● Ravage   ● Archief    ● Overzicht 2005    ● Overzicht #15/16

Een 'krakersblaadje' om trots op te zijn

Hoewel we jarenlang een redelijk blad hebben gemaakt, is het ons nooit goed gelukt hét blad te maken dat we voor ogen hadden. Voor buitenstaanders bleven we altijd dat 'krakersblaadje' uit Amsterdam.

tekst Freek Kallenberg

Eigenlijk is Ravage altijd een 'ouderwets' blad geweest. Het blad werd immers opgericht op het moment dat de autonoom radicaal-linkse beweging over haar hoogtepunt heen was. Niet dat de mensen die in 1988 het initiatief namen voor een nieuw actieblad ongelijk hadden. NN en later Ravage berichtten over acties en campagnes die volgens activisten zelf in de reguliere media veel te weinig aandacht kregen. Hoewel het aantal acties in de loop van de jaren '80 afnam, was er nog steeds reden genoeg om hierover in 'eigen' media uitvoerig te berichten.
Voorganger Bluf! was in de ogen van veel activisten verzand in een oeverloos discussieblad van 'ouwe lullen' die er moeite mee hadden dat de zo succesvolle, en vooral ook spannende, autonome bewegingen van de jaren '70 en begin jaren '80 'leegliepen' n letterlijk: men haakte en masse af om een baan te vinden, kinderen te krijgen, in therapie te gaan of geiten te hoeden in Frankrijk, Spanje of een ander zuidelijk oord. De redactie van Bluf! trok hieruit een juiste conclusie: stoppen voordat het helemaal doodbloed.
Tegelijkertijd was de door de autonome bewegingen opgebouwde infrastructuur van actie- of onderzoeksgroepen, infocentra, podia, restaurants, cafés, boekwinkels, et cetera nog grotendeels intact. Bovendien waren er nog steeds jongeren die deze gekraakte parallelle wereld wel spannend vonden en zich vol overgave stortten in het autonome actie- én uitgaansleven.
Een aantal van hen kon zich dan ook niet vinden in de analyse en conclusie van de Bluf!-redactie. Een eígen actieblad was nodig en hard ook. Er werd immers nog steeds actie gevoerd en de 'burgerlijke' pers weigerde nog hieraan de zo gewenste aandacht te besteden.
Bij de oprichtingsvergadering in 1988 zaten wel zo'n dertig mensen om de tafel en een paar maanden later rolde het eerste nummer van 'aktieblad' NN van de persen. Hierin geen ellenlange analyses van 'de' beweging, maar vooral heel veel actienieuws. De 'lange' stukken werden overgelaten aan een speciale 'langestukkenredactie'. Daarnaast verzorgde een groep vrouwen de vrouwenpagina en werden er redacties gevormd om over wonen, milieu, oorlog, derde wereld, internationale solidariteit en nog zo wat onderwerpen te schrijven.

Deelstrijd

Achteraf is aan deze onderverdeling in deelredacties al een kentering te zien die in de jaren '90 sterk door zou zetten. De autonome beweging van de jaren '70 en begin '80 voerde een 'totaalstrijd' die niet alleen politiek maar ook persoonlijk van aard was.
Alles had met alles te maken, je hield je overal mee bezig, niet alleen in je vrije tijd, maar 24 uur per dag. De ene dag ketende je je vast aan het hek van een kerncentrale, de volgende dag liep je mee in een demonstratie tegen kernwapens, 's avonds draaide je bar in de kraakkroeg, de dag erop werkte je in het infocentrum en op zondag ging je kraken. Was je het even zat, dan ging je een paar maanden naar El Salvador, Nicaragua of ander revolutionair oord om te helpen met de bouw van een lokale school of de koffie-oogst.



