Uit: Ravage #257 van 17 april 1998

ZAND IN DE ASFALTERINGSMACHINE

'Nederland moet op de schop,' was de boodschap een paar jaar geleden. Alsof de toekomst van het land op het spel stond, verordonneerde paars Den Haag dat Nederland Distributieland voor het komende millennium gereed moest worden gemaakt. Schiphol, Betuwelijn, HSL en wat nog over is aan groen plempen we dan wel vol met woningbouw en nieuwe snelwegen. De asfaltering van Nederland is in volle gang, en ondanks gesputter van milieuclubs als Milieudefensie of actiegroepen als Groen Front! denderen de bulldozers door. Berichten van het asfalt- en betonfront. Hier en daar een protestactie, maar verder (te) weinig verzet.

De actiegroep Groen Front! heeft zich in haar korte bestaan ontpopt als de luis in de pels van de milieubeweging. Niet (mee)lullen met de overheid, maar actievoeren daar waar de natuur bedreigd wordt. Na acties rond Ruigoord, Delft, Nijmegen en diverse andere plaatsen sloeg Groen Front! de laatste weken opnieuw tweemaal toe.

Op 30 maart was het raak bij Zaandam. In het natuurgebied Westerveld werd een hei-installatie door een zevental activisten bezet. In het gebied, weide-achtige gronden waar vele vogels een broedplaats vinden, moeten villa's van een paar ton per stuk komen. Voor de bouw van de kapitale woningen, ondanks protesten van lokale milieugroepen door de rechter goedgekeurd, moet een brug worden aangelegd om bouwmateriaal te vervoeren. De daarvoor benodigde hei-installatie was om acht uur 's ochtends een vrij gemakkelijke prooi voor Groen Front! De bezetting leidde tot grote commotie. Een twintigtal politiewagens reed af en aan, en zelfs de milieupolitie kwam poolshoogte nemen nadat Groenfronters op de bijzondere waarde van het gebied voor de vogels wezen.

Nadat echter duidelijk was dat alle vergunningen rond waren, moesten de activisten zich rond elf uur gewonnen geven. Met een hoogwerker werd iemand uit de hei-installatie gehaald. Een ander die zich met een 'nekslot', een U-vormig beugelslot waarmee je je fiets vastzet, aan de hei-installatie had vastgeketend koos uiteindelijk eieren voor zijn geld. Nadat een drietal pogingen om deze activist met een betonschaar los te knippen waren mislukt en de autoriteiten met een slijptol aankwamen, moest hij voor zijn eigen veiligheid zijn verzet staken. De twee mensen die tijdens de actie gearresteerd werden kwamen vrijwel meteen weer vrij.

Kraanzitten

Dinsdag 7 april kwam Groen Front! wederom in actie. Doelwit was de bouwplaats van de tweede Lekbrug bij Vianen, ter hoogte van Utrecht. Deze brug vormt een belangrijke schakel in de verbreding van de A2. Onlangs is er een Ontwerp Tracé Besluit genomen om de gehele A2 te verbreden. Dat dit uiteraard weer gaat leiden tot meer auto's en dus meer files en meer wegen moge duidelijk zijn. Jip, een van de actievoerders van Groen Front!, vertelt:

''s Morgens heel vroeg. De maan schemert tussen de mistflarden door. We lopen zwaarbepakt met spandoeken en proviand door de uiterwaarden van de
Lek. Doelwit is een vijftig meter hoge bouwkraan. Tegelijkertijd wordt de toegangsweg van het bouwterrein door andere actievoerders afgezet met actievaten (met beton gevulde vaten waaraan actievoerders met lock ons bevestigd zijn). Peter en ik klimmen vlug in de bouwkraan en beginnen het eerste platform te barricaderen met steigermateriaal. Al spoedig komen de eerste groepen bouwvakkers aan. De politie en de aannemer besluiten na overleg met Rijkswaterstaat ons een dag te laten zitten. Maar daar laten we het niet bij! We willen langer blijven. De twintig actievoerders op de grond die een van de toegangspoorten hebben bezet vertrekken kort daarna.
Het lange wachten begint. We genieten van het, op de snelweg A2 na, sublieme uitzicht op de uiterwaarden. De bestuurderscabine waar we ons hebben verschanst is tamelijk klein, ongeveer een bij anderhalve meter met in het midden een vastgelaste stoel. Gelukkig hebben we een klein plateautje tot onze beschikking, zodat we onze benen kunnen strekken. Onze mobiele telefoon is er al vrij vroeg mee opgehouden en ons enige contact met de buitenwereld vormt een portofoon. Beneden aan de bouwkraan hebben ze een beveiligingsbeamte van de NVD neergezet.

