Uit: Ravage #11, 30 aug 2002

Hoort het volk mort!

Geen beton in 't Lappersfort

In een jaar tijd is het verzet van actiegroep het Lappersfront in Brugge uitgegroeid tot een brede beweging van zestig organisaties. Zij willen het groen rond de stad behouden en keren zich tegen de asfaltering van het groengebied. Een actieweek in augustus moest deze eis kracht bijzetten.

Op nog geen twee kilometer van het historische centrum van de Belgische stad Brugge ligt het Lappersfortbos. Nadat de munitiefabriek die er stond werd gesloten, is het gebied dertig jaar lang onaangeroerd gebleven en overwoekerd met groen. Het is nu een broedgebied voor talloze zeldzame vogelsoorten en ook zijn er konijnen, eekhoorns en vossen te vinden.

Maar niet voor lang, als het aan het bestuur van Brugge ligt. Het bos moet geasfalteerd worden voor een weg en uitbreiding van het industriegebied. Actievoerders, waaronder ook Nederlanders, bezetten het bos sinds augustus vorig jaar om deze destructie te voorkomen.

Verbreding

Wie het bos betreedt, is verkocht. Een wilgenpad leidt je naar de toegangspoort, dat als een echte slotgracht omringd is door water. In het bos zijn boomhutten en een houten fort gebouwd. Daarbinnen bevinden zich enkele houten huisjes. Ook oude bunkers worden gebruikt als nieuwe woonkernen.

,,Sommige bezoekers zijn eerst sceptisch, maar krijgen vanzelf een wauw-effect'', zegt Peter Mahieu, buurtbewoner en een van de initiatiefnemers van de bezetting. ,,Dat je dat met een bos kunt doen! Het bos spreekt mensen direct aan.''

Volgens de plannen van het stadsbestuur mag een deel van het natuur- en moerasgebied park worden. Dat dit ten koste gaat van het ecosysteem, lijkt niet van belang voor de Brugse politiek. Lappersfront, de actiegroep die het gebied bezet, wil niet wijken voor dit compromis. Het hele bos van dertig hectare moet wat haar betreft natuur blijven.

De herfst en winter zijn gebruikt om barricades te bouwen. De lente en de zomer stonden in het teken van de verbreding van het verzet. Nadat het bos dertig jaar lang voor mensen gesloten is geweest, staan de poorten nu hemelswijd open. Het verzet tegen de asfaltering van het bos is daardoor veel breder geworden dan de bezetters alleen.

Velen hebben het bos inmiddels bezocht. Ook de media toonden veel belangstelling. Een persconferentie die de bewoners organiseerden ter gelegenheid van 250 dagen bezetting, werd door honderden mensen bezocht. Ook organiseerde het front in juli een kunsthappening voor de lokale bevolking en in augustus een actieweek voor activisten uit de hele wereld.

Het Lappersfront staat niet alleen in haar strijd. Ruim zestig organisaties hebben zich in een platform georganiseerd om de uitgestrekte 'groene gordel' rond Brugge, waartoe het Lappersfort behoort, te behouden. Deze groene gordel loopt van de oostkant, langs het zuiden naar de westkant van Brugge. Organisaties als Natuurpunt (vergelijkbaar met Natuurmonumenten) en Greenpeace zijn net als het Lappersfront en de lokale afdeling van de groene partij Agalev bij het 'Groene Gordelfront' aangesloten. Het platform steunt de bezetting van het bos. Ook worden er lokale organisaties opgezet in randgemeenten.

Dwangsom

De eigenaar van de grond, Fabricom, is begonnen met juridische procedures om de bezetting te stoppen. Dertig jaar terug kocht dit bedrijf het gebied voor speculatie en nu is het bang dat het naar zijn geld kan fluiten. Het bedrijf eist een dwangsom van 2200 euro per dag van de activisten. Daarnaast wil ze dat alle bouwwerken uit het bos verwijderd worden. De rechtszaak speelt begin september.

De plannen voor het bos zijn niet definitief. De kans is klein dat het bos meteen gekapt wordt als het Lappersfront de zaak verliest. Onderhandelingen en plannenmakerij voor het gebied zijn nog volop aan de gang.

De Vlaamse centrale overheid heeft inmiddels zijn handen van het project afgetrokken. Zij hadden hun oog op het bos laten vallen voor een centrale busplaats, maar de Vlaamse minister van leefmilieu en landbouw, Vera Dua (Agalev), heeft tijdens een ontbijt in het fort gezegd het bos als stadsnatuurreservaat te steunen. De plannen voor de busplaats zijn dan ook geschrapt.

Burgemeester Patrick Moenaert van Brugge raakt steeds meer geïsoleerd. De vierbaansweg die door de achtertuinen van buurtbewoners en het bos is gepland, is een lokale weg. De verantwoordelijkheid voor de aanleg van deze nieuwe verbindingsweg met de snelweg ligt alleen bij Brugge. Pogingen van de stad om de aanleg van de weg in de schoenen van de centrale overheid te schuiven, zijn mislukt.