In de jaren '90 werd dat allemaal anders. Dit had ook gevolgen voor NN en later Ravage. Redactieleden hadden hun wortels in de autonome bewegingen en voor hen was deze totaalstrijd nog vanzelfsprekend. Voor de nieuwe lichting activisten gold dit niet. Zij wilden bijvoorbeeld alleen maar kraken, of waren alleen geïnteresseerd in het milieu, militarisme, feminisme, derde wereld of dieren.
Bovendien waren ze zelden fulltime actievoerder. Onder de kabinetten Lubbers en later Kok werd de verzorgingsstaat langzaam maar zeker uitgekleed. Studeren mocht je nog maar zes jaar, daarna moest je zelf dokken. Ook de sociale dienst nam er geen genoegen meer mee dat je een keer in de maand je 'soosbriefje' in de daarvoor bestemde brievenbus deponeerde. Je moest aan het werk, of tenminste serieus solliciteren. Kraken en actievoeren werd iets dat je er naast deed n nog steeds met enorm veel overtuiging, maar de tijd en inzet waren beperkt.

Doelgroep

Op de redactie van NN en later Ravage werden deze veranderingen ook zichtbaar. Van de grote groep enthousiaste medewerkers was al snel nog maar een handjevol over. Er waren weinig mensen die zich verantwoordelijk voelden voor het gehele blad met alles dat daar bij komt kijken. Mensen typten hun stukkie en gingen daarna weer pleitte. Vaak omdat ze moesten werken, studeren of andere activiteiten hadden die ze ook belangrijk vonden. Schrijven voor NN werd evenals actievoeren iets dat je naast andere activiteiten deed.
Ondertussen ging de leegloop van de autonome beweging onverminderd door. Er werd minder gekraakt en actie gevoerd. Niet alleen was er daardoor minder om over te schrijven, ook het aantal abonnees en de losse verkoop daalde langzaam maar gestaag.
Om dit tij te keren en een dreigend faillissement af te wenden ging de redactie op zoek naar nieuwe doelgroepen. Met behulp van een financiële prikkel van het Bedrijfsfonds voor de Pers en een nieuwe naam - Ravage - werd een promotiecampagne gestart. Er werden kaartjes gedrukt, posters gemaakt en een jaar lang reisden we stad en land af om die kaartjes en posters neer te leggen op plekken waar onze doelgroep zich eventueel zou kunnen ophouden. Wie die doelgroep precies was, wisten we eigenlijk niet. Jong, idealistisch, activistisch...?
Of we de juiste plekken bezocht hebben weten we nog steeds niet, maar we slaagden er wel in het aantal abonnees in twee jaar tijd aanzienlijk uit te breiden. Nog steeds niet heel veel, maar wel genoeg om het in ieder geval financieel nog jaren te kunnen bolwerken.

Buitenstaanders

Het bleek echter een hele kunst om die nieuwe lezers vast te houden. Hoewel geïnteresseerd in activisme of politiek, waren ze niet vanzelfsprekend zelf actief in een beweging of actiegroep. Als ze dat wel waren, dan waren ze vaak geïnteresseerd in één thema, zoals kraken, milieu, feminisme of dieren.



Vooral van deze laatste groep kregen we regelmatig na een halfjaar briefjes toegestuurd waarin men te kennen gaf het abonnement op te zeggen omdat Ravage te weinig over dierenstrijd schreef. Hoewel we toch ons best deden om over elke dierenactie te berichten, deden we als redactie niet erg veel moeite om ons hierop te profileren. Noch op enig ander onderwerp overigens n hoewel redactieleden zo hun persoonlijke voorkeuren hadden vonden we eigenlijk alle onderwerpen van belang. Een overblijfsel van de gedachte dat alles met alles te maken heeft.
Voor 'buitenstaanders' was het blad mede hierom waarschijnlijk niet sexy genoeg, zowel in onderwerpkeuze als vormgeving. Misschien hadden we er voor moeten kiezen om Ravage en de bijbehorende activistische levensstijl als 'merk' op de markt te zetten. Uit diverse doelgroeponderzoeken blijkt dat het aantal mensen en vooral jongeren dat zich druk maakt over de gevolgen van het wereldwijde kapitalisme, milieuvernietiging, oorlog en andere zaken toeneemt. Een blad dat daar op een beetje vlotte wijze over bericht heeft goede kans van slagen. Maar dan moet het artikelen over deze onderwerpen dan wel combineren met artikelen over muziek, film, kunst, (jongeren-)cultuur, games, mode, (vlieg-)reizen en andere produkten.
Zo'n blad wilden wij niet maken. Ravage was voor ons nooit een produkt maar een actiemiddel. Bovendien beschikten maar weinig schrijvers over een vlotte pen. Degenen die daar wel mee gezegend waren, vonden al snel elders een medium waar ze hun schrijfsels tegen betaling kwijt konden. Want ze waren wel idealistisch of geëngageerd, maar ze moesten ook gewoon geld verdienen

