Koningsplein wordt onstuimige witte zee

Wim Kok is niet blij met de negatieve toonzetting in de berichtgeving over het koninklijke huwelijk. Een beter compliment aan het adres van kritische journalisten alsmede actie- en mensenrechtengroepen kan hij niet geven. In de schaduw van de officiële voorbereidingen voor 2-2-2 werken vrijwilligers aan de totstandkoming van hun alternatieve Witte Plein.

Als adhoc-comité hebben ze geen eigen kantoor. Voor het weke­lijkse overleg komen ze bij elkaar op wisselende plaatsen. Vandaag is het stadhuis aan de beurt. Een van de medewerkers is actief voor een lokale politieke partij, vandaar. Men maakt ongevraagd gebruik van het stadskantoor.

Het is frappant dat in het hart van bestuurlijk Amsterdam, dat alles uit de kast trekt om het de Oranjes en Zorreguieta's op 2-2-2 zo gerieflijk mogelijk te maken, een bont gezelschap koningshaters, republikeinen en kritische monarchisten een alternatieve manifestatie aan het voorbereiden is. De kern van het comité bestaat uit mensen die elkaar hebben ontmoet tij­dens een antimonarchistische bijeenkomst van de Vrije Zone.

Het comité is niet volledig, terwijl er vanavond nog wel een zeer belangrijke knoop moet worden doorgehakt: houdt het comité vast aan de lokatie Spui of wordt er alsnog gekozen voor een alternatieve lokatie. Schoorvoetend en onder protest besluiten de aanwezigen om dan maar het Koningsplein om te dopen in Het Witte Plein. Er zijn nog een kleine tien dagen te gaan, de tijd dringt. De Ombudsman zal gevraagd worden om te onderzoeken of de gemeente in deze kwestie onjuist heeft gehandeld.

Een paar uur eerder hadden vertegenwoordigers van het Witte Plein nog overleg gevoerd met onder meer burgemeester Cohen. Wederom werd door de burgemeester geconstateerd dat het Spui wegens ruimtegebrek ongeschikt is voor een manifestatie. Het fungeert op 2-2-2 als parkeerplaats voor nood- en hulpdien­sten, terwijl de NOB er regie-units plaatst.

Volgens René Danen, een van de leden van het comité, verlopen de voorbereidingswerkzaamheden, afgezien van het gesteggel over de lokatie, goed. Maar zelfs dit gesteggel heeft een positieve kant. ,,We hebben er ongevraagd aardig wat publici­teit mee gekregen. Daar kunnen de tienduizenden flyers en posters die inmiddels zijn verspreid niet tegenop.''

De website van het comité wordt druk bezocht, terwijl er meer dan tweeduizend sympathiebetuigingen binnen zijn gekomen. Rond de honderd personen hebben zich aangemeld om programmamateri­aal in hun omgeving te verspreiden. Het zijn vooral mensen die nog niet eerder ervaring hebben opgedaan met protestacties. ,,We boren een volledig nieuw publiek aan'', aldus Danen.

Op zich niet zo verwonderlijk, want Nederland kent nu eenmaal geen traditie om uit onvrede met het functioneren van de monarchie de straat op te gaan. Het onbehagen is slecht geor­ganiseerd. De enige groepen die van tijd tot tijd iets organi­seren, zijn het Nieuw Republikeins Genootschap en het Comité Mars op de Oranjes. Eerst genoemde beperkt haar activiteiten voornamelijk tot discussiebijeenkomsten terwijl Mars op de Oranjes vanwege haar opvliegende karakter vooral het radicaal-linkse actiecircuit aantrekt.

Het comité heeft bewust voor een publieksvriendelijke actie­vorm gekozen. De politiek-culturele manifestatie op het Ko­ningsplein moet een plek worden waar jong en oud zich op z'n gemak voelen. Het ondemocratische karakter van de monarchie en de gevolgen daarvan zullen middels interviews met kenners aan de kaak worden gesteld. De gesprekken worden afgewisseld met muziek, cabaret en dichters.

,,Nederland is bijzonder slecht op de hoogte van het functio­neren van de monarchie. Juist op een dag als 2-2-2, waarop Am­sterdam zichzelf als toeristische attractie voor het oog van de wereld probeert te verkopen, is het belangrijk om een tegengeluid te laten horen'', aldus Danen. Het comité is ervan overtuigd dat een deel van de kritiek die op het Witte Plein zal worden geuit via de media het grote publiek vroeg of laat zal weten te bereiken.