De rol van de burgemeester is curieus. Lang geleden, toen hij nog geen burgemeester was, heeft hij zelf gedemonstreerd tegen de verbreding van een ander stuk weg, voor zijn huis. Dat plan liep stuk maar nu wil hij toch nieuwe toegangswegen creëren. Hoewel Brugge nog nauwelijks files kent, moet het bos geasfalteerd worden om meer auto's te lokken naar 'zijn' schouwburg en het nog te bouwen vermaakscentrum bij het centraal station. Deze weg leidt ook nog eens door het nu nog rustige dorpje Sint Michels. De dorpsbewoners zijn niet gecharmeerd van een brede weg in hun achtertuin.

Actieweek

Tijdens de actieweek in augustus vormde de Brugse politiek dan ook een geliefd doelwit. Ruim tweehonderd mensen namen aan deze actieweek deel.

De eerste actie begon dinsdag 6 augustus om zes uur 's ochtends. Er werd verzameld bij het huis van de burgemeester. Een groep van vier ging vooraf aan een grotere groep bestaande uit dertig tot veertig personen. Zij wilden een spandoek, met een afbeelding van een verkeersweg, vanaf het dak van het huis van de burgemeester ontrollen.

De burgemeester werd wakker van het getik van de ladder op zijn raam, waarna hij aan de ladder begon te sjorren. De eerste klimmer probeerde hem te bedaren, maar moest wegens gevaar voor eigen leven deze strijd snel opgeven. Vreemd genoeg kwam er vrijwel meteen een agent vanuit de achtertuin aangesneld, een paar minuten later gevolgd door een buslading met agenten.

De vier klimmers konden nergens meer heen en werden gearresteerd. De grote groep activisten maakte daarop veel lawaai en schreeuwde de buurt wakker. De burgemeester, bang voor zijn sociale status in de buurt, verzamelde alle moed en kwam naar buiten. De activisten moesten 'de normale weg' bewandelen en een afspraak met zijn secretaresse maken, zei hij en, zoef, weg was hij weer. "Hoort het volk mort! Geen beton in 't Lappersfort", schreeuwden de activisten hem nog na.

Geweld

De grote groep betogers liet het er niet bij zitten en vertrok naar het politiebureau om de vrijlating van de vier activisten te eisen. Nadat de pers verdwenen was en de groep al een halfuur bij het bureau in de regen had staan dansen en schreeuwen, werd de groep omsingeld. Eén voor één wilden de agenten de activisten arresteren, maar verder dan zes personen kwamen ze niet. Hierbij werd grof geweld gebruikt: een unicum in Brugge! Eén activist moest hierdoor voor enkele hechtingen naar de dokter.

Uiteindelijk kwam de politie tot de conclusie dat door hun toedoen de actie langer duurde. De activisten stelden voor om naar het bos terug te keren en het hierbij te laten. Een klein groepje zou achterblijven om de vrijgelaten arrestanten op te vangen. Wonder boven wonder liet de politie dit toe; hun nachtdienst zat er allang op en ze wilden zelf naar huis. Gedurende de dag werden de tien arrestanten weer op vrije voeten gesteld.

Het gebruik van geweld door de politie in Brugge bleek een nieuwe trend. Hoewel de hoofdcommissaris het lef had zijn excuses aan te bieden en ook vond dat de burgemeester zijn 'beheersing' had verloren, pakte dezelfde politie twee dagen later een groep activisten hardhandig aan.

Op donderdag kwam een dertigtal activisten terug van een actie in de stad. Ze hadden zojuist in het centrum flyers uitgedeeld en twee organisaties, die de plannen voor de asfaltering uitdokteren, bezocht. Niet echt wat je noemt een gevaarlijke actie. Op de weg naar het actiekamp troffen zij echter een groep agenten aan die hen per se op de foto wilde zetten. Wie weigerde, werd uit de groep gesleurd en vastgehouden. Op de vraag waar dit voor nodig was, werd de ene keer "daarom" geantwoord en de andere keer "we willen wel eens weten wie er in dat bos zitten".

Bezoek

Tijdens de streetrave op zaterdag hielden de autoriteiten zich wel afzijdig. Meer dan honderdvijftig activisten en Brugse jongeren dansten door de straten en beleefden daar vooral plezier aan. Op zondag, tijdens het openbare feest in het Lappersfortbos, kwam de burgemeester op bezoek. Het bos betoverde hem niet, maar wel zijn er gesprekken gestart tussen hem en het Groene Gordel Front.

De burgemeester is vooralsnog niet van zins de plannen voor de vierbaansweg te herzien. Dit geldt ook voor de plannen die het stadsbestuur heeft met het Chartreuze gebied, een erg groot gebied buiten de stad waar veel archeologische opgravingen van voor de Romeinse Tijd zijn gedaan. Het is een rustgebied ingeklemd tussen een spoorweg en snelweg, waar ook boerderijen staan. De stad wil er kantoren bouwen en de vierbaansweg door het Lappersfortbos moet dit gaan ontsluiten.

Het Groene Gordel Front verzet zich hiertegen. Actievoerders van het Lappersfort doen dit op de hen vertrouwde wijze van directe actie. De eerste boerderij, vijf kilometer van het Lappersfort, werd in mei gekraakt. Brugge lijkt nog een lang strijd voor zich te hebben.

Robin van Stokrom

Info:

http://www.lappersfront.tk

http://belgium.indymedia.org