Verdeeld

Het bleek sowieso moeilijk om medewerkers lang aan ons te binden. De jaren '90 waren ook niet de meest inspirerende tijden om voor een actieblad te werken. De actiebeweging was op sterven na dood. De infrastructuur uit de jaren '70 en '80 werd hier en daar nog met gesubsidieerde banen in stand gehouden n ook Ravage was waarschijnlijk zonder die betaalde banen al eerder verdwenen n maar veel acties werden er niet gevoerd.
Terwijl er in onder andere Groot-Brittannië een inspirerende party and protest beweging tegen de aanleg van snelwegen ontstond en later wereldwijd de strijd tegen de kapitalistische globalisering losbarste, gebeurde er in Nederland weinig spannends. Het activistische wereldje raakte verder verdeeld door elkaar voor verrader of rotte vis uitmakende sektarische groepjes. Ieder actief op z'n eigen onderwerp maar niet in staat of bereid tot samenwerking.
Ook Ravage kreeg het regelmatig te verduren en de redacteuren werden met enige regelmaat voor van alles en nog wat uitgemaakt. Met als dieptepunt het dichtmetselen van onze deur omdat we ons in de ogen van een aantal mensen schuldig hadden gemaakt aan seksisme. Tegelijkertijd was men ook niet te beroerd om ons te hulp te schieten op het moment dat de politie bij ons binnenviel om het hele redactielokaal leeg te halen. Ravage is dan wel een klotenblad, maar wel 'ons' klotenblad, zo was de gedachte.

Opinieblad

Eigenlijk gold dit ook voor de redactie. De actiewereld kon ons nog nauwelijks bekoren, maar het deed ons wel pijn. Bij gebrek aan inspirerende acties probeerden we van Ravage een kritisch en spraakmakend opinieblad te maken. De redactie werd versterkt met mensen die niet direct actief waren in de actiewereld en we probeerden meer journalistieke en opiniërende artikelen te plaatsen. Ook over onderwerpen die je niet direct verwacht in een radicaal-links actieblad.
Hoewel we jarenlang een redelijk blad hebben gemaakt, is het ons nooit goed gelukt hét blad te maken dat we voor ogen hadden. Het al eerder genoemde gebrek aan goede schrijvers en journalisten, maar ook het beroerde intellectuele klimaat in Nederland zijn hier mede debet aan. Discussies worden hier zelden gevoerd en mensen met verstand van zaken of inspirerende opinies pakken maar zelden de pen, zeker niet voor een toch marginaal blad als Ravage.
Voor buitenstaanders bleven we altijd dat 'krakersblaadje' uit Amsterdam en eigenlijk klopt dat ook wel. We hebben ons nooit echt los kunnen maken van de autonome actiebeweging en het bijbehorende gedachtegoed. Er was en is immers nog genoeg mis in de wereld en de autonome actiemethode - dat wil zeggen vanuit je eigen dagelijks leven zonder autoritaire organisaties als politieke partijen, vakbonden en NGO's, hiertegen ageren en tegelijkertijd vorm geven aan een wereld waarin je wel wilt leven - is nog steeds de meest inspirerende manier van verzet én leven.
Nu ook de laatst overgebleven redacteur heeft besloten iets anders te gaan doen met z'n leven komt er een einde aan het autonome project Ravage. Maar om maar eens een oude leus te parafraseren: bladen kun je opheffen, ideeën niet.

Naar boven