Naar archief

Buitenpost column

Joegoslavik, een vergeten land.
Bosnik Hercegovina, een onbekend land.

Om deze titel een ander aangezicht te geven, en zelfs te veranderen in de loop van de tijd, zijn heel wat investeringen nodig. Desalniettemin zijn er velen die werken aan deze opdracht. Naast het grote aantal mensen dat er alleen maar gebruik van maken lopen er ook veel mensen rond die hun uiterste best doen. Wat me overdondert, iedere keer weer, is de moeilijkheid om te werken met lokale mensen die, in hun eigen land, ook een vluchteling blijken te zijn. Het psychologisch probleem in probleem nummer één.

Inmiddels werkt de buitenpost vier maanden in Bosnik Hercegovina. Een periode waarin de dagen af en toe voorbij vliegen en waarin de dagen af en toe tergend langzaam gaan. Timing is hier zoiets als het lot. Je hebt er geen grip op.

De Buitenpost is aanhanger van de derde weg. Een pad zonder richtingaanduiding. De derde weg wordt door eenlijnigen ook wel 'het grijze pad' genoemd. De derde weg is niet een optie die 'wel of niet' gebruikt kan worden. De derde weg schijnt licht op eerder bedachte mogelijkheden en opent daarmee de deur voor nog veel meer mogelijkheden.

Een voorbeeld: De Buitenpost verzorgt informatie voor de Nederlandse vredesbeweging, en aan individuen uit deze beweging in het bijzonder. Daarnaast werkt zij met culturele uitwisselingsprogramma's om het wederzijdse vertrouwen en genoegen te versterken. Dit is tweeledig, schizofreen of dualistisch, al naar gelang de perceptie van de lezer.

De Buitenpost is vooral gericht op Nederland en op Bosnik Hercegovina. Voor de minder creatieve 'belever van de werkelijkheid' wordt hiermee de Belg meteen buitenspel gezet. Of de Albanees. Het is om deze reden dat de Buitenpost graag gebruik maakt van de derde weg. Je kunt proberen uit te leggen hoe gecompliceerd je gedachten zijn, daar is niets mis mee. Ook kun je proberen iets uit te leggen zodat anderen dat dan kunnen snappen. Ook daar is niets mis mee. Het verschil in perceptie, de manier van ergens tegen aan kijken, mag geen aanleiding geven tot oordelen of veroordelen. En wij willen je niet vertellen wat je niet kunt (of wilt) snappen.

Miljoenen mensen hebben zich voor de oorlog laten zien in Bosnik Hercegovina, en in voormalig Joegoslavik. En honderdduizenden zijn er geweest sinds de oorlog begon, natuurlijk met heel andere redenen. Indien wij niet willen oordelen over de een of de ander, zijn er twee dingen die wij kunnen doen. Of we vinden een manier om de gemeenschappelijke doelen van deze twee groepen te vinden, of we kijken een andere kant op en denken niet na over dit soort vraagstukken.

Mijns inziens kunnen beide opties tegelijkertijd gebeuren zonder dat daar een oordeel over geveld hoeft te worden. Mocht ik nu toch geïnteresseerd zijn in een verklaring met betrekking op dit gegeven, zodat ik het zelf een beetje beter begrijp en het idee heb dat ik vooruitgang boek, dan kan ik niet anders dan mijn hele leven daar naar blijven zoeken.

De derde weg biedt hier mogelijkheden die zowel het probleem negeren als het antwoord blootleggen. Alleen al daarom is de derde weg interessant. Daarnaast vraagt zij niet om de tijd van m'n leven maar biedt zij die aan.

Terwijl de vooroordelen zichzelf telkens weer bevestigen, organiseert de Buitenpost, in samenwerking met de Stichting 6de Kolonne, een reeks volkskoncerten in Voormalig Joegoslavik. Hiermee wordt aan ieder vooroordeel, eerder uitgebracht over het werk van de Buitenpost, schade toegebracht. Zij die daar, zonder bij de activiteit aanwezig te zijn, over denken, zullen rond geslingerd worden tussen zwart en wit, of vastgepind worden in een van deze twee velden. Zij die bij de activiteit aanwezig zijn, zelfs hen die niet eens op de hoogte zijn van de activiteiten, of zelfs van het bestaan van de Buitenpost, zullen nooit door de ene of andere zijde gevangen kunnen worden omdat zij al kennis hebben gemaakt met de ruimte daartussen in. En voor de duidelijkheid; ruimte is leven en alleen het leven brengt geluk met zich mee.

Martin S. Past