Aan de vooravond van het "andere geluid" evenement, wordt er in de stad een programmakrantje verspreid. De manifestatie zelf zal live via internet zijn te volgen (www.oranje.nu). Tevens is het de bedoeling dat de Amsterdammers via Amsterdam 2 (Salto) delen van de manifestatie in de huiskamer kunnen krijgen, terwijl piratenstations eveneens het programma ,,door zullen ­prikken''. ,,Het is een uniek samenwerkingsverband van alternatieve mediamakers'', zegt Danen.

Bang dat het gebeuren uit de hand loopt, zijn ze niet bij het actiecomité. Om eventuele problemen met agressieve voorbijgan­gers te voorkomen, zullen er zo'n 25 stewards worden aange­steld. De politie heeft toegezegd met veertig agenten aanwezig te zijn. Hun functie is, naast het reguleren van de voetgan­gerstroom (het Witte Plein staat midden op een doorgaande weg) erop toezien dat de manifestanten niet over de schreef gaan.

,,We hebben al maanden benadrukt dat de actie een publieks­vriendelijk karakter heeft. In de media worden we afgeschil­derd als 'een handjevol tegenstanders waar geen problemen van te verwachten valt'. Wel, dat vinden we prima'', zegt Danen, al denkt hij wel dat het er veel meer dan 'een handjevol' demonstranten zullen worden. Wat het comité betreft zit de kracht van het Witte Plein 'm in de hoeveelheid en diversiteit aan mensen die het op de been weet te brengen rond een issue dat taboe is. Het kan een aanzet vormen voor terugkerende acties en demonstraties tegen de monarchie.

Danen: ,,Mocht men ons dan toch nog te soft vinden, dan is er elders in de stad plek genoeg voor andere actievormen.'' Het mag duidelijk zijn dat het niet wordt gewaardeerd om vanaf Het Witte Plein met stenen of ander materiaal te gaan gooien. Anders ligt het met het scanderen of dragen van leuzen. Van het comité mag alles, de grenzen van het toelaatbare worden bepaald door oom agent.

In de slip-stream van Het Witte Plein ontstaan nieuwe initia­tieven. Zoals van Netty Gelijsteen, die de oppervlakte van de Dam in witte doeken uit wil beelden, die vervolgens op de een of andere manier op het Koningsplein zullen komen te hangen. Een eetcafé in de Jordaan heeft alle horeca-ondernemers in de binnenstad opgeroepen uit protest tegen Jorge Zorreguieta Oranje-bitter te schenken, de vlag halfstok te hangen en een deel van de weekopbrengst op de rekening van het alternatieve Nationaal Geschenk te storten.

De actiegroep "Spoken uit het Verleden" greep een persconfe­rentie over het komende huwelijk van de gemeente Amsterdam aan om op ludieke wijze de burgemeester de eis voor te leggen te openbaren wie er op de geheime gastenlijst staan en of hij de komst van de Zorreguieta's als ongewenst kon verklaren.

,,Het eventuele ongemak weegt volgens ons niet op tegen het onvoorstelbare leed dat de slachtoffers en hun nabestaanden in Argentinië tijdens het Videla-regime hebben moeten ondergaan­'', zo liet een van de spoken weten. Cohen merkte en-passant op dat de ouders van Maxima ,,tijdens de activiteiten zullen ontbreken.''

De chatsessie van Willem-Alexander en Maxima met honderd geselecteerde burgers is uitgelopen op een fiasco. Al binnen enkele minuten lag de site van het koninklijk huis eruit. Telecombedrijf KPN vermoedt dat hackers de sessie hebben gesaboteerd. KPN was berekend op enkele tienduizenden belang­stellenden. De teller registreerde echter ruim drie miljard 'hits'. Een dergelijk aantal is volgens KPN alleen mogelijk als er kwade opzet in het spel is.

Nader onderzoek van de KPN heeft uitgewezen dat hackers vanaf het begin van de sessie verschillende pogingen hebben gedaan om de site plat te leggen. De meeste werden door beveiligings­systemen afgeweerd, maar de aanval op de typist, de vertaler van gesproken woord naar tekst, was fataal. KPN vermoedt dat de hackers het IP‑adres van de typist hebben weten te achter­halen, waarna een massale stroom data naar dit adres werd ge­stuurd. Ook een betere beveiliging had volgens het telecombe­drijf deze aanval niet kunnen voorkomen.

Alex van Veen

Meer actuele info over het programma en de route naar Het Witte Plein: zie de rubriek Lokkers op pg. 34 van dit blad of raadpleeg de website www.hetwitteplein.nl of www.indymedia.nl