Om tien uur 's avonds melden we over de portofoon aan de arrestantengroep die verderop bivakkeert dat we gaan slapen. De eerste nacht is voor mij een hel. Zonder slaapzak in een ijskoude, piepkleine cabine (de kachel werkt niet omdat het elektra is afgesloten) met twee man is niet echt comfortabel. We wurmen ons diagonaal in de cabine, onze voeten fungeren als kussen.

Eten raakt op

Dag twee. Over de intercom in de kraan horen we dat ze beneden behoorlijk
zitten te balen. De bouwplaats werkt op halve kracht. Ons ontbijt bestaat uit yoghurt met cruesli en een blik witte bonen, borrelnootjes na. Van een
veiligheidslamp, vier waxinelichtjes en een conservenblik maken we een waterkoker. We hebben bewust voor vezelarm voedsel gekozen, dat vermindert de darmwerking. Poepen doen we in een zak, pissen in de rivier. De rest van de dag hangen we kapot gewaaide spandoeken opnieuw op en kijken we naar vrachtschepen met suffe namen en rare vrachten. Veel lezen. Deze avond wordt ook de andere bouwkraan met honden bewaakt. 's Nachts slaap ik in een opgerold spandoek.

Dag drie. De sfeer op de bouwplaats wordt grimmiger. Om tien uur 's ochtends breken de bouwvakkers onze eerste barricade af en halen het spandoek naar beneden. Ons eten raakt op. Rond drie uur komt er een cameraploeg van SBS. Een interview geven over een krakende en piepende portofoon blijkt behoorlijk lastig. Aan het einde van de werkdag verzamelt zich beneden een groep opgewonden bouwvakkers met kratten bier. Over de intercom blijkt dat de aannemer ze heeft verteld dat ze vanwege ons op goede vrijdag moeten doorwerken. Uit de gebaren en de scheldpartijen wordt duidelijk dat ze ons eigenhandig willen ontruimen. Waarschijnlijk niet op een zachtzinnige manier. Onze enige bescherming zijn een metalen rooster en een luik. Deze jongens hebben snijbranders en zullen daar waarschijnlijk geen moeite mee hebben.

Via de portofoon alarmeren we de arrestantengroep aan wie we onze penibele situatie uitleggen. Even later komt de politie ons ontzetten. We worden aangehouden op verdenking van vernieling. Dit kunnen ze niet hard maken en twee uur later zijn we weer vrij. Met de schrik nog in de benen en een behoorlijke honger gaan we samen met de arrestantengroep naar huis.'

Tot zover het relaas van Jip.

Enige dagen later heeft Peter, na zich 59 uur in de vijftig meter hoge kraancabine bevonden te hebben, nog steeds last van 'laagtevrees'. Peter: ,,In de lucht heb je overzicht, op de grond ben je kwetsbaar. Ik noem het maar laagtevrees.'' Terugkijkend op de actie is hij dik tevreden. ,,Door relatief weinig te doen hebben we een groot deel van de werkzaamheden drie dagen stil kunnen leggen.'' Vervolgens mompelt hij nog wat over een wereldrecord, dat nog gebroken moet worden. ,,In Engeland, tsja, ik weet het, ook deze actievorm hebben we niet zelf bedacht, heeft een actievoerder eens zeven dagen in een kraan gezeten. Maar aan dat record gaan we nog werken.''

(Rob, Jip & Alex)

Naar boven Naar overzicht dit nummer

Naar Jaargang 1998