Misdrijven tegen de koninklijke waardigheid

Amsterdam begint sinds de Eurotop in 1997 een traditie op te bouwen waarin openlijke beledigingen van bevriende staatshoof­den en koninklijke waardigheidsbekleders niet langer getole­reerd worden. Je kan er voor opgepakt worden. De politie bepaalt welke leuze of afbeelding als beledigend kan worden beschouwd.

Er is de afgelopen weken heel wat gediscussieerd op de werk­plaats in Amsterdam, waar actievoerders in het kader van het Witte Plein spandoeken schilderden. Welke leuze kan nu net wel en wat niet, dat was de cruciale vraag. Hierbij kregen de bewoners van de lokatie waar een van de tientallen spandoeken  komt te hangen uiteraard inspraak. Een beledigende tekst kan immers tot optreden van de politie leiden.

De "misdrijven tegen de koninklijke waardigheid", die kortweg bekendstaan als majesteitsschennis, zijn terug te vinden in de artikelen 108 tot en met 114 van het Wetboek van Strafrecht. Sinds 1886 is aan deze tekst niets meer veranderd. De oor­spronkelijke strafmaat van vijf jaar cel is echter wel aange­past en komt vandaag de dag meestal neer op een geldboete.

Maar wie bepaalt of een leuze als 'Trix is een bitch' als beledigend wordt ervaren, en door wie dan eigenlijk? En maakt het verschil of je met een dergelijk spandoek langs de route van de gouden koets gaat staan, of dat je je positioneert temidden van de witte spoken op Het Witte Plein, ver weg van het banale koninklijke gezelschap?

Volgens politie-commissaris Leo de Wilde hangt een optreden van de politie sterk af van de plaatselijke situatie. "Indien de sfeer op Het Witte Plein relaxed is, zullen we minder snel overgaan tot inbeslagname dan wanneer het er broeierig is". De Wilde heeft op 2 februari de leiding over een veertigtal agenten rondom Het Witte Plein. Agenten in burger zullen pas worden ingezet wanneer de spanning oploopt.

De Wilde zal in geval van een leuze die eventueel als beledi­gend wordt ervaren, het hoofdbureau raadplegen of de tekst inderdaad strafbaar is. Mocht dit het geval zijn, dan worden de stewards van het actiecomité verzocht de dragers van het spandoek aan te spreken. Mocht dit geen resultaat opleveren, dan hangt het van de omstandigheden af of de politie het spandoek in beslag neemt en of daarbij de drager(s) zullen worden opgepakt.

Volgens historicus W. Steekelenburg is het nog niet zo eenvou­dig om op 2 februari voor majesteitsschennis opgepakt en vervolgd te worden. Eenvoudige belediging is daarvoor volgens hem niet genoeg. ,,Je moet op z'n minst het gezag tarten en er moet een relatie gelegd kunnen worden met het staatsbelang'', zegt hij in de Staatscourant.

Zolang het huwelijk nog niet is voltrokken vallen wel de koningin, prins Claus en Willem‑Alexander als vermoedelijke troonopvolger onder de bepalingen van majesteitsschennis. Maar Maxima niet. ,,Pas als zij getrouwd is, kan er een misdrijf tegen haar koninklijke waardigheid worden gepleegd'', aldus Steekelenburg.

Met andere woorden: op 2-2-2 kun je tot 10.30 uur, als het 'ja-woord' wordt gegeven, vrij en onvervaard met spandoeken als "Jorge = Massamoordenaar" en "Maxima Rot Op" rondlopen door de binnenstad. Maar een garantie voor een vrije aftocht krijg je niet... (Alex)