Markt van het uitgaan (36)

Bankstelplanten aller landen:"...uh...huh-huh!"

De oproep, enkele 'Markten' geleden, om iedere derde vrijdag van de maand aan het eind van de middag het geliefde TV-toe­stel uit het raam te werpen, mag zich in een toenemende be­langstelling verheugen. In de onmiddellijke omgeving van de initiatiefne­mers, te weten: schier oneindig flat­land, moet dagelijks op de gammele tweewieler langs de ontelbare glas­splinters worden geman­oeu­vreerd om weer in de be­woonde wereld te komen.

Maar niet alleen in menig getto in de Oranje Vrij­staat der Lage Neder­landen willen hele volks­stam­men de treur­buis­verslaving hoogstpersoonlijk een halt toeroepen. In de Verenigde Staten hebben zojuist meer dan vijf miljoen Amerika­nen het onding een week lang links laten lig­gen. Inmiddels bellen complete onderzoeksbureaus zich suf over de gevolgen, die natuurlijk alleen maar posi­tief zullen zijn.

We wachten met smacht op de resultaten. Maar hebben ons zelf een week lang beter dan normaal gevoeld. Je kunt het vergelijken met de positieve vibra­ties die toch overal voel­baar zijn als er weer eens een clubje Transcendente Mediteerders (TM) stilzwijgend voor zich uit zit te staren ter opkrikking van het heil der wereld.

De Amerikanen nemen dus, zoals wel vaker in de ge­schie­denis, weer eens het voor­touw bij het bestrijden van een cruciale misstand. Het is de vierde keer dat een TV-vrije week in de VS wordt gehouden. In 40 duizend scholen, fami­lies, bibli­o­theken kerken (!) en andere groepe­ringen heeft men zeven dagen op een rij het beeldbuis­celibaat be­tracht. Helden zijn het, een voor een een stand­beeld waar­dig. En een held: willen we dat niet allemaal zijn (gnif gnif)?

Amerikanen staren gemiddeld drie uur en 44 minuten per dag naar het scherm, volgens een onderzoek van Nielsen Media research in 1997. We rekenen even verder. Als je bedenkt dat er een uur of acht per dag opgaat aan een andere favoriete tijdsbe­steding, namelijk loonsla­ver­nij, blijft er naast een uur of zeven slaap nauwelijks tijd over voor iets anders. 52 Dagen non-stop televisie per jaar: over een paar eeuwen zal men met afgrijzen terugdenken aan de huidige zwarte bladzijde in de geschiedenis der mensheid. Oh geschiedschrijvenden van de toekomst! Neem het ons niet kwalijk want we weten niet wat we doen, sterker nog, we hebben het niet geweten.

Als olie op het vuur is er in de VS een nieuw TV-programma gelan­ceerd dat zich uitsluitend richt op 1-jarige kids. 'Tele­tub­bies' heet het programma en het leidt natuurlijk tot hevige protesten. Want wordt hier niet een nog jongere generatie van 'couch potatoes' oftewel bankstelplanten geschapen. Jazeker, mop­pert Henri Labalme, uitvoerend directeur van een club die zich 'TV-free America' noemt. Labalme is mede-initiatiefnemer van de TV-vrije week.

Hij stelt (wat iedereen al weet, maar toch) dat de eerste levensjaren van een kind het meest bepa­lend zijn voor zijn of haar verdere ontwikkeling. "Taalvaar­dig­heden ontwikkelen, je verbeelding gebruiken, en het leren door middel van spel, beweging en interactie, dat alles ge­beurt gewoonweg niet als je voor de buis zit geplant," aldus Labalme. Dat lijkt wat overdreven: natuurlijk leer je een hele hoop van een paar uur Scooby Doo, Bugs Bunny, Beavis & Butthe­ad of Goede Tijden, Fascistische Tijden per dag; de vraag is alleen wát precies.

Een andere opposant van 'Teletubbies' is dr. William Hayes uit New Jersey. De kids worden volgens hem als het ware letterlijk en figuurlijk klaargestoomd voor het echte TV-werk. Hayes geeft er blijk van zelf nog niet helemaal te zijn bedorven door de buis en wel eens een boek te lezen, getuige de volgen­de fraaie, doch pijnlijke verge­lijking. "Als je een kikker in een emmer kokend water gooit, zal deze er meteen weer uit sprin­gen. Maar als je 'm eerst een beetje opwarmt en 'm dan te water laat, is hij al aan de temperatuur gewend. Precies zo is het met 'Teletubbies'." 

In dezelfde lijn van morele heropvoeding ligt de 'Krant Zonder Nieuws' die onlangs is gelanceerd. De mensheid wordt volgens de makers meegesleurd door een dagelijkse stroom aan infor­matie, en hier zou een halt aan moeten worden toegeroepen. Dat is heel goed bedoeld, maar wat er dan wel in zo'n krant staat? Slechts bijdragen met eeuwigheidswaarde? Toch 'ns mijn ge­dichtjes opsturen...

Onvermijdelijke slotvraag is of een initiatief van televisie­loosheid in Neder­land c.q. Europa zou aanslaan. 'Wij' (tussen aanha­lings­tekens, want anders klink je al gauw als een soort Bol­ken­stein), 'wij' gaan immers ook prat op de verlichte, educa­tieve, informe­rende enzovoorts-aspecten van de treurbuis. En in radi­caal-linkse kringen bestaat er toch nauwe­lijks tot geen verzet, zoals trouwens ook de computer en het Internet klakkeloos zijn omarmd.

En kritische televisie is, voorzover het aan­kij­ken waard, al gauw preken voor eigen parochie. Dat mensen niet meer met elkaar kunnen pra­ten, met als voor­naamste uitwas het zogenaam­de zinloze geweld, dat is natuur­lijk iets héél anders. Enfin, voordat we als een anarcho-funda­mentalis­ti­sche predi­kant gaan klinken: de die-hard treur­buis­verslaaf­den zullen zich niets aan de goede bedoelin­gen gelegen laten liggen. Los van wat er ook gebeurt geven zij zich ge­ruisloos over aan waar je zoge­naamd toch niets aan verandert. Vijf miljoen Amerikanen die een week geen TV kijken: dat lijkt veel. Maar het lijkt vooralsnog een vitaminedruppel op een gloeiend mensen­dom als plant. Tot kijkens!

Manik Marc D. (tijdelijk of voor altijd ontsnappen, dat is de vraag).