaien over de komst van 'bloeddorstige anarchisten' die de boel zouden komen verbouwen.

Wat dat betreft deden de clowns en sambabands natuurlijk goud werk. Ook naar de politie toe; het blijft moeilijk om hard in te hakken op mensen met een rode plastic neus op die bezig zijn je ME-schild af te stoffen bij een blokkade. Over het algemeen was de politie trouwens belachelijk vriendelijk. Er is slechts bij drie gelegenheden echt geknuppeld en verder is er al die dagen geen traangasgranaat en gejaag met paarden of honden te zien geweest.

Wel maakte de arrestantengroep melding van het stelselmatig misbruik maken van noodwetten om mensen staande te houden en om papieren te vragen en zijn veel mensen op onheuse gronden gearresteerd en slecht behandeld tijdens de detentie. Het drie dagen lang omsingelen van het Hori-zone kamp had ook weinig met democratische rechten van doen.

Van de ruim 700 mensen die er gearresteerd zijn, zaten er half juli nog zeven van vast, waarvan enkele wegens eerder eerdere veroordelingen. Veel arrestanten zijn, met een uitnodiging voor een proces op zak, weer vrijgelaten met een 'banning-order' (die hen gebood onmiddellijk het G8-gebied te verlaten).

Verder was het - zeker voor Schotse begrippen - ongelooflijk zonnig en lieten de gevreesde midgie-muggen zich nauwelijks zien. De volgende G8-top vindt ergens bij St Petersburg in Rusland plaats en vervolgens in het noordpuntje van Duitsland bij Heiligendamm. Dit plaatsje werd onlangs alvast bezocht door actievoerders om de belegering in 2007 aan te kondigen.

Dit artikel, met tal van links en bronvermeldingen, is tevens geplaatst op de website: www.globalinfo.nl

 

British out!
De Engelse ME deed er niet slim aan om hun busjes in het Schotse Stirling voor de ontmoetingsruimte van de voormalige mijnwerkers te parkeren. De voltallige bezetting van het mijnwerkerslokaal rende naar buiten om een oude rekening te vereffenen en de ME de stad uit te slaan. Onder Thatcher was Stirling in 1984 namelijk een jaar lang door de Engelse politie bezet geweest tijdens de mijnwerkersstaking en werd hun mijn gesloten.

 

 

Naar boven